Beheer van ongewenste effecten na implantatie van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten in de bovenkaak

Maurice Y Mommaerts 

Full text link : https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39709145/

Beheer van ongewenste effecten na implantatie van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten in de bovenkaak

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Beheer van ongewenste effecten na implantatie van additief vervaardigde subperiostale kaakimplantaten in de bovenkaak
• Auteur: Maurice Y. Mommaerts
• Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Stomatology, Oral and Maxillofacial Surgery
• Jaar van publicatie: 2024 (artikel online beschikbaar in 2025)
• DOI: 10.1016/j.jormas.2024.102206

2. Wetenschappelijke achtergrond

De behandeling van ernstige bovenkaakatrofie blijft een van de grootste uitdagingen binnen de geavanceerde implantologie. Bij sommige patiënten maakt botresorptie het gebruik van conventionele endossale implantaten moeilijk of onmogelijk, waardoor clinici complexere behandelprotocollen moeten overwegen, zoals bottransplantaties, jukbeenimplantaten of gepersonaliseerde subperiostale oplossingen.

Additively Manufactured Subperiosteal Jaw Implants (AMSJI®) werden ontwikkeld om deze complexe klinische situaties aan te pakken via een geïndividualiseerd ontwerp gebaseerd op driedimensionale beeldvorming en digitale planning. Deze benadering heeft als doel anatomische beperkingen te overwinnen en tegelijkertijd een vaste prothetische ondersteuning te bieden.

Zoals bij elke maxillofaciale reconstructieve procedure waarbij een complex implanteerbaar hulpmiddel wordt gebruikt, kan deze technologie echter gepaard gaan met biologische of mechanische complicaties. De waarde van dit artikel ligt in de poging om een gestructureerde aanpak voor te stellen voor het identificeren, voorkomen en behandelen van deze ongewenste gebeurtenissen in de dagelijkse klinische praktijk.

3. Doel van de studie

Het primaire doel van deze publicatie was het verstrekken van praktische aanbevelingen voor het beheer van complicaties die worden waargenomen na plaatsing van gepersonaliseerde AMSJI®-subperiostale implantaten in de bovenkaak.

De auteur beoogt een kader te bieden voor de preventie, vroege diagnose en behandeling van ongewenste effecten die kunnen optreden na deze vorm van implantologische revalidatie voor patiënten met gevorderde bovenkaakatrofie.

4. Methodologie

Deze publicatie betreft een deskundigenoordeel gebaseerd op verschillende bronnen van klinische informatie. De auteur verzamelde gegevens uit acht jaar klinische ervaring, discussies met behandelaars die AMSJI® gebruiken, bijeenkomsten van internationale werkgroepen en twee enquêtes uitgevoerd in november en december 2024.

Aan de enquêtes namen 132 chirurgen deel, die gezamenlijk 552 patiënten hadden behandeld. Slechts negen respondenten leverden echter gedetailleerde gegevens over 92 klinische gevallen. De complicaties werden geclassificeerd volgens een aangepaste versie van de Clavien-Dindo-classificatie toegepast op AMSJI®-chirurgie.

De studie wordt niet gepresenteerd als prospectief of longitudinaal onderzoek, maar als een synthese van klinische ervaringen bedoeld om de klinische praktijk te ondersteunen.

5. Belangrijkste resultaten

De gerapporteerde complicaties werden gegroepeerd op basis van hun klinische ernst.

De minder ernstige gebeurtenissen omvatten recessies van zachte weefsels rond transmucosale pijlers, gelokaliseerde peri-implantaire ontstekingen en bepaalde defecten in de osseointegratie. Deze situaties konden doorgaans worden opgevolgd of behandeld met versterkte mondhygiënemaatregelen, antiseptische protocollen en in sommige gevallen mucogingivale chirurgische ingrepen.

Ernstigere complicaties bleven zeldzaam. De auteur beschrijft opstijgende wanginfecties, cellulitis, cutane fistels, fracturen van implantaatcomponenten, oro-antrale verbindingen, sinusitis als gevolg van penetratie van schroeven in de maxillaire sinus en verlies van osseointegratie geassocieerd met gedragsmatige of medische factoren.

Het artikel benadrukt tevens de rol van digitale planning, verbeterde driedimensionale beeldvorming en Finite Element Analysis (FEA) bij het verminderen van mechanische en anatomische risico’s.

6. Klinische analyse

Deze publicatie biedt voornamelijk een pragmatische kijk op het beheer van complicaties die samenhangen met gepersonaliseerde subperiostale implantaten bedoeld voor gevallen van extreme bovenkaakatrofie.

Naast de beschrijving van complicaties betreft een van de centrale boodschappen het belang van patiëntselectie. De meest genoemde risicofactoren zijn roken, bruxisme, moeilijkheden bij glykemische controle bij diabetische patiënten en een gebrekkige naleving van postoperatieve instructies. Deze factoren lijken belangrijke determinanten te zijn voor het optreden van biologische en mechanische complicaties.

Het artikel onderstreept eveneens de toenemende rol van digitale workflows binnen complexe implantaatchirurgie. De kwaliteit van preoperatieve beeldvorming, gepersonaliseerd CAD/CAM-ontwerp en het gebruik van eindige-elementenanalyse worden gepresenteerd als hulpmiddelen om zones met mechanische belasting te voorspellen en de positionering van implantaten te optimaliseren.

