Risicofactoren voor complicaties na gefaseerde alveolaire kamaugmentatie en tandheelkundige implantatie: een retrospectieve evaluatie van 151 gevallen met allogene en 70 gevallen met autogene botblokken

Frank R Kloss, Peer W Kämmerer, Anita Kloss-Brandstätter

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36614811/

Risicofactoren voor complicaties na gefaseerde alveolaire kamaugmentatie en tandheelkundige implantatie: een retrospectieve evaluatie van 151 gevallen met allogene en 70 gevallen met autogene botblokken

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Risicofactoren voor complicaties na gefaseerde alveolaire kamaugmentatie en tandheelkundige implantatie: een retrospectieve evaluatie van 151 gevallen met allogene en 70 gevallen met autogene botblokken
• Auteurs: Frank R. Kloss, Peer W. Kämmerer, Anita Kloss-Brandstätter
• Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Clinical Medicine
• Publicatiejaar: 2023
• DOI: 10.3390/jcm12010006

2. Wetenschappelijke achtergrond

De reconstructie van alveolaire botdefecten vormt een veelvoorkomende stap binnen de implantologie wanneer het resterende botvolume geen voorspelbare implantaatplaatsing toelaat. Botbloktransplantaten vormen een veelgebruikte strategie om de horizontale en verticale dimensies van de alveolaire kam te herstellen vóór implantologische revalidatie.

Historisch gezien werden autogene botblokken beschouwd als een klinische referentiestandaard vanwege hun biologische eigenschappen. Hun afname vereist echter een extra donorsite en stelt de patiënt bloot aan specifieke morbiditeit. Allogene botsubstituten zijn geleidelijk een aantrekkelijk alternatief geworden om deze chirurgische belasting te beperken.

In deze context is inzicht in de factoren die het risico op complicaties na pre-implantaire botaugmentatie kunnen verhogen van groot belang. Het identificeren van deze factoren kan bijdragen aan een optimale chirurgische planning en een verbeterde voorspelbaarheid van implantologische behandelingen.

3. Doel van de studie

Het hoofddoel van deze studie was het identificeren van factoren die verband houden met het optreden van complicaties na een alveolaire kamaugmentatie uitgevoerd met autogene of allogene botblokken voorafgaand aan de plaatsing van tandheelkundige implantaten.

De auteurs trachtten vast te stellen welke chirurgische, anatomische of patiëntgebonden parameters het risico op complicaties tijdens de fase van botreconstructie konden beïnvloeden.

4. Methodologie

Dit betreft een retrospectieve studie gebaseerd op de analyse van patiëntendossiers van personen die tussen 2013 en 2019 werden behandeld in een particuliere kliniek voor orale en maxillofaciale chirurgie.

Het cohort omvatte 164 opeenvolgende patiënten die 221 botaugmentaties ondergingen, uitgevoerd met 151 allogene botblokken en 70 autogene botblokken. Alle chirurgische ingrepen werden uitgevoerd door dezelfde chirurg.

De patiënten werden op regelmatige tijdstippen opgevolgd om mogelijke complicaties zoals wonddehiscentie, gedeeltelijk of volledig verlies van het transplantaat, infectie of implantaatfalen te identificeren.

De statistische analyse was met name gebaseerd op ROC-curven en multipele logistische regressiemodellen om onafhankelijke risicofactoren vast te stellen.

5. Belangrijkste resultaten

De meerderheid van de procedures verliep zonder ongewenste voorvallen. Van de 221 uitgevoerde augmentaties vertoonde 88,2% geen enkele complicatie.

Complicaties werden vaker waargenomen in de groep die werd behandeld met autogene transplantaten. Een complicatie trad op bij 20% van de autogene augmentaties tegenover 7,9% van de allogene augmentaties.

De meest gemelde complicatie was gedeeltelijk verlies van het bottransplantaat, wat significant vaker voorkwam bij autogene botblokken.

De multivariate analyse identificeerde vier factoren die geassocieerd waren met een significante toename van het risico op complicaties:

• gebruik van een autogeen botblok;
• roken;
• verticale augmentatie groter dan 2,55 mm;
• overcontouring (over-contouring) van het gereconstrueerde botvolume.

Van deze factoren bleek overcontouring de grootste invloed uit te oefenen op het risico op complicaties.

Ondanks deze gebeurtenissen geven de auteurs aan dat de waargenomen complicaties voornamelijk gering waren en de uiteindelijke implantologische revalidatie niet in gevaar brachten.

6. Klinische analyse

Deze studie biedt bijzonder interessante inzichten in een aspect van de pre-implantaire chirurgie dat soms wordt onderschat: de geometrie van de botreconstructie.

De resultaten suggereren dat de hoeveelheid gereconstrueerd volume niet het enige element is waarmee rekening moet worden gehouden. De wijze waarop dit volume wordt geïntegreerd in de natuurlijke architectuur van de alveolaire kam lijkt een bepalende rol te spelen. Het concept van overcontouring, gedefinieerd als een augmentatie die verder reikt dan het botprofiel van aangrenzende structuren, komt hier naar voren als een factor die sterk geassocieerd is met postoperatieve complicaties.

