Bibliografia
Podokostnowy implant z poli(eteroeteroketonu) (PEEK) podtrzymujący stałą protezę szczęki – seria przypadków klinicznych
Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36210190/
Podokostnowy implant z poli(eteroeteroketonu) (PEEK) podtrzymujący stałą protezę szczęki – seria przypadków klinicznych
1. Dane bibliograficzne
- Tytuł badania: Podokostnowy implant z poli(eteroeteroketonu) (PEEK) podtrzymujący stałą protezę szczęki – seria przypadków klinicznych
- Autorzy: Mohammed A. El-Sawy, Mohamed E. ELgamal, Wael M. Ahmed, Medhat A. EL-daker, Salah A. Hegazy
- Czasopismo naukowe: The Journal of Prosthetic Dentistry
- Rok publikacji: 2024
- DOI: 10.1016/j.prosdent.2022.08.027
2. Kontekst naukowy
Rehabilitacja pacjentów całkowicie bezzębnych z zaawansowanym zanikiem szczęki należy do najbardziej wymagających obszarów współczesnej implantologii. Znaczna utrata kości często uniemożliwia zastosowanie standardowych implantów śródkostnych bez wcześniejszej odbudowy podłoża kostnego. W takich przypadkach powszechnie stosuje się zabiegi augmentacji kości, podniesienia dna zatoki szczękowej lub implanty jarzmowe.
Procedury te mogą jednak wiązać się z większą inwazyjnością, wydłużonym czasem leczenia oraz koniecznością przeprowadzenia kilku etapów chirurgicznych. Rozwój technologii cyfrowych, planowania trójwymiarowego i produkcji CAD/CAM stworzył możliwość opracowania indywidualnie projektowanych rozwiązań implantologicznych. Jednym z nich są podokostnowe implanty wykonywane na zamówienie pacjenta. PEEK, dzięki swoim właściwościom mechanicznym i biologicznym, jest materiałem coraz częściej analizowanym pod kątem zastosowań w implantoprotetyce oraz chirurgii rekonstrukcyjnej jamy ustnej.
3. Cel badania
Celem badania była ocena wstępnych wyników klinicznych zastosowania indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów wykonanych z PEEK, produkowanych w technologii CAD/CAM i wykorzystywanych do podparcia stałych uzupełnień protetycznych w szczęce.
Autorzy chcieli sprawdzić, czy takie rozwiązanie może stanowić alternatywę dla pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki, którzy nie wyrażają zgody na zabiegi augmentacji kości, podniesienia dna zatoki szczękowej lub wieloetapowe leczenie chirurgiczne.
4. Metodologia
Badanie miało charakter obserwacyjnej serii przypadków klinicznych.
Do badania włączono czterech całkowicie bezzębnych pacjentów z zaawansowanym zanikiem wyrostka zębodołowego szczęki sklasyfikowanym jako klasa IV lub V według klasyfikacji Cawooda i Howella. Wszyscy pacjenci oczekiwali stałej rehabilitacji protetycznej i odmówili wykonania procedur odbudowy kości.
Proces leczenia opierał się na całkowicie cyfrowym przepływie pracy obejmującym tomografię komputerową, projektowanie trójwymiarowe oraz wytwarzanie implantów metodą CAD/CAM. Indywidualne konstrukcje podokostnowe z PEEK zostały chirurgicznie umieszczone na powierzchni kości i ustabilizowane za pomocą śrub osteosyntezy.
Po zakończeniu gojenia wykonano ostateczne stałe protezy szczęki. Obserwacja obejmowała ocenę stabilności implantów, stanu tkanek miękkich, obecności infekcji, ekspozycji konstrukcji implantologicznej oraz powikłań protetycznych. Podstawowy okres obserwacji wynosił 12 miesięcy, a dwóch pacjentów obserwowano przez 24 miesiące.
5. Główne wyniki
Wszyscy czterej pacjenci ukończyli leczenie zgodnie z założonym protokołem.
W pierwszym miesiącu po zabiegu odnotowano jedno powikłanie. U jednego pacjenta wystąpiło częściowe odsłonięcie konstrukcji implantologicznej w okolicy filaru kła szczęki. Problem rozwiązano poprzez chirurgiczne uwolnienie płata i ponowne zaopatrzenie tkanek miękkich szwami.
Po 12 miesiącach wszystkie implanty pozostawały stabilne funkcjonalnie. Nie stwierdzono złamań protez, infekcji, wydzieliny ropnej ani ruchomości implantów. Tkanki miękkie wokół implantów oceniono jako zdrowe.
Dwóch pacjentów osiągnęło 24-miesięczny okres obserwacji. Badania radiologiczne nie wykazały przejaśnień wokół śrub mocujących, co autorzy uznali za oznakę utrzymującej się stabilności konstrukcji implantoprotetycznej.
Ogólnie wyniki wskazują na korzystne krótkoterminowe i średnioterminowe efekty kliniczne przy zastosowaniu tej metody leczenia.
6. Analiza kliniczna
Przedstawione badanie dostarcza wstępnych danych dotyczących stosunkowo nowego podejścia do leczenia pacjentów z ciężką atrofią szczęki. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod opartych na implantach śródkostnych oraz rozległych procedurach regeneracyjnych, autorzy zastosowali indywidualnie projektowane implanty podokostnowe wykonane z PEEK.