Vanuit klinisch oogpunt suggereert de auteur dat sommige complicaties die traditioneel worden geassocieerd met bottransplantaties of jukbeenimplantaten mogelijk kunnen worden vermeden met deze aanpak. Er wordt echter geen robuuste directe vergelijking uitgevoerd in deze publicatie, waardoor elke extrapolatie met voorzichtigheid moet gebeuren.

7. Klinische toepassingen

De bevindingen van deze studie kunnen van belang zijn voor behandelaars die betrokken zijn bij:

• Implantologische revalidatie van ernstig geatrofieerde bovenkaken;
• Gepersonaliseerde maxillofaciale reconstructieprotocollen;
• Digitale implantaatplanning;
• CAD/CAM-workflows toegepast binnen de implantologie;
• Situaties waarin uitgebreide bottransplantaties moeilijk uitvoerbaar zijn;
• Langetermijnopvolging van gepersonaliseerde subperiostale implantaten;
• Preventie van biologische en mechanische complicaties geassocieerd met implantaatgedragen prothesen.

Het artikel benadrukt in het bijzonder de noodzaak van een strikte follow-up en regelmatig peri-implantair onderhoud om de stabiliteit van de behandelingsresultaten te optimaliseren.

8. Evidentieniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een deskundigenoordeel gebaseerd op een compilatie van klinische ervaringen, praktijkobservaties en enquêtegegevens. Het evidentieniveau ligt daarom lager dan dat van een gecontroleerde prospectieve studie, een gerandomiseerde klinische studie of een systematische review.

Verschillende beperkingen worden expliciet vermeld. De studie is niet longitudinaal van opzet en laat geen beoordeling toe van de tijdsgebonden evolutie van complicaties. De responsgraad van de enquêtes lijkt beperkt, aangezien slechts negen behandelaars gedetailleerde gegevens hebben aangeleverd. Bovendien erkent de auteur dat de voorgestelde aanbevelingen geen definitieve oplossingen vormen die worden ondersteund door hoogwaardig wetenschappelijk bewijs.

Wat transparantie betreft, verklaart de auteur werkzaam te zijn als Innovation Manager en Clinical Lead bij CADskills BV, een bedrijf dat betrokken is bij de ontwikkeling van AMSJI®. Dit belangenconflict wordt expliciet vermeld in het artikel.

9. Kernpunten van de studie

• Studietype: Deskundigenoordeel
• Evidentieniveau: Laag tot matig
• Populatie of aantal geanalyseerde studies: Niet van toepassing
• Aantal patiënten of implantaten: Enquête met 552 patiënten; gedetailleerde gegevens gerapporteerd voor 92 gevallen
• Duur van de follow-up: Tussen 3 maanden en 6 jaar, afhankelijk van de gerapporteerde gevallen
• Primair geëvalueerd criterium: Beheer van complicaties geassocieerd met maxillaire AMSJI®
• Belangrijkste resultaat: Ernstige complicaties lijken zeldzaam te zijn en vereisen een behandeling aangepast aan hun ernst
• Wetenschappelijke conclusie: Patiëntselectie, mondhygiëne en postoperatieve opvolging zijn essentiële elementen om complicaties te beperken
• Mogelijke beperkingen: Deskundigenoordeel, ontbreken van een directe vergelijkende studie, lage responsgraad van de enquête en afwezigheid van een gestructureerde longitudinale opvolging

10. Wetenschappelijke impact

Deze publicatie draagt bij aan een nog relatief recente literatuur over additief vervaardigde subperiostale implantaten. De belangrijkste waarde ligt niet in het aantonen van een nieuwe klinische effectiviteit, maar in het formaliseren van een kader voor het beheer van complicaties die verband houden met deze technologie.

Het artikel benadrukt de specifieke uitdagingen van implantologische revalidatie bij patiënten met gevorderde bovenkaakatrofie en onderstreept de rol van digitale technologieën bij het verminderen van chirurgische risico’s. Daarnaast biedt het praktische informatie over complicaties die onder reële klinische omstandigheden werden waargenomen, een aspect dat vaak minder goed gedocumenteerd is dan implantaatoverlevingscijfers.

Tot slot draagt dit werk bij aan de klinische ontwikkeling van AMSJI® door risicofactoren en preventieve strategieën te identificeren die als basis kunnen dienen voor toekomstige, meer robuuste prospectieve studies.

11. Redactionele conclusie

Dit deskundigenoordeel biedt een nuttige synthese van de complicaties die kunnen optreden na plaatsing van AMSJI®-subperiostale implantaten in de bovenkaak. De gepresenteerde gegevens suggereren dat preventie voornamelijk berust op een zorgvuldige patiëntselectie, nauwkeurige digitale planning en een aandachtige postoperatieve opvolging. Gezien het beschikbare evidentieniveau en het verklaarde belangenconflict moeten deze conclusies met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd; desalniettemin vormen zij een relevante bijdrage aan de klinische reflectie over implantologische oplossingen voor ernstige bovenkaakatrofie.