Reactie van de weke delen en identificatie van onderliggende risicofactoren voor mucosarecessie en mucositis na plaatsing van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten (AMSJI) in de bovenkaak

Casper Van den Borre, Björn De Neef, Natalie A J Loomans, Marco Rinaldi, Erik Nout, Peter Bouvry, Ignace Naert, Karlijn J Van Stralen, Maurice Y Mommaerts

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37910836/

Reactie van de weke delen en identificatie van onderliggende risicofactoren voor mucosarecessie en mucositis na plaatsing van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten (AMSJI) in de bovenkaak

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Reactie van de weke delen en identificatie van onderliggende risicofactoren voor mucosarecessie en mucositis na plaatsing van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten (AMSJI) in de bovenkaak
• Auteurs: Casper Van den Borre, Björn De Neef, Natalie A. J. Loomans, Marco Rinaldi, Erik Nout, Peter Bouvry, Ignace Naert, Karlijn J. Van Stralen, Maurice Y. Mommaerts
• Wetenschappelijk tijdschrift: Niet vermeld in de verstrekte gegevens.
• Publicatiejaar: 2023
• DOI: 10.11607/jomi.10490

2. Wetenschappelijke achtergrond

De implantologische rehabilitatie van patiënten met ernstige atrofie van de bovenkaak behoort nog steeds tot de meest complexe uitdagingen binnen de orale implantologie en kaakchirurgie. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende is voor de plaatsing van conventionele endossale implantaten, kunnen patiëntspecifieke subperiostale implantaten die via additieve productie (AMSJI) worden vervaardigd een alternatief vormen. Dankzij digitale planning en 3D-printtechnologie kunnen deze implantaten nauwkeurig worden afgestemd op de individuele anatomie van de patiënt.

Naast een stabiele mechanische fixatie speelt ook de biologische reactie van de peri-implantaire weke delen een cruciale rol voor het behoud van een duurzame rehabilitatie. Mucosarecessie en peri-implantaire mucositis kunnen leiden tot blootstelling van het implantaatframe en de langdurige nazorg bemoeilijken. Tegen deze achtergrond onderzoekt deze studie de reactie van de weke delen na AMSJI-plaatsing en analyseert zij welke klinische factoren samenhangen met het ontstaan van deze biologische complicaties.

3. Doel van de studie

Het primaire doel van deze studie was het evalueren van de reactie van de peri-implantaire weke delen na bilaterale plaatsing van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten in de bovenkaak bij patiënten met ernstige maxillaire atrofie. Daarnaast wilden de onderzoekers nagaan welke klinische factoren geassocieerd waren met een verhoogd risico op mucosarecessie en peri-implantaire mucositis.

4. Methodologie

Deze internationale multicenter observationele studie omvatte 40 patiënten met gevorderde resorptie van de bovenkaak, overeenkomend met Cawood en Howell klasse V of hoger. Alle deelnemers hadden minimaal één jaar vóór de klinische evaluatie bilaterale AMSJI-implantaten in de bovenkaak gekregen.

Van iedere patiënt werden algemene patiëntgegevens verzameld, gevolgd door een klinisch onderzoek waarbij implantaatstabiliteit en de conditie van de peri-implantaire weke delen werden beoordeeld. Daarbij werd specifiek gekeken naar het voorkomen van mucosarecessie en mucositis. De gemiddelde follow-up bedroeg 917 dagen. Nadere informatie over de klinische beoordelingscriteria of de statistische analysemethoden wordt in het beschikbare abstract niet vermeld.

5. Belangrijkste resultaten

Bij alle patiënten werd direct na de chirurgische ingreep een goede primaire implantaatstabiliteit bereikt en alle implantaten werden uiteindelijk voorzien van een definitieve prothetische restauratie. Tijdens de follow-up vertoonde slechts één patiënt een bilaterale implantaatmobiliteit van meer dan 1 mm.

Biologische complicaties van de weke delen kwamen aanzienlijk vaker voor dan problemen met de mechanische stabiliteit van de implantaten. Bij 26 van de 40 patiënten (65%) werd mucosarecessie vastgesteld, waardoor delen van het implantaatframe zichtbaar werden. Deze blootstellingen traden voornamelijk op in de rechter- en linkerzijdige midlaterale regio’s.

De statistische analyse liet zien dat een dun mucosaal biotype en de aanwezigheid van mucositis significant samenhingen met het optreden van mucosarecessie (P < 0,05). Roken leek eveneens gepaard te gaan met een verhoogd risico op recessie, met een oddsratio van 6,88 ten opzichte van niet-rokers, hoewel dit verband geen statistische significantie bereikte (P = 0,08).

