Leczenie ciężkiego zaniku kości za pomocą indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego w tylnej części żuchwy (tłumaczenie oryginalnego tytułu: Management of Severe Atrophy with a Customised Subperiosteal Implant in the Posterior Mandible)

Luminita Nedelcu, Ioan Sirbu, Valentin Daniel Sirbu, Andreea Mihaela Custura, Adelin Radu, Vladimir Nastasie

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39974462/

Leczenie ciężkiego zaniku kości za pomocą indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego w tylnej części żuchwy 

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł artykułu: Management of Severe Atrophy with a Customised Subperiosteal Implant in the Posterior Mandible
• Autorzy: Luminita Nedelcu, Ioan Sirbu, Valentin Daniel Sirbu, Andreea Mihaela Custura, Adelin Radu, Vladimir Nastasie
• Czasopismo naukowe: Maedica – A Journal of Clinical Medicine
• Rok publikacji: 2024
• DOI: https://doi.org/10.26574/maedica.2024.19.4.861

2. Tło naukowe

Rehabilitacja implantologiczna pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości w odcinku bocznym żuchwy stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej chirurgii jamy ustnej i implantologii. Postępująca resorpcja wyrostka zębodołowego prowadzi do znacznego zmniejszenia objętości kości, co często uniemożliwia bezpieczne zastosowanie standardowych implantów śródkostnych ze względu na bliskie położenie nerwu zębodołowego dolnego.

Do najczęściej stosowanych metod leczenia należą sterowana regeneracja kości (GBR), przeszczepy kostne, lateralizacja lub transpozycja nerwu zębodołowego dolnego oraz wykorzystanie krótkich implantów. Każda z tych metod wiąże się jednak z określonymi ograniczeniami biologicznymi i chirurgicznymi. Rozwój technologii cyfrowych, obrazowania CBCT, projektowania CAD/CAM oraz druku 3D z metalu umożliwił ponowne zainteresowanie indywidualnie projektowanymi implantami podokostnowymi. W przedstawionej pracy opisano zastosowanie takiego rozwiązania u pacjentki z ciężkim zanikiem kości tylnego odcinka żuchwy.

3. Cel badania

Celem autorów było przedstawienie przypadku klinicznego leczenia ciężkiego zaniku kości w tylnej części żuchwy z zastosowaniem indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego wykonanego metodą druku 3D. Artykuł opisuje proces cyfrowego planowania leczenia, projekt implantu, przebieg zabiegu chirurgicznego oraz przesłanki, które doprowadziły do wyboru tej metody terapeutycznej.

4. Metodologia

Publikacja ma charakter opisu przypadku klinicznego i dotyczy 76-letniej pacjentki, która zgłosiła się z bólem, krwawieniem, nieprzyjemnym smakiem w jamie ustnej, halitozą oraz ruchomością pracy protetycznej opartej na implancie w prawym tylnym odcinku żuchwy.

Po usunięciu uszkodzonego implantu oraz zakończeniu okresu gojenia wykonano tomografię komputerową wiązki stożkowej (CBCT) w celu oceny pozostałej objętości kości oraz przebiegu nerwu zębodołowego dolnego. Na podstawie danych DICOM opracowano cyfrowy projekt indywidualnego implantu podokostnowego, który następnie wykonano metodą bezpośredniego spiekania laserowego metalu (Direct Metal Laser Sintering – DMLS). Zabieg przeprowadzono w znieczuleniu miejscowym z zastosowaniem sedacji wziewnej, a następnie natychmiast osadzono tymczasową rekonstrukcję protetyczną.

W dostępnych danych nie podano czasu obserwacji po zabiegu ani długoterminowych punktów końcowych badania.

5. Główne wyniki

Badanie kliniczne i radiologiczne wykazało znaczny pionowy i poziomy zanik kości żuchwy, pozostawiający niewystarczającą ilość tkanki kostnej do bezpiecznego wszczepienia standardowych implantów śródkostnych z uwagi na bliskość nerwu zębodołowego dolnego. Po analizie dostępnych możliwości terapeutycznych autorzy zdecydowali się na zastosowanie indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego dopasowanego do anatomii pacjentki.

Cyfrowy proces obejmował trójwymiarowe planowanie, projektowanie CAD oraz wykonanie implantu metodą przyrostową. Przygotowano również kompletny zestaw chirurgiczny zawierający model polimerowy, śruby mocujące, elementy protetyczne oraz materiał kościozastępczy. Implant został ustabilizowany śrubami osteosyntezy i natychmiast obciążony tymczasową odbudową protetyczną. Pooperacyjne zdjęcie pantomograficzne potwierdziło prawidłowe położenie implantu.

Autorzy opisują uzyskanie funkcjonalnej rehabilitacji leczonego obszaru. Publikacja nie zawiera jednak danych dotyczących przeżywalności implantu ani wyników długoterminowych.

6. Analiza kliniczna

Przedstawiony przypadek wskazuje, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe mogą stanowić alternatywę terapeutyczną u pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości żuchwy, gdy zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych jest utrudnione z powodu ograniczonej ilości kości lub bliskości nerwu zębodołowego dolnego. W przeciwieństwie do zabiegów augmentacyjnych rozwiązanie to polega na precyzyjnym dopasowaniu implantu do zachowanej anatomii kostnej pacjenta.

