Wirtualne planowanie zabiegu chirurgicznego oraz indywidualnie zaprojektowany implant podokostnowy do rekonstrukcji ubytku szczęki po resekcji onkologicznej

Abdulsamet Kundakçioğlu, Eda Bilazeroğlu, Yusuf Emes, Büket Aybar

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39171794/

Wirtualne planowanie zabiegu chirurgicznego oraz indywidualnie zaprojektowany implant podokostnowy do rekonstrukcji ubytku szczęki po resekcji onkologicznej

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Virtual Surgical Planning and Customized Subperiosteal Implant for Reconstruction of Maxillary Defect After Oncological Resection
• Autorzy: Abdulsamet Kundakçioğlu, Eda Bilazeroğlu, Yusuf Emes, Büket Aybar
• Czasopismo naukowe: Journal of Craniofacial Surgery
• Rok publikacji: 2024
• DOI:1097/SCS.0000000000010525

2. Tło naukowe

Rekonstrukcja ubytków szczęki powstałych po leczeniu nowotworów należy do najbardziej wymagających procedur w chirurgii jamy ustnej i chirurgii szczękowo-twarzowej. Skuteczne leczenie powinno nie tylko odtworzyć strukturę kostną, ale również umożliwić przywrócenie funkcji żucia, poprawę estetyki twarzy oraz stworzenie stabilnego podłoża do późniejszej rehabilitacji protetycznej opartej na implantach. Klasyczne metody rekonstrukcyjne wykorzystujące autogenne przeszczepy kostne pozostają standardem postępowania, jednak często wiążą się z rozległymi zabiegami chirurgicznymi, wydłużonym leczeniem oraz dodatkową chorobowością miejsca pobrania przeszczepu.

Rozwój technologii cyfrowych otworzył nowe możliwości w zakresie planowania i personalizacji leczenia rekonstrukcyjnego. Wirtualne planowanie zabiegu, projektowanie wspomagane komputerowo (CAD) oraz druk 3D umożliwiają wykonanie implantów dopasowanych do indywidualnej anatomii pacjenta. Opisany przypadek przedstawia zastosowanie takiego cyfrowego procesu w rekonstrukcji ubytku szczęki po resekcji nowotworu z jednoczesnym uwzględnieniem późniejszej rehabilitacji protetycznej wspartej implantami.

3. Cel badania

Celem publikacji było przedstawienie klinicznej wykonalności rekonstrukcji szczęki z wykorzystaniem indywidualnie zaprojektowanego tytanowego implantu podokostnowego opracowanego na podstawie wirtualnego planowania chirurgicznego oraz technologii projektowania wspomaganego komputerowo. Autorzy, opisując pojedynczy przypadek kliniczny, chcieli zaprezentować możliwości zastosowania w pełni cyfrowego procesu obejmującego zarówno rekonstrukcję szczękowo-twarzową, jak i późniejszą rehabilitację protetyczną po leczeniu onkologicznym. W dostępnym streszczeniu nie przedstawiono celów drugorzędowych.

4. Metodyka

Publikacja ma charakter opisu przypadku klinicznego. Autorzy przedstawiają leczenie 28-letniej pacjentki, u której wykonano częściową resekcję szczęki z powodu śluzaka (myxoma) szczęki. Rekonstrukcję przeprowadzono z wykorzystaniem indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego wykonanego z tytanu metodą druku 3D po wcześniejszym zastosowaniu wirtualnego planowania operacyjnego oraz projektowania CAD.

Cyfrowy proces planowania umożliwił optymalne dopasowanie implantu do anatomii pacjentki oraz ograniczenie nacisku na otaczające tkanki miękkie. Następnie wykonano ostateczną rehabilitację protetyczną.

Dostępne streszczenie nie zawiera informacji dotyczących czasu obserwacji pooperacyjnej, szczegółowych kryteriów oceny klinicznej ani parametrów wykorzystanych do oceny skuteczności leczenia.

5. Główne wyniki

Według autorów zastosowanie indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego umożliwiło skuteczną rekonstrukcję ubytku szczęki oraz przeprowadzenie końcowej rehabilitacji protetycznej. Cyfrowe planowanie pozwoliło opracować implant precyzyjnie dopasowany do anatomii pacjentki, którego konstrukcja miała na celu zmniejszenie obciążenia otaczających tkanek miękkich.

