Rehabilitacja implantoprotetyczna pacjentki z zespołem EEC z zastosowaniem indywidualnie wykonanych implantów podokostnowych w technologii przyrostowej: opis przypadku

Giacomo De Riu, Andrea Biglio, Giovanni Spano, Giuseppe Consorti, Jerome R. Lechien, Luigi Angelo Vaira

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40518851/

Rehabilitacja implantoprotetyczna pacjentki z zespołem EEC z zastosowaniem indywidualnie wykonanych implantów podokostnowych w technologii przyrostowej: opis przypadku

1. Referencja naukowa

• Tytuł badania: Implant-Prosthetic Rehabilitation of a Patient With EEC Syndrome Using Additively Manufactured Custom-Made Subperiosteal Implants: A Case Report
• Autorzy: Giacomo De Riu, Andrea Biglio, Giovanni Spano, Giuseppe Consorti, Jerome R. Lechien, Luigi Angelo Vaira
• Czasopismo naukowe: Journal of Oral Implantology
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.1177/10556656251350443

2. Kontekst naukowy

Zespół EEC (ektrodaktylia–dysplazja ektodermalna–rozszczep) jest rzadką chorobą genetyczną, która może powodować istotne zaburzenia rozwojowe w obrębie twarzoczaszki i znacząco utrudniać rehabilitację implantoprotetyczną. U pacjentów dotkniętych tym schorzeniem ciężka atrofia szczęki oraz zmieniona anatomia kości mogą uniemożliwiać zastosowanie standardowych implantów śródkostnych, nawet po przeprowadzeniu licznych procedur augmentacji kości.

Rozwój cyfrowej implantologii, obejmujący tomografię komputerową wiązki stożkowej (CBCT), projektowanie wspomagane komputerowo (CAD/CAM) oraz technologie wytwarzania przyrostowego, stworzył nowe możliwości w leczeniu przypadków o szczególnych trudnościach anatomicznych. Indywidualnie projektowane implanty podokostnowe mogą być dostosowane do istniejącej anatomii pacjenta i stanowić potencjalną alternatywę w sytuacjach, gdy klasyczne postępowanie implantologiczne nie jest możliwe.

Przedstawiona publikacja opisuje zastosowanie takiego rozwiązania u pacjentki z zespołem EEC i znacznym zanikiem kości szczęki, ukazując możliwości współczesnych technologii cyfrowych w kompleksowej rehabilitacji implantoprotetycznej.

3. Cel badania

Celem tego opisu przypadku było przedstawienie rehabilitacji implantoprotetycznej 23-letniej pacjentki z zespołem EEC oraz ciężką atrofią szczęki, u której wcześniejsze procedury przeszczepów kostnych nie umożliwiły zastosowania konwencjonalnych implantów. Autorzy przedstawili możliwość wykorzystania indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego wykonanego z tytanu, zaplanowanego z wykorzystaniem cyfrowego przepływu pracy CAD/CAM i wyprodukowanego metodą wytwarzania przyrostowego.

Badanie miało charakter opisowy i nie zakładało porównania tej metody z innymi strategiami terapeutycznymi. Jego celem było przede wszystkim udokumentowanie wykonalności klinicznej takiego rozwiązania w wyjątkowo trudnym przypadku anatomicznym.

4. Metodologia

Publikacja przedstawia opis przypadku klinicznego, który stanowi niski poziom dowodów naukowych w hierarchii badań klinicznych.

Przedstawiono przypadek 23-letniej pacjentki z zespołem EEC oraz znacznym zanikiem szczęki. Pomimo wcześniejszych procedur rekonstrukcji kostnej ilość dostępnej tkanki kostnej była niewystarczająca do zastosowania standardowych implantów śródkostnych. W związku z tym zastosowano cyfrowy protokół planowania obejmujący dane uzyskane z badania CBCT oraz skany cyfrowe.

Na podstawie tych informacji zaprojektowano indywidualny implant podokostnowy z wykorzystaniem technologii CAD/CAM, a następnie wykonano go z tytanu metodą laserowego stapiania w technologii przyrostowej.

Okres obserwacji klinicznej wynosił 18 miesięcy. Dostępne streszczenie nie zawiera szczegółowych informacji dotyczących dodatkowych parametrów oceny klinicznej, wyników funkcjonalnych ani analiz statystycznych, co odpowiada charakterowi opisu przypadku.

5. Najważniejsze wyniki

Po 18 miesiącach obserwacji indywidualnie wykonany implant podokostnowy pozostawał stabilny klinicznie, a autorzy nie odnotowali żadnych powikłań. Zastosowane rozwiązanie umożliwiło przeprowadzenie rehabilitacji implantoprotetycznej mimo znacznych ograniczeń anatomicznych, które wcześniej uniemożliwiały wykorzystanie klasycznych implantów stomatologicznych.

