Bibliografia
Wyniki kliniczne podokostnowych implantów wykonywanych metodą przyrostową: przegląd systematyczny
Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38315326/
Wyniki kliniczne podokostnowych implantów wykonywanych metodą przyrostową: przegląd systematyczny
1. Dane bibliograficzne
- Tytuł badania: Wyniki kliniczne podokostnowych implantów wykonywanych metodą przyrostową: przegląd systematyczny
- Tytuł w języku polskim: Wyniki kliniczne podokostnowych implantów wykonywanych metodą przyrostową: przegląd systematyczny
- Autorzy: Eduardo Anitua, Asier Eguia, Christoph Staudigl, Mohammad Hamdan Alkhraisat
- Czasopismo naukowe: International Journal of Implant Dentistry
- Rok publikacji: 2024
- DOI: 10.1186/s40729-024-00521-6
2. Tło naukowe
Leczenie pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości szczęki lub żuchwy pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej. W sytuacjach, gdy ilość dostępnej tkanki kostnej jest niewystarczająca do zastosowania klasycznych implantów śródkostnych, konieczne staje się rozważenie bardziej zaawansowanych metod rehabilitacji protetycznej i chirurgicznej.
Implanty podokostnowe były stosowane jeszcze przed upowszechnieniem koncepcji osteointegracji, jednak ich wykorzystanie stopniowo malało z powodu ograniczeń technologicznych, trudności chirurgicznych oraz powikłań biologicznych obserwowanych w starszych konstrukcjach. Rozwój technologii cyfrowych, projektowania CAD/CAM oraz wytwarzania przyrostowego umożliwił jednak stworzenie nowej generacji implantów indywidualnie dopasowanych do anatomii pacjenta.
W związku z rosnącym zainteresowaniem tym rozwiązaniem konieczna stała się ocena dostępnych danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa nowoczesnych implantów podokostnowych wykonywanych metodami addytywnymi.
3. Cel badania
Celem niniejszego przeglądu systematycznego była ocena przeżywalności implantów oraz częstości występowania powikłań związanych z nowoczesnymi implantami podokostnowymi projektowanymi cyfrowo i wykonywanymi przy użyciu technologii przyrostowych.
Autorzy dążyli do określenia, czy indywidualnie projektowane implanty tego typu zapewniają satysfakcjonujące wyniki kliniczne u pacjentów z zaawansowaną atrofią kostną wymagających rehabilitacji implantoprotetycznej.
4. Metodologia
Przegląd systematyczny został przeprowadzony zgodnie z wytycznymi PRISMA i zarejestrowany w bazie PROSPERO pod numerem CRD42023424211. Wyszukiwanie literatury wykonano w bazach Medline/PubMed, Scopus oraz Cochrane Library. Dodatkowo uwzględniono analizę piśmiennictwa cytowanego, wyszukiwania ręczne oraz źródła tzw. szarej literatury.
Do analizy jakościowej zakwalifikowano 13 publikacji, obejmujących pięć badań kohortowych oraz osiem serii przypadków. Łącznie analizowane badania obejmowały 227 pacjentów, u których zastosowano 227 implantów podokostnowych wykonanych metodami przyrostowymi.
Głównymi punktami końcowymi były przeżywalność implantów oraz występowanie powikłań biologicznych i technicznych. Ze względu na znaczną heterogeniczność metodologiczną nie było możliwe przeprowadzenie metaanalizy.
5. Najważniejsze wyniki
Łączna liczba pacjentów objętych analizą wyniosła 227, a średni ważony wiek badanej populacji wynosił 62,4 roku. Średni ważony okres obserwacji osiągnął 21,4 miesiąca.
Po zakończeniu obserwacji 97,8% implantów pozostawało funkcjonalnych. W całym materiale odnotowano jedynie pięć niepowodzeń implantologicznych. Wyniki te wskazują na wysoką krótkoterminową przeżywalność analizowanych konstrukcji.
Najczęściej zgłaszane powikłania dotyczyły tkanek miękkich. Częściową ekspozycję elementów implantu odnotowano w przypadku 58 implantów, co odpowiadało 25,6% analizowanych przypadków. U 12 pacjentów (5,3%) wystąpiły utrzymujące się infekcje tkanek miękkich lub inne zakażenia wymagające leczenia.
W grupie pacjentów rehabilitowanych przy użyciu protez tymczasowych złamanie konstrukcji prowizorycznej stwierdzono w 8 spośród 155 przypadków (5,2%). Opisywano również pooperacyjne dolegliwości, takie jak ból, obrzęk czy krwawienie.
6. Analiza kliniczna
Przedstawiony przegląd systematyczny dostarcza aktualnego obrazu stanu wiedzy dotyczącej nowoczesnych implantów podokostnowych wykonywanych w oparciu o cyfrowe planowanie oraz technologie druku 3D. Wyniki sugerują, że rozwiązania te mogą stanowić wartościową alternatywę dla pacjentów z rozległym zanikiem kości, u których zastosowanie klasycznych implantów wymagałoby skomplikowanych procedur augmentacyjnych.
Szczególnie istotnym spostrzeżeniem jest wysoka przeżywalność implantów w krótkim okresie obserwacji. Może to wskazywać, że współczesne technologie projektowania i produkcji pozwoliły wyeliminować część problemów charakterystycznych dla starszych generacji implantów podokostnowych. Indywidualne dopasowanie konstrukcji do anatomii pacjenta oraz stabilizacja przy pomocy śrub osteosyntetycznych mogą wpływać korzystnie na przewidywalność leczenia.