De studie stelt tevens een praktijk ter discussie die soms wordt toegepast in afwachting van toekomstige botresorptie. De gepresenteerde gegevens wijzen erop dat een overmatige augmentatie juist kan leiden tot een verhoogd risico op blootstelling van het transplantaat of gedeeltelijk verlies van materiaal.

Vanuit klinisch oogpunt benadrukken de resultaten eveneens het belang van rookcontrole vóór een botreconstructieve ingreep. Het effect dat bij rokers werd waargenomen sluit aan bij de klassieke bezorgdheden omtrent vascularisatie en wondgenezing van de weefsels.

Ten slotte tonen de auteurs aan dat allogene transplantaten in dit cohort een gunstig complicatieprofiel kunnen vertonen. Deze observatie dient echter voorzichtig te worden geïnterpreteerd gezien het retrospectieve karakter van de studie en de bestaande verschillen tussen de behandelde groepen.

7. Klinische toepassingen

De resultaten van deze studie kunnen bijzonder nuttig zijn bij de planning van botreconstructieve behandelingen bedoeld voor implantologische revalidatie.

Deze zijn met name van toepassing op:

• horizontale en verticale alveolaire kamaugmentaties;
• botbloktransplantatieprotocollen voorafgaand aan de plaatsing van tandheelkundige implantaten;
• situaties van lokaal botdefect na tandverlies;
• gevallen waarin botreconstructie noodzakelijk is vóór implantaatgedragen revalidatie;
• beoordeling van het chirurgisch risico bij rokende patiënten.

Deze gegevens kunnen eveneens bijdragen aan een verfijning van de volumetrische reconstructiedoelstellingen om overcorrectie, die biologische complicaties kan verhogen, te voorkomen.

8. Bewijskracht, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een retrospectieve observationele studie, wat een gemiddeld niveau van bewijskracht vertegenwoordigt dat lager ligt dan dat van een gerandomiseerde gecontroleerde studie.

Het geanalyseerde cohort is relatief groot voor dit type klinische evaluatie, met 221 botreconstructieprocedures. Niettemin moeten verschillende beperkingen in aanmerking worden genomen.

Het retrospectieve karakter brengt een risico op selectiebias met zich mee en beperkt de controle over verstorende variabelen. Bovendien vertoonden de autogene en allogene groepen bepaalde uitgangsverschillen, met name wat betreft het type en de omvang van de botdefecten.

Er wordt in de verstrekte informatie geen specifiek belangenconflict van de auteurs vermeld. De beschikbare gegevens laten geen verdere beoordeling van dit punt toe.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Type studie: Retrospectieve observationele studie.
• Niveau van bewijskracht: Matig.
• Geanalyseerde populatie: 164 patiënten.
• Aantal bottransplantaties: 221 augmentaties.
• Verdeling van de transplantaten: 151 allogene en 70 autogene botblokken.
• Gemiddelde follow-upduur: 3,5 jaar.
• Primair geëvalueerd eindpunt: Het optreden van complicaties na alveolaire botaugmentatie.
• Belangrijkste resultaat: Complicaties kwamen vaker voor bij autogene botblokken.
• Onafhankelijke risicofactoren: Roken, overcontouring, verticale augmentatie > 2,55 mm en gebruik van autogene botblokken.
• Wetenschappelijke conclusie: Complicaties blijven over het algemeen zeldzaam, maar bepaalde chirurgische kenmerken verhogen hun waarschijnlijkheid aanzienlijk.
• Mogelijke beperkingen: Retrospectieve studie, ontbreken van randomisatie en verschillen tussen de groepen.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie levert een originele bijdrage aan de literatuur over pre-implantaire bottransplantaties door niet alleen aandacht te besteden aan het gebruikte materiaaltype, maar ook aan de morfologie van de verkregen reconstructie.

De identificatie van een drempelwaarde van 2,55 mm voor verticale augmentatie vormt een interessant element voor klinische overwegingen, hoewel deze waarde nog moet worden bevestigd door andere prospectieve studies.

De resultaten onderstrepen eveneens het belang van driedimensionale planning van botreconstructies en controle van gereconstrueerde volumes. De studie benadrukt een technische factor — overcontouring — die zelden met een dergelijke precisie is gekwantificeerd in klinische publicaties.

Naast de vergelijking tussen autogene en allogene transplantaten draagt dit werk bij aan een beter begrip van de chirurgische determinanten die de genezing en stabiliteit van botreconstructies vóór implantatie kunnen beïnvloeden.

11. Redactionele conclusie

Deze retrospectieve studie suggereert dat complicaties na alveolaire kamaugmentatie relatief zeldzaam blijven wanneer chirurgische protocollen correct worden beheerst. De gepresenteerde gegevens vestigen echter de aandacht op verschillende beïnvloedbare risicofactoren, met name roken, aanzienlijke verticale augmentatie en overcontouring van het transplantaat. Voor de behandelaar die betrokken is bij pre-implantaire botreconstructie onderstrepen deze observaties het belang van een evenwichtige chirurgische planning die rekening houdt met de omliggende botanatomie.