Opis przypadku pokazuje techniczną możliwość połączenia cyfrowego planowania z technologią wytwarzania przyrostowego w celu stworzenia implantu dopasowanego do indywidualnych warunków anatomicznych pacjenta. Należy jednak podkreślić, że przedstawione wyniki dotyczą wyłącznie jednej osoby.

Dostępne streszczenie nie przedstawia szczegółowych danych dotyczących stanu tkanek okołowszczepowych, funkcjonowania odbudowy protetycznej, komfortu pacjentki ani ilościowych wskaźników powodzenia leczenia. Z tego względu wyniki należy interpretować jako obserwację kliniczną dotyczącą wykonalności procedury, a nie jako dowód skuteczności i przewidywalności tej metody w długim okresie.

6. Analiza kliniczna

Opisany przypadek przedstawia wysoce spersonalizowane podejście do rehabilitacji implantologicznej u pacjentki, u której klasyczne metody leczenia nie pozwalały na uzyskanie przewidywalnego efektu. Ciężka atrofia szczęki związana z zespołem EEC oraz brak wystarczających rezultatów po wcześniejszych procedurach augmentacji kości uniemożliwiły zastosowanie standardowych implantów śródkostnych. W tej sytuacji autorzy zdecydowali się na zastosowanie indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego, dopasowanego do istniejącej anatomii kostnej pacjentki.

Szczególnie istotnym elementem przedstawionej terapii jest wykorzystanie kompleksowego cyfrowego przepływu pracy. Połączenie obrazowania CBCT, skanowania cyfrowego, projektowania CAD/CAM oraz technologii wytwarzania przyrostowego umożliwiło stworzenie implantu odpowiadającego indywidualnym warunkom anatomicznym. Praca ta pokazuje potencjał współczesnej implantologii cyfrowej w leczeniu pacjentów z bardzo ograniczonymi możliwościami rekonstrukcji kostnej.

Stabilność implantu obserwowana w okresie 18 miesięcy oraz brak zgłoszonych powikłań wskazują na możliwość zastosowania tej strategii terapeutycznej w odpowiednio dobranych przypadkach. Należy jednak zachować ostrożność w interpretacji tych wyników. Opis jednego przypadku nie pozwala określić przewidywalności leczenia, długoterminowej przeżywalności implantu ani możliwości rutynowego zastosowania tej techniki u szerszej grupy pacjentów.

Ponadto dostępne streszczenie nie zawiera informacji dotyczących funkcjonalnej oceny odbudowy protetycznej, kondycji tkanek okołowszczepowych, satysfakcji pacjentki ani szczegółowych parametrów klinicznych. Dlatego publikacja powinna być traktowana jako demonstracja wykonalności indywidualnego rozwiązania rekonstrukcyjnego, a nie jako ostateczne potwierdzenie skuteczności implantów podokostnowych wykonywanych metodą addytywną.

Konieczne są dalsze badania kliniczne obejmujące większą liczbę pacjentów oraz dłuższy okres obserwacji, aby określić rzeczywistą rolę tej technologii w leczeniu ciężkiej atrofii szczęki i złożonych wad twarzoczaszki.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki przedstawionego przypadku sugerują, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe wykonywane z wykorzystaniem technologii CAD/CAM i wytwarzania przyrostowego mogą stanowić potencjalną opcję terapeutyczną u pacjentów z ciężką atrofią szczęki, u których zastosowanie klasycznych implantów jest niemożliwe.

Podejście to może mieć szczególne znaczenie w przypadkach wymagających kompleksowej rehabilitacji implantoprotetycznej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami rozwoju twarzoczaszki, takimi jak zespół EEC, oraz po niepowodzeniu wcześniejszych prób odbudowy podłoża kostnego.

Publikacja podkreśla również znaczenie cyfrowego planowania leczenia w nowoczesnej chirurgii stomatologicznej. Integracja CBCT, projektowania komputerowego oraz indywidualnej produkcji implantu umożliwia tworzenie rozwiązań dostosowanych do specyficznych warunków anatomicznych pacjenta.

Ze względu jednak na ograniczony poziom dowodów wynikający z pojedynczego opisu przypadku, przedstawione zastosowania wymagają dalszej walidacji w badaniach klinicznych o większej skali.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i transparentność

Niniejsza publikacja jest opisem przypadku klinicznego, co oznacza niski poziom dowodów naukowych. Wnioski opierają się na obserwacji jednej pacjentki i mają charakter przede wszystkim opisowy.

Najważniejsze ograniczenia metodologiczne wynikają z konstrukcji badania: bardzo małej liczebności grupy, braku grupy kontrolnej, braku porównania z innymi metodami leczenia oraz ograniczonej możliwości uogólnienia wyników. Chociaż okres obserwacji wynoszący 18 miesięcy dostarcza informacji dotyczących średnioterminowej stabilności implantu, nie pozwala na ocenę długoterminowego rokowania ani trwałości tej metody.

