Dehiscencja tkanek miękkich oraz przeżywalność indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych CAD/CAM: przegląd systematyczny i metaanaliza

Reza Tabrizi, Arash Khojasteh, Mohammad Reza Soleimanpour Brojeni, Samir Aboul Hosn Centenero

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42437915/ 

Dehiscencja tkanek miękkich oraz przeżywalność indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych CAD/CAM: przegląd systematyczny i metaanaliza

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Soft Tissue Dehiscence and Survival of Customized CAD/CAM Titanium Subperiosteal Implants: A Systematic Review and Meta-analysis
• Autorzy: Reza Tabrizi, Arash Khojasteh, Mohammad Reza Soleimanpour Brojeni, Samir Aboul Hosn Centenero
• Czasopismo naukowe: Journal of Oral Implantology (pełna nazwa czasopisma nie została jednoznacznie podana w udostępnionych materiałach; identyfikacja opiera się na skrócie „JOMI” zawartym w DOI)
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.11607/jomi.11854

2. Kontekst naukowy

Leczenie pacjentów z zaawansowanym zanikiem wyrostka zębodołowego pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej. W sytuacjach, gdy ilość dostępnej tkanki kostnej uniemożliwia zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych bez rozległych zabiegów augmentacyjnych, indywidualnie projektowane implanty podokostnowe ponownie zyskują znaczenie dzięki rozwojowi cyfrowego planowania leczenia, technologii CAD/CAM oraz nowoczesnych metod wytwarzania elementów tytanowych.

Rosnące wykorzystanie tych rozwiązań wymaga jednak wiarygodnych danych dotyczących ich długoterminowej skuteczności oraz bezpieczeństwa biologicznego. Szczególną uwagę zwraca się na dehiscencję tkanek miękkich, która może wpływać na stabilność rekonstrukcji implantologicznej i rokowanie leczenia. Niniejszy przegląd systematyczny syntetyzuje dostępne dane kliniczne, analizując częstość występowania tego powikłania oraz przeżywalność implantów z uwzględnieniem lokalizacji anatomicznej.

3. Cel badania

Głównym celem przeglądu systematycznego i metaanalizy było określenie częstości występowania dehiscencji tkanek miękkich wokół nowoczesnych, indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych wykonanych w technologii CAD/CAM. Dodatkowo autorzy ocenili ogólną przeżywalność implantów oraz zbadali, czy umiejscowienie implantu w szczęce lub żuchwie stanowi istotny czynnik wpływający na uzyskiwane wyniki kliniczne.

4. Metodologia

Badanie przeprowadzono w formie przeglądu systematycznego z metaanalizą. Autorzy przeszukali bazy PubMed, Scopus oraz Google Scholar w celu identyfikacji badań klinicznych opublikowanych pomiędzy styczniem 2010 r. a kwietniem 2026 r., dotyczących indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych wykonywanych metodą bezpośredniego spiekania laserowego metalu (DMLS) lub frezowania.

Do analizy włączono 14 badań klinicznych obejmujących łącznie 368 implantów, z których 276 wszczepiono w szczęce, a 92 w żuchwie. Głównym punktem końcowym była dehiscencja tkanek miękkich, natomiast przeżywalność implantów stanowiła drugorzędowy punkt końcowy. W analizie statystycznej zastosowano metodę Kaplana-Meiera oraz model regresji proporcjonalnego hazardu Coxa. Liczba leczonych pacjentów nie została podana w dostępnych materiałach.

5. Najważniejsze wyniki

Łączna analiza wykazała, że dehiscencja tkanek miękkich wystąpiła w 28,6% ocenianych implantów. Chociaż odsetek ten był liczbowo wyższy w szczęce niż w żuchwie (31,9% wobec 18,5%), różnica ta nie osiągnęła istotności statystycznej.

Całkowita przeżywalność implantów wyniosła 87,8%. Jednocześnie wykazano, że lokalizacja anatomiczna miała istotny wpływ na ryzyko niepowodzenia leczenia. Implanty umieszczone w szczęce charakteryzowały się około 3,8-krotnie wyższym ryzykiem utraty niż implanty w żuchwie (HR 3,843; 95% CI: 1,157–12,723; p = 0,028). Autorzy podkreślają jednak, że zależność ta może częściowo wynikać z większej złożoności przypadków klinicznych leczonych w obrębie szczęki. Analiza przeżycia wykazała również dwa okresy zwiększonego ryzyka niepowodzenia, przypadające około 35 oraz 70 miesięcy po zabiegu.

6. Analiza kliniczna

Przedstawiona metaanaliza dostarcza kompleksowej oceny wyników leczenia z wykorzystaniem nowoczesnych, indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonywanych w technologii CAD/CAM u pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości wyrostka zębodołowego. Uzyskane dane wskazują, że rozwiązanie to może stanowić wartościową alternatywę w przypadkach, w których zastosowanie klasycznych implantów wymagałoby rozległych procedur rekonstrukcyjnych.