Przebieg pooperacyjny opisano jako korzystny. Ostateczna odbudowa protetyczna została wykonana z niewielką liczbą zgłoszonych powikłań. Autorzy sugerują ponadto, że zastosowanie cyfrowego procesu projektowania może skrócić całkowity czas leczenia w porównaniu z tradycyjnymi metodami rekonstrukcji. Wskazują również, że u pacjentów z odpowiednią grubością tkanek miękkich metoda ta może przynieść korzyści estetyczne oraz ograniczyć konieczność wykonywania dodatkowych zabiegów rekonstrukcyjnych.

W streszczeniu nie przedstawiono jednak danych liczbowych dotyczących przeżywalności implantów, wyników funkcjonalnych, satysfakcji pacjentów, powikłań biologicznych i mechanicznych ani obserwacji długoterminowej.

6. Analiza kliniczna

Przedstawiony opis przypadku wskazuje na potencjalne zastosowanie wirtualnego planowania chirurgicznego oraz indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych w rekonstrukcji złożonych ubytków szczęki po leczeniu onkologicznym. Publikacja nie przedstawia nowej techniki operacyjnej jako standardu postępowania, lecz pokazuje możliwość połączenia nowoczesnych technologii cyfrowych z rekonstrukcją chirurgiczną i późniejszą rehabilitacją protetyczną w ramach jednego procesu terapeutycznego.

Najważniejszym elementem opisywanego rozwiązania jest możliwość wykonania implantu dostosowanego do indywidualnej anatomii pacjenta. Według autorów projektowanie wspomagane komputerowo pozwala zoptymalizować geometrię implantu, co może ograniczyć nacisk na otaczające tkanki miękkie. Takie podejście odzwierciedla rosnącą rolę technologii CAD/CAM oraz druku 3D we współczesnej implantologii i chirurgii szczękowo-twarzowej, gdzie coraz większy nacisk kładzie się na rozwiązania dostosowane do konkretnego pacjenta.

Autorzy sugerują również, że wykorzystanie spersonalizowanych implantów tytanowych może uprościć proces leczenia poprzez ograniczenie liczby dodatkowych procedur rekonstrukcyjnych, które często są niezbędne w klasycznych technikach opartych na przeszczepach kostnych. Jeżeli obserwacje te zostaną potwierdzone w większych badaniach klinicznych, metoda ta może stanowić wartościową alternatywę dla wybranych pacjentów wymagających rozległej rekonstrukcji szczęki.

Należy jednak zachować ostrożność przy interpretacji wyników. Badanie opisuje jedynie pojedynczy przypadek kliniczny, dlatego nie pozwala ocenić powtarzalności metody, długoterminowej stabilności implantu, przeżywalności implantów ani częstości występowania powikłań biologicznych i mechanicznych. Brak również porównania z konwencjonalnymi metodami rekonstrukcji. Z tego względu publikację należy traktować przede wszystkim jako dowód wykonalności technicznej, a nie jako potwierdzenie przewagi tej metody nad obecnie stosowanymi rozwiązaniami.

7. Zastosowania kliniczne

Przedstawione wyniki sugerują, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe mogą stanowić opcję rekonstrukcyjną u starannie wyselekcjonowanych pacjentów wymagających odbudowy szczęki po resekcji nowotworu. Połączenie wirtualnego planowania chirurgicznego, technologii CAD/CAM oraz druku 3D umożliwia przygotowanie rekonstrukcji dopasowanej do anatomii pacjenta z jednoczesnym uwzględnieniem przyszłej rehabilitacji protetycznej opartej na implantach.

Takie podejście może być szczególnie przydatne w złożonych przypadkach klinicznych, w których konieczne jest indywidualne dopasowanie implantu oraz zapewnienie odpowiedniego pokrycia przez tkanki miękkie. Według autorów metoda ta może również ograniczyć konieczność wykonywania dodatkowych zabiegów rekonstrukcyjnych u wybranych pacjentów.

Ze względu na niski poziom dowodów naukowych przedstawione zastosowania należy traktować jako wstępne obserwacje kliniczne. Potrzebne są prospektywne badania obejmujące większe grupy pacjentów oraz dłuższą obserwację, aby określić rzeczywiste wskazania i skuteczność tej metody.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i transparentność

Publikacja stanowi opis pojedynczego przypadku klinicznego, co odpowiada niskiemu poziomowi dowodów naukowych. Praca pokazuje techniczną możliwość zastosowania wirtualnego planowania chirurgicznego oraz indywidualnie wykonanego tytanowego implantu podokostnowego do rekonstrukcji szczęki po leczeniu onkologicznym.