W dostępnych danych nie przedstawiono informacji dotyczących konfliktów interesów, finansowania badania ani potencjalnych powiązań autorów z producentami implantów. Ze względu na brak takich informacji nie można dokonać oceny tego aspektu.

W związku z powyższym wyniki należy interpretować jako wstępne obserwacje kliniczne, które wymagają potwierdzenia w przyszłych badaniach prospektywnych obejmujących większe grupy pacjentów.

9. Najważniejsze punkty badania

• Typ badania: Opis przypadku klinicznego.
• Poziom dowodów: Niski (pojedynczy przypadek kliniczny).
• Badana populacja: 23-letnia pacjentka z zespołem EEC (ektrodaktylia–dysplazja ektodermalna–rozszczep).
• Liczba pacjentów: 1.
• Liczba implantów: Jeden indywidualnie wykonany implant podokostnowy z tytanu. Dodatkowe szczegóły techniczne nie zostały przedstawione w dostępnych informacjach.
• Czas obserwacji: 18 miesięcy.
• Główny oceniany parametr: Wykonalność kliniczna i stabilność indywidualnego implantu podokostnowego zastosowanego w rehabilitacji implantoprotetycznej przy ciężkiej atrofii szczęki.
• Najważniejszy wynik: Implant pozostawał stabilny przez cały okres obserwacji, a autorzy nie zgłosili wystąpienia powikłań.
• Wniosek naukowy: Według autorów indywidualnie wykonane implanty podokostnowe produkowane metodą addytywną mogą stanowić potencjalną alternatywę w wybranych przypadkach złożonych rekonstrukcji twarzoczaszki, gdy standardowe implanty nie mogą być zastosowane.
• Ograniczenia: Pojedynczy przypadek, brak grupy kontrolnej, brak porównania z innymi metodami leczenia oraz ograniczony okres obserwacji wynoszący 18 miesięcy. Pozostałe ograniczenia metodologiczne nie zostały opisane w dostępnych danych.

10. Znaczenie naukowe

Niniejszy opis przypadku wnosi istotny wkład do rozwijającej się literatury dotyczącej zastosowania technologii cyfrowych oraz wytwarzania przyrostowego w indywidualizowanej rehabilitacji implantoprotetycznej. Główna wartość publikacji nie polega na potwierdzeniu skuteczności powszechnie stosowanej metody, lecz na przedstawieniu możliwości wykorzystania spersonalizowanego implantu podokostnowego w sytuacji klinicznej o wyjątkowo dużym stopniu trudności.

Pacjenci z zespołem EEC mogą prezentować poważne ograniczenia anatomiczne, które utrudniają lub uniemożliwiają zastosowanie standardowych protokołów implantologicznych. Opisany przypadek pokazuje, że połączenie obrazowania trójwymiarowego, cyfrowego planowania CAD/CAM oraz produkcji implantu z wykorzystaniem technologii przyrostowej umożliwia stworzenie rozwiązania dostosowanego do indywidualnych warunków anatomicznych pacjenta.

Publikacja odzwierciedla również współczesną ewolucję implantów podokostnowych. W przeciwieństwie do wcześniejszych koncepcji, obecne technologie pozwalają na precyzyjne projektowanie struktur tytanowych na podstawie danych uzyskanych z badań obrazowych, co może zwiększać możliwości leczenia wybranych przypadków ciężkiej atrofii szczęki.

Z naukowego punktu widzenia badanie należy jednak traktować jako obserwację wstępną generującą dalsze pytania badawcze, a nie jako dowód wystarczający do zmiany obowiązujących standardów klinicznych. Konieczne są przyszłe badania prospektywne obejmujące większe grupy pacjentów, standaryzowane kryteria oceny oraz długoterminową obserwację, aby określić rzeczywistą skuteczność, bezpieczeństwo i przewidywalność tej metody.

11. Wnioski redakcyjne

Przedstawiony opis przypadku pokazuje potencjał nowoczesnych technologii cyfrowych i metod wytwarzania przyrostowego w rehabilitacji implantoprotetycznej pacjentów z bardzo trudnymi warunkami anatomicznymi. U pacjentki z zespołem EEC zastosowanie indywidualnie wykonanego implantu podokostnowego umożliwiło przeprowadzenie rehabilitacji implantologicznej w sytuacji, w której klasyczne implanty śródkostne nie były możliwe do zastosowania.

Pomimo korzystnego wyniku klinicznego po 18 miesiącach obserwacji, wartość dowodowa tej publikacji pozostaje ograniczona ze względu na charakter pojedynczego opisu przypadku. Wyniki powinny być interpretowane jako potwierdzenie wykonalności określonego rozwiązania technologicznego, a nie jako dowód jego rutynowej skuteczności.

Dalsze badania kliniczne z udziałem większej liczby pacjentów oraz dłuższym okresem obserwacji będą niezbędne do pełnego określenia miejsca indywidualnych implantów podokostnowych w nowoczesnej implantologii stomatologicznej i rekonstrukcji szczękowo-twarzowej.