Największe znaczenie kliniczne tego rozwiązania wynika z możliwości ograniczenia konieczności przeprowadzania zabiegów odbudowy kości. Dla pacjentów nieakceptujących skomplikowanych procedur chirurgicznych może to stanowić alternatywną drogę do uzyskania stałej rehabilitacji protetycznej.
Uzyskane wyniki sugerują dobrą krótkoterminową stabilność mechaniczną oraz niewielką liczbę powikłań biologicznych i protetycznych. Autorzy zwracają również uwagę na potencjalnie korzystną odpowiedź tkanek miękkich na materiał PEEK, co może mieć znaczenie dla długoterminowego utrzymania zdrowia tkanek okołowszczepowych.
Należy jednak podkreślić, że badanie nie pozwala na wyciąganie daleko idących wniosków dotyczących skuteczności długoterminowej. Niewielka liczba uczestników, brak grupy kontrolnej oraz ograniczony okres obserwacji sprawiają, że wyniki należy traktować jako dane wstępne wymagające dalszego potwierdzenia w większych badaniach klinicznych.
7. Zastosowania kliniczne
Wyniki badania mogą mieć znaczenie w następujących sytuacjach klinicznych:
- zaawansowana atrofia szczęki;
- całkowite bezzębie szczęki;
- pacjenci odmawiający zabiegów augmentacji kości;
- złożone rehabilitacje implantoprotetyczne;
- leczenie planowane z wykorzystaniem technologii cyfrowych CAD/CAM;
- indywidualnie projektowane implanty dla trudnych warunków anatomicznych;
- procedury mające na celu ograniczenie liczby etapów chirurgicznych.
Badanie podkreśla również potencjał cyfrowego planowania leczenia i nowoczesnych biomateriałów w rehabilitacji pacjentów z poważnym zanikiem kości szczęki.
8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i transparentność
Publikacja stanowi serię przypadków klinicznych, a więc reprezentuje stosunkowo niski poziom dowodów naukowych.
Autorzy wskazują na kilka istotnych ograniczeń metodologicznych. Najważniejszym z nich jest bardzo mała liczebność grupy badanej, obejmująca jedynie czterech pacjentów. Dodatkowo okres obserwacji był stosunkowo krótki w kontekście oceny długoterminowej trwałości leczenia implantologicznego.
Brak grupy kontrolnej uniemożliwia bezpośrednie porównanie tej metody z innymi technikami leczenia lub materiałami stosowanymi w implantologii.
Autorzy zalecają przeprowadzenie dalszych badań prospektywnych z większą liczbą pacjentów i dłuższym okresem obserwacji. W dostarczonych materiałach nie wskazano konkretnych konfliktów interesów. W sekcji podziękowań wymieniono osoby zaangażowane w projektowanie CAD/CAM oraz wykonanie prac laboratoryjnych związanych z protezami.
9. Kluczowe informacje o badaniu
- Typ badania: Obserwacyjna seria przypadków.
- Poziom dowodów: Niski.
- Badana populacja: Pacjenci całkowicie bezzębni z ciężką atrofią szczęki.
- Liczba pacjentów: 4.
- Liczba implantów: 4 indywidualne implanty podokostnowe z PEEK.
- Podstawowy okres obserwacji: 12 miesięcy.
- Najdłuższy okres obserwacji: 24 miesiące u 2 pacjentów.
- Główny oceniany parametr: Stabilność kliniczna i występowanie powikłań biologicznych oraz protetycznych.
- Najważniejszy wynik: Utrzymanie funkcjonalnej stabilności bez infekcji, złamań protez i utraty implantów w okresie obserwacji.
- Wniosek naukowy: Podokostnowe implanty PEEK mogą stanowić obiecującą opcję leczenia w przypadkach znacznej atrofii szczęki.
- Główne ograniczenia: Mała liczba pacjentów, brak grupy kontrolnej oraz ograniczony czas obserwacji.
10. Znaczenie naukowe
Badanie wnosi nowe dane do rozwijającego się obszaru implantów podokostnowych wykonywanych indywidualnie przy użyciu technologii cyfrowych. Jego główną wartością jest przedstawienie pierwszych doświadczeń klinicznych związanych z wykorzystaniem implantów PEEK u pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki.
Publikacja pokazuje praktyczną możliwość połączenia diagnostyki obrazowej, cyfrowego projektowania oraz produkcji CAD/CAM w jednym spójnym protokole leczenia. Jednocześnie dostarcza wstępnych informacji dotyczących wykorzystania PEEK jako materiału dla implantów podokostnowych.
Choć wyniki nie pozwalają jeszcze na formułowanie ostatecznych zaleceń klinicznych, stanowią ważny punkt wyjścia dla przyszłych badań. Konieczne będą zwłaszcza długoterminowe obserwacje oraz porównania z innymi metodami rehabilitacji implantologicznej stosowanymi u pacjentów z ciężkim zanikiem kości szczęki.
11. Wniosek redakcyjny
Przedstawiona seria przypadków opisuje innowacyjne podejście do rehabilitacji całkowicie bezzębnych pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki przy wykorzystaniu indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonanych z PEEK. Uzyskane wyniki wskazują na dobrą stabilność funkcjonalną oraz korzystną odpowiedź tkanek miękkich w okresie obserwacji. Ze względu na niewielką liczbę pacjentów i ograniczony czas monitorowania rezultaty należy jednak traktować jako wstępne. Potrzebne są dalsze badania kliniczne o większej skali i dłuższym okresie obserwacji, aby określić rzeczywiste miejsce tej technologii we współczesnej implantologii.