Istotnym wnioskiem płynącym z badania jest fakt, że znaczenie kliniczne powikłań dotyczących tkanek miękkich zależy od lokalizacji implantu. Mimo stosunkowo częstego występowania dehiscencji, jej konsekwencje wydają się mniej niekorzystne w żuchwie niż w szczęce. W przypadku implantów szczękowych dehiscencja częściej prowadziła do całkowitej utraty implantu, co podkreśla znaczenie właściwego postępowania z tkankami miękkimi oraz długoterminowej kontroli po leczeniu.

Na uwagę zasługuje również obserwacja, że ryzyko niepowodzenia nie narasta w sposób ciągły, lecz wykazuje dwa wyraźne okresy zwiększonej podatności na utratę implantu. Wynik ten wskazuje na potrzebę wieloletniego monitorowania pacjentów.

Pomimo wysokiego poziomu wiarygodności naukowej autorzy zwracają uwagę, że różnice pomiędzy szczęką i żuchwą mogą być częściowo związane z odmiennym stopniem zaawansowania leczonych przypadków.

7. Zastosowanie kliniczne

Wyniki badania mają szczególne znaczenie dla lekarzy zajmujących się leczeniem pacjentów z ciężkim zanikiem wyrostka zębodołowego przy użyciu indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonywanych w cyfrowym procesie CAD/CAM.

Uzyskane dane mogą wspierać planowanie leczenia w złożonych przypadkach implantologicznych oraz ułatwiać ocenę długoterminowego rokowania. Badanie podkreśla również konieczność systematycznej kontroli tkanek okołowszczepowych, zwłaszcza u pacjentów leczonych w obrębie szczęki, gdzie powikłania dotyczące tkanek miękkich wydają się mieć większy wpływ na utrzymanie implantu.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi przegląd systematyczny z metaanalizą, a zatem reprezentuje wysoki poziom wiarygodności naukowej.

Jednocześnie siła przedstawionych wniosków zależy od jakości metodologicznej oraz jednorodności badań włączonych do analizy. Autorzy wskazują, że różnice pomiędzy implantami w szczęce i żuchwie mogą częściowo wynikać z odmiennej złożoności przypadków klinicznych. Pozostałe ograniczenia metodologiczne nie zostały opisane w udostępnionych materiałach.

W dostępnych danych nie przedstawiono informacji dotyczących konfliktów interesów ani powiązań finansowych autorów z producentami implantów.

9. Najważniejsze informacje

• Rodzaj badania: Przegląd systematyczny z metaanalizą.
• Poziom dowodów: Wysoki.
• Liczba uwzględnionych badań: 14 badań klinicznych.
• Liczba implantów: 368 indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych (276 w szczęce i 92 w żuchwie).
• Okres obserwacji: Nie został jednoznacznie określony w udostępnionych materiałach; analiza przeżycia obejmowała zdarzenia do około 70 miesięcy.
• Główny punkt końcowy: Dehiscencja tkanek miękkich.
• Najważniejszy wynik: Dehiscencję odnotowano w 28,6% implantów, a całkowita przeżywalność wyniosła 87,8%.
• Wniosek naukowy: Indywidualnie projektowane implanty podokostnowe CAD/CAM mogą stanowić skuteczną metodę leczenia ciężkiego zaniku wyrostka zębodołowego, jednak profil ryzyka zależy od lokalizacji anatomicznej.
• Ograniczenia: Różnice pomiędzy szczęką i żuchwą mogą wynikać z odmiennego stopnia złożoności przypadków; pozostałe ograniczenia metodologiczne nie zostały opisane.

10. Znaczenie naukowe

Przedstawiony przegląd systematyczny wnosi istotny wkład do aktualnej wiedzy dotyczącej klinicznych wyników stosowania indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonywanych przy użyciu nowoczesnych technologii cyfrowych. Oprócz podsumowania danych dotyczących przeżywalności implantów analiza koncentruje się na biologicznych powikłaniach związanych z tkankami miękkimi oraz ich zależności od lokalizacji anatomicznej.

Zastosowanie metod analizy przeżycia umożliwiło także identyfikację okresów zwiększonego ryzyka utraty implantów, co może mieć znaczenie przy planowaniu programów długoterminowej kontroli oraz projektowaniu przyszłych badań klinicznych. Wyniki pracy wzmacniają podstawy naukowe dla wykorzystania indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych u odpowiednio kwalifikowanych pacjentów, jednocześnie podkreślając konieczność indywidualnej oceny ryzyka.

11. Wnioski redakcyjne

Przegląd systematyczny z metaanalizą przedstawia aktualny obraz skuteczności klinicznej indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów tytanowych CAD/CAM stosowanych u pacjentów z ciężkim zanikiem wyrostka zębodołowego. Wyniki wskazują, że metoda ta może stanowić wartościową opcję terapeutyczną, jednak długoterminowe rokowanie zależy również od lokalizacji implantu. Badanie podkreśla znaczenie starannego postępowania z tkankami miękkimi oraz wieloletniej obserwacji klinicznej po leczeniu.