Bibliografie
Custom-made 3D printed subperiosteal titanium implants for the prosthetic restoration of the atrophic posterior mandible of elderly patients: a case series
Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31915946/
Custom-made 3D printed subperiosteal titanium implants for the prosthetic restoration of the atrophic posterior mandible of elderly patients: a case series
1. Wetenschappelijke referentie
- Titel van de studie: Custom-made 3D printed subperiosteal titanium implants for the prosthetic restoration of the atrophic posterior mandible of elderly patients: a case series
- Auteurs: Carlo Mangano, Andrea Bianchi, Francesco Guido Mangano, Jessica Dana, Marco Colombo, Ivan Solop, Oleg Admakin
- Wetenschappelijk tijdschrift: 3D Printing in Medicine
- Jaar van publicatie: 2020
- DOI: 10.1186/s41205-019-0055-x
2. Wetenschappelijke achtergrond
De implantologische behandeling van ernstig geatrofieerde posterieure mandibulaire gebieden blijft een belangrijke klinische uitdaging, vooral bij oudere patiënten. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende wordt om conventionele endossale implantaten te plaatsen, worden botregeneratieprotocollen vaak beschouwd als de voorkeursbehandeling. Deze procedures verhogen echter de chirurgische complexiteit, de behandelingsduur en de potentiële morbiditeit.
De recente evolutie van de digitale workflow binnen de implantologie, waarbij CBCT, computerondersteund ontwerp (CAD) en metaaladditieve productie worden gecombineerd, opent de weg naar nieuwe gepersonaliseerde benaderingen. In deze context profiteren subperiostale implantaten, die historisch gezien werden verlaten vanwege technische moeilijkheden en frequente complicaties, tegenwoordig van de vooruitgang in 3D-printtechnologie en Direct Metal Laser Sintering (DMLS). Deze studie maakt deel uit van deze ontwikkeling door het gebruik van gepersonaliseerde subperiostale implantaten te evalueren bij oudere patiënten met ernstige posterieure mandibulaire atrofie.
3. Doel van de studie
Het primaire doel van deze casusreeks was het evalueren van het klinische gebruik van op maat gemaakte titanium subperiostale implantaten die met behulp van 3D-printing zijn vervaardigd voor de vaste prothetische rehabilitatie van het geatrofieerde posterieure mandibulaire gebied bij oudere patiënten.
De auteurs onderzochten in het bijzonder de aanpassing van de implantaten aan de botstructuur, de duur van de chirurgische ingreep, de implantaatoverleving en het optreden van mogelijke postoperatieve en prothetische complicaties.
4. Methodologie
Deze publicatie betreft een klinische casusreeks.
Tussen januari 2017 en juni 2018 includeerden de auteurs patiënten ouder dan 65 jaar met een gedeeltelijke tandeloosheid in het posterieure mandibulaire gebied, geassocieerd met een ernstige botatrofie die het plaatsen van conventionele implantaten met standaardlengte onmogelijk maakte.
De geselecteerde patiënten wensten geen gebruik te maken van botregeneratieprocedures.
De planning was gebaseerd op de verwerving van CBCT-gegevens en intra-orale scans. De implantaten werden digitaal ontworpen en vervolgens vervaardigd uit een titaniumlegering met behulp van DMLS-technologie. Na de operatie ontvingen de patiënten een voorlopige restauratie gevolgd door een definitieve zirkonia-keramische rehabilitatie.
De gerapporteerde klinische follow-up bedroeg 12 maanden. De evaluatiecriteria omvatten de aanpassing van het implantaat, de stabiliteit ervan, de operatieduur, de implantaatoverleving en vroege of late complicaties.
5. Belangrijkste resultaten
Van de vijftien aanvankelijk geëvalueerde patiënten werden uiteindelijk tien patiënten in de studie opgenomen. De steekproef bestond uit vier mannen en zes vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 69,6 jaar.
De aanpassing van de gepersonaliseerde implantaten werd door de behandelaars over het algemeen als bevredigend beoordeeld, met een gemiddelde score van 7 op 10. Twee implantaten vertoonden een onvoldoende aanpassing, toegeschreven aan radiologische artefacten die het digitale reconstructieproces hadden verstoord. Desondanks konden deze implantaten tijdens de ingreep worden aangepast.
De gemiddelde duur van de chirurgische procedures bedroeg 44,3 minuten.
Na één jaar follow-up was geen enkel implantaat verloren gegaan, wat overeenkomt met een implantaatoverlevingspercentage van 100%. Bij één patiënt werd een vroege postoperatieve complicatie waargenomen, bestaande uit pijn, ongemak en zwelling. Daarnaast werden twee late complicaties gerapporteerd in de vorm van fracturen van de voorlopige restauraties tijdens de tijdelijke fase. Na plaatsing van de definitieve restauraties werden geen bijkomende prothetische complicaties beschreven.
Het totale complicatiepercentage dat tijdens de follow-up werd waargenomen bedroeg 30%, hoewel de auteurs aangaven dat deze complicaties van geringe ernst waren.
6. Klinische analyse
Deze studie illustreert de potentiële waarde van gepersonaliseerde subperiostale implantaten voor een bijzonder complexe indicatie: ernstige atrofie van het posterieure mandibulaire gebied bij oudere patiënten die botreconstructietechnieken weigeren.