Dostępne informacje nie pozwalają ocenić powtarzalności tej metody, jej skuteczności w długim okresie ani porównać jej z klasycznymi technikami rekonstrukcyjnymi. W streszczeniu nie podano czasu obserwacji, obiektywnych kryteriów oceny klinicznej ani standaryzowanych wyników funkcjonalnych.

Najważniejsze ograniczenia metodologiczne wynikają z przedstawienia jednego przypadku oraz braku grupy porównawczej. W udostępnionych materiałach nie zamieszczono informacji dotyczących konfliktów interesów ani powiązań autorów z producentami implantów lub wyrobów medycznych. Wyniki należy zatem interpretować jako wstępne obserwacje kliniczne, które nie stanowią podstawy do formułowania jednoznacznych zaleceń terapeutycznych.

9. Kluczowe informacje o badaniu

• Rodzaj badania: Opis przypadku klinicznego.
• Poziom dowodów:
• Badana populacja: Jedna 28-letnia pacjentka z myxoma szczęki poddana maxillektomii.
• Liczba pacjentów:
• Liczba implantów: Nie podano w dostępnych materiałach.
• Czas obserwacji: Nie podano w dostępnych materiałach.
• Główny oceniany parametr: Kliniczna wykonalność rekonstrukcji szczęki z wykorzystaniem wirtualnego planowania chirurgicznego oraz indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego z następową rehabilitacją protetyczną.
• Najważniejszy wynik: Skuteczna rekonstrukcja szczęki i zakończenie rehabilitacji protetycznej z korzystnym przebiegiem pooperacyjnym oraz niewielką liczbą zgłoszonych powikłań.
• Wniosek naukowy: Autorzy sugerują, że indywidualnie projektowane implanty tytanowe mogą skrócić całkowity czas leczenia, poprawić efekt estetyczny u odpowiednio dobranych pacjentów oraz ograniczyć potrzebę wykonywania dodatkowych zabiegów rekonstrukcyjnych.
• Główne ograniczenia: Opis pojedynczego przypadku, brak danych ilościowych, brak porównania z innymi metodami oraz brak informacji dotyczących długoterminowej obserwacji.

10. Znaczenie naukowe

Publikacja wpisuje się w rozwijający się nurt badań nad zastosowaniem cyfrowych technologii w rekonstrukcji szczękowo-twarzowej. Mimo że przedstawia jedynie pojedynczy przypadek kliniczny, pokazuje możliwość połączenia wirtualnego planowania chirurgicznego, technologii CAD/CAM oraz druku 3D w celu opracowania całkowicie spersonalizowanego rozwiązania rekonstrukcyjnego.

Najważniejszym wkładem naukowym pracy jest wykazanie wykonalności kompleksowego cyfrowego procesu obejmującego zarówno odbudowę anatomiczną, jak i rehabilitację protetyczną opartą na implantach. Badanie odzwierciedla kierunek rozwoju współczesnej implantologii i chirurgii szczękowo-twarzowej, w których coraz większe znaczenie mają rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Ze względu na charakter badania publikacja nie pozwala jednak ocenić skuteczności klinicznej ani długoterminowej przewidywalności tej metody. Stanowi natomiast punkt wyjścia do przyszłych badań prospektywnych oceniających przeżywalność implantów, wyniki funkcjonalne, powikłania biologiczne i mechaniczne, satysfakcję pacjentów oraz porównanie z konwencjonalnymi metodami rekonstrukcji.

11. Wnioski redakcyjne

Przedstawiony opis przypadku pokazuje potencjał wirtualnego planowania chirurgicznego oraz indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych jako elementów nowoczesnego, w pełni cyfrowego podejścia do rekonstrukcji szczęki po resekcji onkologicznej. Uzyskane wyniki sugerują, że implant dostosowany do anatomii pacjenta może ułatwić zarówno odbudowę struktur kostnych, jak i późniejszą rehabilitację protetyczną. Ze względu na niski poziom dowodów naukowych oraz brak danych z długoterminowej obserwacji przedstawione wyniki należy interpretować ostrożnie. Potrzebne są większe badania prospektywne, które pozwolą określić miejsce tej technologii we współczesnej chirurgii jamy ustnej i chirurgii szczękowo-twarzowej.