Na uwagę zasługuje również pełna integracja cyfrowego procesu leczenia. Połączenie diagnostyki CBCT, projektowania CAD/CAM oraz technologii druku 3D z metalu umożliwia wykonanie wysoko spersonalizowanych implantów i może zwiększyć precyzję planowania chirurgicznego.

Należy jednak zachować ostrożność podczas interpretacji wyników. Publikacja opisuje pojedynczy przypadek kliniczny bez grupy kontrolnej, dlatego nie pozwala na ocenę przewagi tej metody nad innymi rozwiązaniami, takimi jak sterowana regeneracja kości, krótkie implanty czy lateralizacja nerwu zębodołowego dolnego. Ponadto brak długoterminowej obserwacji uniemożliwia ocenę stabilności biologicznej, trwałości implantu oraz wyników protetycznych. Autorzy sami podkreślają potrzebę przeprowadzenia większych badań klinicznych w celu określenia miejsca tej technologii we współczesnej implantologii.

7. Zastosowanie kliniczne

Przedstawiona metoda może znaleźć zastosowanie u pacjentów z ciężkim zanikiem kości w tylnym odcinku żuchwy, u których dostępna ilość kości uniemożliwia zastosowanie konwencjonalnych implantów lub wykonanie bardziej rozległych procedur rekonstrukcyjnych.

Badanie pokazuje również możliwości nowoczesnej implantologii cyfrowej poprzez wykorzystanie CBCT, planowania CAD/CAM, indywidualnego projektowania implantów oraz technologii druku 3D. Ze względu na niski poziom dowodów naukowych wyniki te należy traktować jako przykład klinicznej wykonalności, a nie jako podstawę do rutynowych zaleceń terapeutycznych.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi opis przypadku klinicznego, co odpowiada niskiemu poziomowi dowodów naukowych.

Do najważniejszych ograniczeń metodologicznych należą analiza tylko jednej pacjentki, brak grupy kontrolnej oraz brak długoterminowej obserwacji klinicznej. Autorzy wyraźnie wskazują, że konieczne są większe badania kliniczne w celu oceny skuteczności i trwałości indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych.

W zakresie przejrzystości autorzy deklarują brak konfliktu interesów oraz brak finansowania badania. Podano również, że uzyskano pisemną świadomą zgodę pacjentki, a badanie przeprowadzono zgodnie z zasadami Deklaracji Helsińskiej.

9. Najważniejsze informacje o badaniu

• Rodzaj badania: Opis przypadku klinicznego.
• Poziom dowodów:
• Badana populacja: Jedna pacjentka.
• Liczba pacjentów:
• Czas obserwacji: Nie podano w dostępnych danych.
• Główny oceniany punkt końcowy: Rehabilitacja ciężkiego zaniku kości tylnego odcinka żuchwy przy użyciu indywidualnego implantu podokostnowego.
• Główny wynik: Skuteczne wszczepienie cyfrowo zaprojektowanego implantu podokostnowego z natychmiastową tymczasową odbudową protetyczną.
• Wniosek naukowy: Indywidualnie projektowane implanty podokostnowe wykonywane metodą druku 3D mogą stanowić alternatywę terapeutyczną w wybranych przypadkach ciężkiego zaniku żuchwy, gdy standardowe leczenie implantologiczne nie jest możliwe lub wiąże się z większym ryzykiem.
• Najważniejsze ograniczenia: Pojedynczy opis przypadku, brak grupy porównawczej oraz brak danych długoterminowych.

10. Znaczenie naukowe

Praca wnosi istotny wkład do rozwijającej się literatury dotyczącej indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonywanych z wykorzystaniem technologii cyfrowych. Jej największą wartością jest szczegółowe przedstawienie w pełni cyfrowego procesu obejmującego diagnostykę CBCT, planowanie wirtualne, projektowanie CAD/CAM oraz produkcję addytywną implantu.

Choć badanie nie dostarcza dowodów porównawczych dotyczących skuteczności klinicznej tej metody, pokazuje potencjał technologii cyfrowych w leczeniu pacjentów z bardzo zaawansowanymi zanikami kostnymi. Autorzy podkreślają jednak konieczność przeprowadzenia prospektywnych badań z większą liczbą pacjentów i dłuższym okresem obserwacji w celu oceny przeżywalności implantów, stabilności biologicznej oraz miejsca tej technologii w nowoczesnej implantologii.

11. Wniosek redakcyjny

Przedstawiony opis przypadku dokumentuje zastosowanie indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego wykonanego metodą druku 3D do rehabilitacji ciężko zanikłej tylnej części żuchwy. Publikacja pokazuje potencjał nowoczesnych technologii cyfrowych w planowaniu i leczeniu złożonych przypadków implantologicznych. Ze względu na niski poziom dowodów naukowych oraz brak wyników długoterminowych przedstawione obserwacje należy interpretować ostrożnie i potwierdzić w większych badaniach klinicznych.