Wyniki kliniczne, przeżywalność oraz powikłania spersonalizowanych podokostnowych implantów tytanowych wytwarzanych metodą CAD/CAM i druku 3D

Saverio Cosola, Ernesto Vatteroni, Mohammadreza Asadi, Ugo Covani, Angelo Cardarelli, Giovanni-Battista Menchini-Fabris

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41831830/

Wyniki kliniczne, przeżywalność oraz powikłania spersonalizowanych podokostnowych implantów tytanowych wytwarzanych metodą CAD/CAM i druku 3D

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Clinical Outcomes, Survival, and Complications of Customized Computer-Aided Design and Manufacturing (CAD/CAM) 3-Dimensional-Printed Titanium Subperiosteal Implants
  
• Autorzy: Saverio Cosola, Ernesto Vatteroni, Mohammadreza Asadi, Ugo Covani, Angelo Cardarelli, Giovanni-Battista Menchini-Fabris
• Czasopismo naukowe: Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
• Rok publikacji: 2026
• DOI: 10.1016/j.joms.2026.02.019

2. Kontekst naukowy

Rehabilitacja implantologiczna pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości szczęki lub żuchwy pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. W wielu przypadkach klasyczne leczenie wymaga rozległych procedur augmentacji kości, które nie zawsze są możliwe lub wskazane. Rozwój cyfrowego planowania leczenia, technologii CAD/CAM oraz addytywnego wytwarzania implantów z tytanu metodą druku 3D przyczynił się do ponownego zainteresowania spersonalizowanymi implantami podokostnowymi.

Implanty te są projektowane indywidualnie na podstawie anatomii pacjenta i mają umożliwić odbudowę protetyczną bez konieczności wykonywania rozległych zabiegów rekonstrukcji kostnej. Niniejszy przegląd systematyczny z metaanalizą przedstawia aktualny stan wiedzy dotyczący skuteczności klinicznej tej metody leczenia, analizując przeżywalność implantów, częstość występowania powikłań oraz uzyskiwane wyniki kliniczne u pacjentów z ciężką atrofią kości szczęk.

3. Cel badania

Celem tego przeglądu systematycznego i metaanalizy była ocena wyników klinicznych stosowania spersonalizowanych podokostnowych implantów tytanowych wykonywanych z wykorzystaniem technologii CAD/CAM oraz druku 3D. Autorzy skoncentrowali się przede wszystkim na analizie przeżywalności implantów oraz występowania powikłań klinicznych, aby określić przewidywalność i wiarygodność tej metody leczenia u pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęk.

4. Metodologia

Badanie przeprowadzono jako przegląd systematyczny z metaanalizą zgodnie z wytycznymi PRISMA i zarejestrowano w bazie PROSPERO. Przeszukano bazy PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science, Cochrane Library oraz Google Scholar, uwzględniając publikacje dostępne do listopada 2025 roku.

Do analizy włączono jedenaście badań obejmujących randomizowane badania kontrolowane, badania kohortowe oraz serie przypadków. Łącznie oceniono 268 pacjentów, u których wszczepiono 369 spersonalizowanych podokostnowych implantów tytanowych. Do obliczenia zbiorczych wskaźników przeżywalności implantów zastosowano model efektów losowych z 95% przedziałami ufności. Głównymi punktami końcowymi były przeżywalność implantów oraz częstość występowania powikłań klinicznych.

5. Najważniejsze wyniki

Połączona analiza wykazała bardzo korzystne wyniki krótkoterminowe. W badaniach z okresem obserwacji nieprzekraczającym trzech lat łączny wskaźnik przeżywalności implantów wyniósł 97,8%, co wskazuje na wysoką skuteczność leczenia we wczesnym okresie po rehabilitacji.

Po uwzględnieniu wszystkich analizowanych badań całkowity wskaźnik przeżywalności osiągnął 92,4%. Autorzy zwracają jednak uwagę na znaczną heterogeniczność wyników, wynikającą głównie z danych dotyczących długoterminowej obserwacji. Badanie z najdłuższym okresem obserwacji, wynoszącym sześć lat, wykazało spadek przeżywalności implantów do 54,1%, co sugeruje pogorszenie wyników klinicznych wraz z upływem czasu.

Najczęściej zgłaszanymi powikłaniami były zaburzenia dotyczące tkanek miękkich wokół implantów. Szczególnie często obserwowano ekspozycję implantu oraz dehiscencję tkanek, które stanowiły również główną przyczynę późnych niepowodzeń leczenia.

6. Analiza kliniczna

Przegląd ten wskazuje, że bardzo dobre wyniki uzyskiwane w pierwszych latach po leczeniu nie muszą odzwierciedlać długoterminowej skuteczności spersonalizowanych implantów podokostnowych. Chociaż krótkookresowa przeżywalność implantów jest wysoka, dostępne dane sugerują, że długofalowy sukces leczenia zależy od znacznie większej liczby czynników niż samo utrzymanie implantu.