6. Klinische analyse

Deze studie laat zien dat het succes van patiëntspecifieke subperiostale implantaten niet uitsluitend beoordeeld moet worden op basis van implantaatstabiliteit. Hoewel de implantaten gedurende de observatieperiode vrijwel allemaal stabiel bleven, kwamen complicaties van de peri-implantaire weke delen relatief vaak voor.

De gevonden associatie tussen een dun mucosaal biotype en mucosarecessie suggereert dat de kwaliteit van de weke delen een belangrijke rol kan spelen bij het langdurig bedekt houden van het implantaatframe. Daarnaast benadrukt de relatie tussen mucositis en recessie het belang van een adequate controle van peri-implantaire ontsteking tijdens de onderhoudsfase.

Voor de klinische praktijk onderstrepen deze bevindingen het belang van een zorgvuldige beoordeling van het mucosale biotype vóór de behandeling en van een gestructureerd nazorgprogramma gericht op het vroegtijdig herkennen van biologische complicaties. Aangezien het hier om een observationele studie zonder controlegroep gaat, mogen de gevonden verbanden echter niet als oorzakelijke relaties worden geïnterpreteerd.

7. Klinische toepassingen

De resultaten zijn vooral relevant voor de behandeling van patiënten met ernstige atrofie van de bovenkaak die worden gerehabiliteerd met patiëntspecifieke subperiostale implantaten. De studie benadrukt het belang van een grondige evaluatie van de peri-implantaire weke delen tijdens de behandelplanning en van regelmatige klinische controles na de definitieve prothetische restauratie.

Patiënten met een dun mucosaal biotype of tekenen van mucositis kunnen baat hebben bij een intensievere follow-up. Op basis van de beschikbare gegevens kunnen echter geen specifieke preventieve of therapeutische protocollen worden aanbevolen.

8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een internationale multicenter observationele studie. Het bewijsniveau ligt lager dan dat van gerandomiseerde gecontroleerde klinische onderzoeken, maar de studie levert waardevolle klinische gegevens over een relatief nieuwe implantologische behandelmethode.

Het ontbreken van een controlegroep vormt een methodologische beperking die uit het onderzoeksdesign kan worden afgeleid. Andere beperkingen worden in het beschikbare abstract niet beschreven. Evenmin bevat het verstrekte materiaal informatie over mogelijke belangenconflicten of financiering door fabrikanten, waardoor hierover geen beoordeling mogelijk is.

9. Kernpunten van de studie

• Studietype: Internationale multicenter observationele studie.
• Bewijsniveau: Observationele klinische studie.
• Onderzoekspopulatie: Patiënten met ernstige atrofie van de bovenkaak (Cawood en Howell klasse V of hoger).
• Aantal patiënten: 40.
• Gemiddelde follow-up: 917 ± 307 dagen.
• Primaire uitkomstmaat: Reactie van de weke delen en identificatie van factoren geassocieerd met mucosarecessie na AMSJI-plaatsing.
• Belangrijkste resultaat: Bij 65% van de patiënten trad blootstelling van het implantaatframe op als gevolg van mucosarecessie.
• Significante risicofactoren: Dun mucosaal biotype en mucositis.
• Wetenschappelijke conclusie: Complicaties van de weke delen vormen een belangrijk aandachtspunt tijdens de follow-up van patiënten met AMSJI.
• Beperkingen: Geen controlegroep; overige methodologische beperkingen worden niet vermeld in de beschikbare gegevens.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie levert een waardevolle bijdrage aan de kennis over de biologische respons van peri-implantaire weke delen rondom patiëntspecifieke, additief vervaardigde subperiostale implantaten. Waar eerdere publicaties zich vaak richtten op de technische haalbaarheid en de mechanische stabiliteit van deze implantaten, verschuift de aandacht hier naar de biologische factoren die de duurzaamheid van de behandeling kunnen beïnvloeden.

Door een verband aan te tonen tussen mucosaal biotype, mucositis en mucosarecessie biedt de studie nieuwe inzichten voor de klinische opvolging van deze complexe rehabilitaties. Verdere prospectieve en vergelijkende onderzoeken zijn echter noodzakelijk om deze bevindingen te bevestigen en om te bepalen welke preventieve strategieën de langetermijnresultaten kunnen verbeteren.

11. Redactionele conclusie

Deze observationele studie levert relevante klinische informatie over de reactie van de peri-implantaire weke delen na rehabilitatie van ernstig geatrofieerde bovenkaken met patiëntspecifieke AMSJI-implantaten. Hoewel de implantaatstabiliteit gedurende de follow-up overwegend behouden bleef, bleek mucosarecessie een frequente biologische complicatie die vooral samenhing met een dun mucosaal biotype en de aanwezigheid van mucositis. Vanwege het observationele karakter van de studie dienen de resultaten voorzichtig te worden geïnterpreteerd, maar zij benadrukken het belang van een zorgvuldige beoordeling van de weke delen en een langdurige biologische nazorg.