Behandeling van ernstige atrofie met een gepersonaliseerd subperiostaal implantaat in het posterieure deel van de onderkaak (vertaling van de oorspronkelijke titel: Management of Severe Atrophy with a Customised Subperiosteal Implant in the Posterior Mandible)

Luminita Nedelcu, Ioan Sirbu, Valentin Daniel Sirbu, Andreea Mihaela Custura, Adelin Radu, Vladimir Nastasie

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39974462/

Behandeling van ernstige atrofie met een gepersonaliseerd subperiostaal implantaat in het posterieure deel van de onderkaak

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Management of Severe Atrophy with a Customised Subperiosteal Implant in the Posterior Mandible
• Auteurs: Luminita Nedelcu, Ioan Sirbu, Valentin Daniel Sirbu, Andreea Mihaela Custura, Adelin Radu, Vladimir Nastasie
• Wetenschappelijk tijdschrift: Maedica – A Journal of Clinical Medicine
• Publicatiejaar: 2024
• DOI: https://doi.org/10.26574/maedica.2024.19.4.861

2. Wetenschappelijke achtergrond

De implantologische rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde posterieure onderkaak behoort tot de meest complexe uitdagingen binnen de orale chirurgie en de implantologie. Naarmate het alveolaire bot verder resorbeert, neemt de beschikbare bothoogte boven de nervus alveolaris inferior af, waardoor het plaatsen van conventionele endossale implantaten vaak niet meer mogelijk is. Hierdoor moeten behandelaars op zoek gaan naar alternatieve behandelstrategieën die zowel anatomisch verantwoord als klinisch voorspelbaar zijn.

Gangbare behandelingsopties omvatten geleide botregeneratie (GBR), botopbouw met onlay-transplantaten, lateralisatie of transpositie van de nervus alveolaris inferior en het gebruik van korte implantaten. Elk van deze technieken kent echter specifieke chirurgische en biologische beperkingen. Dankzij de ontwikkeling van digitale workflows, CBCT-beeldvorming, CAD/CAM-planning en metaal-3D-printtechnologie zijn patiëntspecifieke subperiostale implantaten opnieuw onder de aandacht gekomen. Deze casus beschrijft de toepassing van deze digitale benadering bij een patiënt met ernstige posterieure mandibulaire atrofie.

3. Doel van de studie

Het doel van deze studie was om aan de hand van een klinische casus de behandeling van ernstige posterieure mandibulaire atrofie met een gepersonaliseerd, 3D-geprint subperiostaal implantaat te beschrijven. De auteurs presenteren de digitale behandelplanning, het ontwerp van het implantaat, de chirurgische procedure en de overwegingen die hebben geleid tot de keuze voor deze behandelingsmethode.

4. Methodologie

Deze publicatie betreft een klinische casusbeschrijving van een 76-jarige patiënte die zich presenteerde met pijn, bloeding, mobiliteit van een implantaatgedragen restauratie en aanzienlijke botresorptie in het rechter posterieure deel van de onderkaak na falen van een eerder geplaatst implantaat.

Na verwijdering van het falende implantaat en een genezingsperiode werd een cone beam computertomografie (CBCT) uitgevoerd om het resterende botvolume en het verloop van de nervus alveolaris inferior nauwkeurig in kaart te brengen. Op basis van de DICOM-gegevens werd een patiëntspecifiek subperiostaal implantaat digitaal ontworpen en vervaardigd met behulp van directe metaallasersintertechnologie. De ingreep werd uitgevoerd onder lokale anesthesie met inhalatiesedatie, waarna direct een tijdelijke prothetische voorziening werd geplaatst.

De duur van de klinische follow-up en vooraf vastgestelde uitkomstmaten worden in de beschikbare gegevens niet vermeld.

5. Belangrijkste resultaten

De klinische en radiologische evaluatie liet een uitgesproken verticale en horizontale botatrofie zien, waardoor conventionele implantaatplaatsing vanwege de nabijheid van de nervus alveolaris inferior niet haalbaar was. Na beoordeling van de beschikbare behandelopties kozen de auteurs voor een volledig gepersonaliseerd subperiostaal implantaat dat specifiek was ontworpen op basis van de anatomie van de patiënte.

De digitale workflow omvatte CBCT-gebaseerde planning, CAD-ontwerp en additieve vervaardiging van het implantaat. Daarnaast werd een compleet chirurgisch pakket geleverd met onder meer een polymeermodel, fixatieschroeven, prothetische componenten en een gebruiksklare botmatrix. Tijdens de operatie werd het implantaat met osteosyntheseschroeven gefixeerd en direct voorzien van een tijdelijke prothetische restauratie. De postoperatieve panoramische röntgenopname bevestigde de correcte positionering van zowel het implantaat als de tijdelijke voorziening.

De auteurs beschrijven een succesvolle functionele rehabilitatie in deze casus. Gegevens over implantaatoverleving of langetermijnresultaten worden echter niet gerapporteerd.

6. Klinische analyse

Deze casus illustreert dat patiëntspecifieke subperiostale implantaten een mogelijke behandeloptie kunnen vormen bij ernstige mandibulaire atrofie wanneer conventionele implantologische technieken door anatomische beperkingen moeilijk uitvoerbaar zijn. In plaats van uitgebreide botaugmentatie of verplaatsing van de nervus alveolaris inferior werd gekozen voor een implantaat dat nauwkeurig aansloot op het resterende botoppervlak.

