Postępowanie w przypadku działań niepożądanych po wszczepieniu addytywnie wytwarzanych podokostnowych implantów szczękowych w szczęce

Maurice Y Mommaerts 

Full text link : https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39709145/

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych po wszczepieniu addytywnie wytwarzanych podokostnowych implantów szczękowych w szczęce

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Postępowanie w przypadku działań niepożądanych po wszczepieniu addytywnie wytwarzanych podokostnowych implantów szczękowych w szczęce
• Autor: Maurice Y. Mommaerts
• Czasopismo naukowe: Journal of Stomatology, Oral and Maxillofacial Surgery
• Rok publikacji: 2024 (artykuł dostępny online w 2025 roku)
• DOI: 10.1016/j.jormas.2024.102206

2. Tło naukowe

Leczenie zaawansowanej atrofii szczęki pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii. U niektórych pacjentów resorpcja kości uniemożliwia zastosowanie konwencjonalnych implantów śródkostnych i skłania klinicystów do rozważenia bardziej złożonych procedur, takich jak przeszczepy kostne, implanty jarzmowe lub indywidualnie projektowane rozwiązania podokostnowe.

Additively Manufactured Subperiosteal Jaw Implants (AMSJI®) zostały opracowane w celu leczenia tych trudnych sytuacji klinicznych poprzez indywidualny projekt oparty na obrazowaniu trójwymiarowym i cyfrowym planowaniu. Podejście to ma na celu przezwyciężenie ograniczeń anatomicznych przy jednoczesnym zapewnieniu stabilnego podparcia dla stałej odbudowy protetycznej.

Jednak, podobnie jak każda procedura rekonstrukcji szczękowo-twarzowej wykorzystująca złożone urządzenie implantologiczne, technologia ta może wiązać się z powikłaniami biologicznymi lub mechanicznymi. Wartość niniejszego artykułu polega na próbie przedstawienia ustrukturyzowanego podejścia do identyfikacji, zapobiegania i leczenia tych zdarzeń niepożądanych w rzeczywistych warunkach klinicznych.

3. Cel badania

Głównym celem tej publikacji było przedstawienie praktycznych zaleceń dotyczących postępowania w przypadku powikłań obserwowanych po wszczepieniu indywidualnie projektowanych podokostnowych implantów AMSJI® w szczęce.

Autor dąży do stworzenia ram postępowania obejmujących profilaktykę, wczesną diagnostykę oraz leczenie działań niepożądanych, które mogą wystąpić po tego typu rehabilitacji implantologicznej przeznaczonej dla pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki.

4. Metodologia

Publikacja ma charakter opinii eksperckiej opartej na wielu źródłach informacji klinicznych. Autor zebrał dane pochodzące z ośmiu lat doświadczeń klinicznych, dyskusji z lekarzami stosującymi AMSJI®, spotkań międzynarodowych grup roboczych oraz dwóch ankiet przeprowadzonych w listopadzie i grudniu 2024 roku.

W ankietach uczestniczyło 132 chirurgów, którzy łącznie leczyli 552 pacjentów. Jednak jedynie dziewięciu respondentów dostarczyło szczegółowe dane dotyczące 92 przypadków klinicznych. Powikłania sklasyfikowano według adaptacji klasyfikacji Claviena-Dindo dostosowanej do chirurgii AMSJI®.

Badanie nie jest przedstawiane jako badanie prospektywne ani podłużne, lecz jako synteza doświadczeń klinicznych mająca na celu wspieranie praktyki klinicznej.

5. Główne wyniki

Zgłaszane powikłania zostały pogrupowane według ich ciężkości klinicznej.

Do łagodniejszych zdarzeń należały recesje tkanek miękkich wokół filarów przechodzących przez błonę śluzową, miejscowe stany zapalne wokół implantów oraz niektóre zaburzenia osteointegracji. Sytuacje te mogły być zazwyczaj monitorowane lub leczone poprzez intensyfikację higieny jamy ustnej, stosowanie protokołów antyseptycznych oraz, w wybranych przypadkach, zabiegi chirurgii śluzówkowo-dziąsłowej.