Het meest opmerkelijke element is de combinatie van een volledige digitale workflow en metaaladditieve productie. De integratie van CBCT-gegevens, digitale afdrukken en CAD-ontwerp maakt het mogelijk een implantaat te vervaardigen dat specifiek is aangepast aan de anatomie van de patiënt. Deze personalisatie heeft tot doel de mechanische stabiliteit te verbeteren en de chirurgische fase te vereenvoudigen.
De waargenomen resultaten suggereren dat deze benadering een alternatief kan vormen wanneer conventionele implantaatoplossingen beperkt worden door de nabijheid van de nervus alveolaris inferior of door vergevorderde botresorptie. Het uitblijven van implantaatverlies gedurende het eerste jaar vormt een bemoedigend klinisch signaal.
Desondanks moeten deze gegevens met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. De onderzochte populatie is beperkt en het ontbreken van een controlegroep maakt het niet mogelijk deze aanpak rechtstreeks te vergelijken met andere therapeutische strategieën, zoals bottransplantaties, korte implantaten of alternatieve implantaatprotocollen. Bovendien is een follow-up van twaalf maanden onvoldoende om de biologische stabiliteit op lange termijn van subperiostale implantaten bij oudere patiënten te beoordelen, aangezien bij deze patiënten een voortdurende progressie van botatrofie kan optreden.
7. Klinische toepassingen
De resultaten van deze studie kunnen bijzonder relevant zijn in de volgende situaties:
- Ernstige atrofie van het posterieure mandibulaire gebied.
- Oudere patiënten die bottransplantaties of geleide botregeneratieprocedures weigeren.
- Vaste implantologische rehabilitatie in een ongunstige anatomische context.
- Gebruik van een volledige digitale workflow die CBCT, CAD/CAM-ontwerp en metalen 3D-printing combineert.
- Gevallen die een sterk gepersonaliseerde implantaatoplossing vereisen, aangepast aan de resterende anatomie van de patiënt.
De beschikbare gegevens maken het echter niet mogelijk deze conclusies zonder aanvullende studies uit te breiden naar andere klinische indicaties.
8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie
Deze publicatie betreft een casusreeks, wat een relatief laag bewijsniveau vertegenwoordigt in vergelijking met gecontroleerde onderzoeken of vergelijkende studies.
De belangrijkste door de auteurs geïdentificeerde beperkingen zijn:
- kleine steekproefomvang (10 patiënten);
- ontbreken van een controlegroep;
- follow-up beperkt tot één jaar;
- onmogelijkheid om prestaties op middellange en lange termijn te evalueren;
- potentieel risico van CBCT-artefacten die de nauwkeurigheid van het ontwerp kunnen beïnvloeden.
Met betrekking tot transparantie verklaren de auteurs dat zij geen externe financiering voor dit onderzoek hebben ontvangen. Zij bedanken echter het bedrijf BTK (Dueville, Italië) voor de productie van de DMLS-implantaten. De auteurs verklaren geen belangenconflicten te hebben.
9. Belangrijkste punten van de studie
- Type studie: Casusreeks
- Bewijsniveau: Laag tot matig (beschrijvende observationele studie)
- Geanalyseerde populatie: Oudere gedeeltelijk tandeloze patiënten met posterieure mandibulaire atrofie
- Aantal patiënten: 10
- Aantal implantaten: 10 gepersonaliseerde subperiostale implantaten
- Duur van de follow-up: 1 jaar
- Primair geëvalueerd criterium: Aanpassing, stabiliteit, implantaatoverleving en complicaties
- Belangrijkste resultaat: 100% implantaatoverleving na één jaar
- Wetenschappelijke conclusie: Gepersonaliseerde subperiostale implantaten vervaardigd via DMLS lijken haalbaar en functioneel binnen deze specifieke indicatie.
- Mogelijke beperkingen: Kleine steekproef, ontbreken van een controlegroep, korte follow-up.
10. Wetenschappelijke impact
Deze studie draagt bij aan de hedendaagse herwaardering van een historisch concept binnen de implantologie: het subperiostale implantaat. De belangrijkste bijdrage ligt in de integratie van moderne digitale technologieën die het mogelijk maken bepaalde technische beperkingen te overwinnen die het gebruik van deze hulpmiddelen historisch hebben belemmerd.
De gepresenteerde gegevens suggereren dat metaaladditieve productie voldoende precisie kan bieden om implantaten te ontwerpen die zijn aangepast aan ernstig geresorbeerde anatomieën. De studie draagt daarmee bij aan de ontwikkeling van gepersonaliseerde oplossingen voor patiënten met ernstige botdefecten voor wie reconstructieve protocollen worden geweigerd of moeilijk uitvoerbaar zijn.
Hoewel de conclusies voorlopig blijven, levert deze publicatie aanvullende klinische gegevens ter ondersteuning van het gebruik van gepersonaliseerde subperiostale implantaten en rechtvaardigt zij de uitvoering van grotere prospectieve studies met langere follow-upperioden.
11. Redactionele conclusie
Deze casusreeks benadrukt het potentieel van 3D-geprinte titanium subperiostale implantaten voor de implantologische rehabilitatie van ernstig geatrofieerde posterieure mandibulaire gebieden bij oudere patiënten. De resultaten na één jaar zijn gunstig, met volledige implantaatoverleving en een beperkt aantal kleine complicaties. Vanwege de kleine steekproefomvang en de beperkte follow-up moeten deze observaties echter als voorlopig worden beschouwd. Vergelijkende studies en langetermijnevaluaties blijven noodzakelijk voordat de plaats van deze benadering binnen het therapeutische arsenaal van de moderne implantologie nauwkeurig kan worden bepaald.