Jednocześnie analiza zwraca uwagę na stosunkowo częste występowanie powikłań związanych z tkankami miękkimi. Ekspozycje elementów implantu pozostają jednym z głównych problemów klinicznych i mogą mieć znaczenie dla długoterminowego powodzenia leczenia.
Należy również podkreślić, że dostępne dane pochodzą wyłącznie z badań obserwacyjnych. Oznacza to, że obecnie nie można wyciągać ostatecznych wniosków dotyczących przewagi tej metody nad innymi strategiami rehabilitacji implantologicznej.
7. Zastosowania kliniczne
Na podstawie dostępnych danych nowoczesne implanty podokostnowe wykonywane metodami przyrostowymi mogą znaleźć zastosowanie w następujących sytuacjach klinicznych:
- Zaawansowany zanik kości szczęki lub żuchwy.
- Złożone rehabilitacje implantoprotetyczne.
- Całkowite bezzębie przy ograniczonej ilości kości.
- Rekonstrukcje szczękowo-twarzowe po leczeniu onkologicznym.
- Pacjenci, u których rozległe procedury regeneracji kości są utrudnione lub niepożądane.
- Cyfrowe protokoły leczenia wykorzystujące planowanie CAD/CAM i indywidualne projektowanie implantów.
Dobór pacjentów powinien jednak uwzględniać ograniczenia obecnego poziomu dowodów naukowych.
8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość
Choć publikacja ma formę przeglądu systematycznego, wszystkie uwzględnione badania miały charakter obserwacyjny i obejmowały badania kohortowe oraz serie przypadków. W trakcie wyszukiwania literatury nie zidentyfikowano randomizowanych badań klinicznych.
Autorzy ocenili ogólną jakość dowodów przy użyciu systemu GRADE jako bardzo niską. Na tę ocenę wpłynęły między innymi różnice metodologiczne pomiędzy badaniami, zmienność konstrukcji implantów, niejednorodność protokołów leczenia oraz brak wiarygodnych danych średnio- i długoterminowych.
Znaczna heterogeniczność materiału badawczego uniemożliwiła również przeprowadzenie metaanalizy, co ogranicza siłę wyciąganych wniosków.
W udostępnionych fragmentach artykułu nie przedstawiono informacji dotyczących potencjalnych konfliktów interesów autorów. Nie można więc zweryfikować tego aspektu na podstawie dostępnych danych.
9. Kluczowe informacje ze badania
- Typ badania: Przegląd systematyczny
- Poziom dowodów: Bardzo niski (ocena GRADE)
- Liczba uwzględnionych badań: 13
- Liczba pacjentów/implantów: 227 pacjentów i 227 implantów
- Średni okres obserwacji: 21,4 miesiąca (średnia ważona)
- Główny oceniany parametr: Przeżywalność implantów i powikłania
- Najważniejszy wynik: 97,8% implantów pozostawało funkcjonalnych podczas obserwacji
- Najczęstsze powikłanie: Częściowa ekspozycja konstrukcji implantu (25,6%)
- Wniosek naukowy: Wysoka krótkoterminowa przeżywalność przy jednoczesnym istotnym ryzyku powikłań dotyczących tkanek miękkich
- Główne ograniczenia: Badania obserwacyjne, heterogeniczność metodologiczna oraz brak danych długoterminowych
10. Znaczenie naukowe
Przegląd ten stanowi jedno z najbardziej kompleksowych opracowań dotyczących współczesnych implantów podokostnowych wykonywanych metodami addytywnymi. Autorzy zgromadzili i przeanalizowali dostępne dane kliniczne dotyczące technologii, która dzięki rozwojowi cyfrowego planowania leczenia oraz produkcji przyrostowej ponownie zyskuje zainteresowanie środowiska implantologicznego.
Uzyskane wyniki sugerują, że nowoczesne technologie mogą poprawiać funkcjonalność i przewidywalność implantów podokostnowych w porównaniu z historycznymi konstrukcjami. Jednocześnie analiza wskazuje na ograniczoną jakość obecnie dostępnych dowodów naukowych.
Istotnym wkładem tej publikacji jest także wskazanie kierunków przyszłych badań. Autorzy podkreślają potrzebę prowadzenia prospektywnych badań klinicznych z dłuższym okresem obserwacji, które pozwolą dokładniej ocenić długoterminową stabilność biologiczną, bezpieczeństwo i skuteczność tych rozwiązań.
11. Wnioski redakcyjne
Przedstawiony przegląd systematyczny wskazuje, że implanty podokostnowe wykonywane metodami przyrostowymi mogą osiągać wysokie wskaźniki przeżywalności w krótkim okresie obserwacji u pacjentów z ciężką atrofią kostną i złożonymi potrzebami rekonstrukcyjnymi. Jednocześnie stosunkowo częste powikłania dotyczące tkanek miękkich oraz bardzo niski poziom dostępnych dowodów naukowych wymagają ostrożnej interpretacji wyników.
Dla implantologów, chirurgów stomatologicznych i specjalistów zajmujących się zaawansowaną rehabilitacją protetyczną badanie to stanowi wartościowe źródło aktualnej wiedzy, podkreślając jednocześnie konieczność dalszych badań nad długoterminową skutecznością i przewidywalnością tej technologii.