Daarnaast onderstreept de studie de toenemende rol van digitale technologie binnen de moderne implantologie. Door CBCT-diagnostiek, CAD/CAM-ontwerp en metaal-3D-printen te combineren, kunnen implantaten worden ontwikkeld die volledig zijn afgestemd op de individuele anatomie van de patiënt, wat de chirurgische planning kan vereenvoudigen.

De resultaten moeten echter voorzichtig worden geïnterpreteerd. Het betreft een enkele casus zonder controlegroep, waardoor geen conclusies kunnen worden getrokken over de superioriteit van deze techniek ten opzichte van botregeneratie, korte implantaten of zenuwlateralisatie. Bovendien ontbreken langetermijngegevens over implantaatoverleving, biologische stabiliteit en prothetische duurzaamheid. De auteurs benadrukken zelf dat grotere klinische studies noodzakelijk zijn om de plaats van gepersonaliseerde subperiostale implantaten binnen de implantologie beter te definiëren.

7. Klinische toepassingen

De beschreven behandelingsstrategie kan relevant zijn voor patiënten met ernstige posterieure mandibulaire atrofie waarbij onvoldoende botvolume beschikbaar is voor conventionele implantaten en alternatieve reconstructieve technieken minder geschikt zijn.

Daarnaast laat deze studie zien hoe een volledig digitale workflow, bestaande uit CBCT-beeldvorming, CAD/CAM-planning, patiëntspecifiek implantaatontwerp en metaal-3D-printen, kan worden geïntegreerd in complexe implantologische rehabilitaties. Gezien het beperkte wetenschappelijke bewijs dienen deze toepassingen te worden beschouwd als een illustratie van de klinische haalbaarheid en niet als een algemene behandelrichtlijn.

8. Bewijskracht, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een klinische casusbeschrijving en vertegenwoordigt daarmee een laag niveau van wetenschappelijk bewijs.

De belangrijkste methodologische beperkingen zijn het feit dat slechts één patiënt werd behandeld, het ontbreken van een controlegroep en het ontbreken van een langetermijnfollow-up. De auteurs geven expliciet aan dat grotere klinische onderzoeken noodzakelijk zijn om de duurzaamheid en effectiviteit van gepersonaliseerde subperiostale implantaten beter te beoordelen.

Wat transparantie betreft verklaren de auteurs geen belangenconflicten en geen financiële ondersteuning. Tevens vermelden zij dat schriftelijke geïnformeerde toestemming van de patiënte werd verkregen en dat de studie werd uitgevoerd overeenkomstig de ethische principes van de Verklaring van Helsinki.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Studietype: Klinische casusbeschrijving.
• Niveau van bewijs:
• Onderzochte populatie: Eén patiënte.
• Aantal patiënten:
• Follow-upduur: Niet vermeld in de beschikbare gegevens.
• Primaire uitkomstmaat: Rehabilitatie van ernstige posterieure mandibulaire atrofie met een gepersonaliseerd subperiostaal implantaat.
• Belangrijkste resultaat: Succesvolle plaatsing van een digitaal ontworpen patiëntspecifiek implantaat met onmiddellijke tijdelijke prothetische rehabilitatie.
• Wetenschappelijke conclusie: Gepersonaliseerde 3D-geprinte subperiostale implantaten kunnen een therapeutisch alternatief vormen bij zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige mandibulaire atrofie wanneer conventionele implantaatbehandelingen niet haalbaar zijn of een verhoogd risico met zich meebrengen.
• Belangrijkste beperkingen: Enkele casus, geen vergelijkende analyse en geen langetermijnfollow-up.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie levert een bijdrage aan de groeiende wetenschappelijke literatuur over patiëntspecifieke subperiostale implantaten die worden ontwikkeld met behulp van digitale technologieën. De belangrijkste meerwaarde ligt in de gedetailleerde beschrijving van een volledig digitale workflow waarin CBCT-diagnostiek, virtuele behandelplanning, CAD/CAM-ontwerp en additieve metaalproductie worden gecombineerd.

Hoewel de studie geen vergelijkend klinisch bewijs levert, toont zij aan hoe digitale technieken nieuwe mogelijkheden kunnen creëren voor patiënten met ernstige anatomische beperkingen. Tegelijkertijd benadrukken de auteurs dat prospectieve onderzoeken met grotere patiëntengroepen en langere follow-up noodzakelijk zijn om de implantaatoverleving, biologische stabiliteit en de plaats van deze techniek binnen de hedendaagse implantologie beter te kunnen beoordelen.

11. Redactionele conclusie

Deze casusbeschrijving toont een praktijkvoorbeeld van de toepassing van een gepersonaliseerd 3D-geprint subperiostaal implantaat voor de rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde posterieure onderkaak. De studie benadrukt de mogelijkheden van digitale technologieën om implantologische behandelingen af te stemmen op complexe anatomische situaties. Vanwege het lage niveau van wetenschappelijk bewijs en het ontbreken van langetermijngegevens moeten de resultaten echter voorzichtig worden geïnterpreteerd en worden bevestigd door grotere klinische studies.