Szczególne znaczenie wydaje się mieć kondycja tkanek miękkich otaczających implant. Powikłania biologiczne mogą prowadzić do stopniowego pogorszenia wyników leczenia oraz zwiększać ryzyko późnej utraty implantów pomimo ich początkowej stabilności.

Z klinicznego punktu widzenia spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić wartościową opcję terapeutyczną u pacjentów z ciężką atrofią kości, u których klasyczne procedury augmentacyjne nie są odpowiednie. Jednocześnie wyniki badania podkreślają znaczenie starannej kwalifikacji pacjentów, indywidualnego planowania leczenia oraz długoterminowej kontroli klinicznej. Interpretując uzyskane dane, należy również uwzględnić różnice metodologiczne pomiędzy badaniami włączonymi do metaanalizy.

7. Zastosowanie kliniczne

Wyniki tej pracy mają szczególne znaczenie dla leczenia pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki lub żuchwy wymagających złożonej rehabilitacji implantoprotetycznej.

Spersonalizowane podokostnowe implanty tytanowe wykonywane metodą CAD/CAM i druku 3D mogą być rozważane jako rozwiązanie ratunkowe w przypadkach, gdy rozległa augmentacja kości lub zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych nie stanowią optymalnej metody leczenia. Dostępne dane podkreślają również konieczność długotrwałej obserwacji pacjentów oraz monitorowania stanu tkanek miękkich wokół implantów, ponieważ to właśnie powikłania biologiczne mają największy wpływ na odległe wyniki terapii.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi przegląd systematyczny z metaanalizą, a więc reprezentuje wysoki poziom dowodów naukowych. Wiarygodność przedstawionych wniosków zależy jednak od jakości metodologicznej oraz porównywalności badań uwzględnionych w analizie.

Autorzy wskazują na znaczną heterogeniczność dostępnych badań, wynikającą przede wszystkim z różnic w wynikach długoterminowej obserwacji. Czynnik ten należy uwzględnić podczas interpretacji zbiorczych wskaźników przeżywalności implantów. Pozostałe ograniczenia metodologiczne nie zostały opisane w udostępnionym streszczeniu.

W przekazanych materiałach nie podano informacji dotyczących konfliktów interesów ani powiązań autorów z producentami implantów.

9. Najważniejsze informacje o badaniu

• Rodzaj badania: Przegląd systematyczny z metaanalizą.
• Poziom dowodów: Wysoki.
• Liczba uwzględnionych badań: 11.
• Liczba pacjentów: 268.
• Liczba implantów: 369 spersonalizowanych podokostnowych implantów tytanowych.
• Maksymalny okres obserwacji: Do 6 lat.
• Główne oceniane parametry: Przeżywalność implantów oraz powikłania kliniczne.
• Najważniejszy wynik: Bardzo wysoka przeżywalność krótkoterminowa (97,8% do trzech lat), przy jednoczesnym pogorszeniu wyników w najdłuższych okresach obserwacji oraz dominującej roli powikłań tkanek miękkich jako przyczyny późnych niepowodzeń.
• Wniosek naukowy: Spersonalizowane implanty podokostnowe zapewniają przewidywalne wyniki krótkoterminowe, jednak ich długoterminowa skuteczność jest ograniczana przez powikłania dotyczące tkanek miękkich.
• Ograniczenia: Znaczna heterogeniczność badań; inne ograniczenia metodologiczne nie zostały opisane w dostępnym streszczeniu.

10. Znaczenie naukowe

Przedstawiony przegląd systematyczny dostarcza aktualnego podsumowania dowodów dotyczących nowoczesnych, indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonywanych z wykorzystaniem technologii CAD/CAM i druku 3D. Wyniki potwierdzają, że rozwiązanie to może stanowić wartościową alternatywę terapeutyczną dla starannie wyselekcjonowanych pacjentów z zaawansowaną atrofią kości szczęk.

Istotnym wkładem badania jest zwrócenie uwagi na fakt, że sama przeżywalność implantów nie odzwierciedla w pełni powodzenia leczenia. Wykazanie kluczowej roli powikłań tkanek miękkich w późnych niepowodzeniach wskazuje na potrzebę uwzględniania szerszych parametrów biologicznych i klinicznych podczas oceny skuteczności rehabilitacji implantologicznej.

Badanie podkreśla również potrzebę prowadzenia dalszych, metodologicznie jednorodnych badań z dłuższym okresem obserwacji, które pozwolą dokładniej określić miejsce tej technologii we współczesnej implantologii.

11. Wnioski redakcyjne

Niniejszy przegląd systematyczny z metaanalizą wskazuje, że spersonalizowane podokostnowe implanty tytanowe wykonywane metodą CAD/CAM i druku 3D umożliwiają uzyskanie bardzo dobrych wyników klinicznych w krótkim okresie u pacjentów z ciężką atrofią kości szczęk. Jednocześnie dostępne dane pokazują, że długoterminowe powodzenie leczenia może być ograniczane przez powikłania dotyczące tkanek miękkich. W świetle obecnych dowodów metoda ta powinna być rozważana jako rozwiązanie ratunkowe u odpowiednio dobranych pacjentów, przy zachowaniu długoterminowej kontroli klinicznej.