Poważniejsze powikłania występowały rzadko. Autor opisuje wstępujące infekcje policzka, zapalenie tkanki łącznej, przetoki skórne, złamania elementów implantologicznych, połączenia ustno-zatokowe, zapalenie zatok związane z penetracją śrub do zatoki szczękowej oraz utratę osteointegracji związaną z czynnikami behawioralnymi lub medycznymi.

Artykuł podkreśla również rolę planowania cyfrowego, udoskonalonego obrazowania trójwymiarowego oraz analizy metodą elementów skończonych (Finite Element Analysis – FEA) w ograniczaniu ryzyka mechanicznego i anatomicznego.

6. Analiza kliniczna

Publikacja przedstawia przede wszystkim pragmatyczne spojrzenie na leczenie powikłań związanych z indywidualnie projektowanymi implantami podokostnowymi przeznaczonymi dla pacjentów z ekstremalną atrofią szczęki.

Poza samym opisem powikłań jednym z głównych przesłań artykułu jest znaczenie właściwej kwalifikacji pacjentów. Do najczęściej wymienianych czynników ryzyka należą palenie tytoniu, bruksizm, trudności w kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz niewystarczające przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych. Czynniki te wydają się odgrywać kluczową rolę w występowaniu powikłań biologicznych i mechanicznych.

Artykuł zwraca również uwagę na rosnące znaczenie cyfrowego przepływu pracy w złożonej chirurgii implantologicznej. Jakość przedoperacyjnego obrazowania, indywidualne projektowanie CAD/CAM oraz zastosowanie analizy elementów skończonych przedstawiane są jako narzędzia umożliwiające przewidywanie stref przeciążeń mechanicznych i optymalizację położenia implantów.

Z klinicznego punktu widzenia autor sugeruje, że niektóre powikłania tradycyjnie związane z przeszczepami kostnymi lub implantami jarzmowymi mogłyby potencjalnie zostać ograniczone dzięki temu podejściu. Jednak w publikacji nie przeprowadzono żadnego bezpośredniego, wiarygodnego porównania, dlatego wszelkie ekstrapolacje należy traktować ostrożnie.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki tego opracowania mogą być interesujące dla specjalistów zajmujących się:

• rehabilitacją implantologiczną znacznie zanikłych szczęk;
• indywidualnymi protokołami rekonstrukcji szczękowo-twarzowej;
• cyfrowym planowaniem implantologicznym;
• wykorzystaniem technologii CAD/CAM w implantologii;
• przypadkami, w których rozległe przeszczepy kostne są trudne do przeprowadzenia;
• długoterminową obserwacją indywidualnych implantów podokostnowych;
• zapobieganiem biologicznym i mechanicznym powikłaniom związanym z protezami wspartymi na implantach.

Artykuł szczególnie podkreśla konieczność ścisłej kontroli pooperacyjnej oraz regularnej opieki okołoimplantacyjnej w celu optymalizacji stabilności wyników leczenia.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja ma charakter opinii eksperckiej opartej na zbiorze doświadczeń klinicznych, obserwacji terenowych i danych ankietowych. Jej poziom dowodów jest zatem niższy niż w przypadku kontrolowanych badań prospektywnych, randomizowanych badań klinicznych czy przeglądów systematycznych.

Autor wyraźnie wskazuje kilka ograniczeń. Badanie nie ma charakteru podłużnego i nie pozwala na ocenę zmian powikłań w czasie. Odsetek odpowiedzi w ankietach był ograniczony, ponieważ jedynie dziewięciu specjalistów dostarczyło szczegółowych danych. Ponadto autor przyznaje, że proponowane zalecenia nie stanowią ostatecznych rozwiązań opartych na dowodach najwyższej jakości.

W zakresie przejrzystości autor deklaruje pełnienie funkcji Innovation Manager oraz Clinical Lead w firmie CADskills BV, zaangażowanej w rozwój AMSJI®. Konflikt interesów został jednoznacznie ujawniony w artykule.

9. Kluczowe informacje ze studium

• Rodzaj badania: Opinia ekspercka
• Poziom dowodów: Niski do umiarkowanego
• Populacja lub liczba analizowanych badań: Nie dotyczy
• Liczba pacjentów lub implantów: Ankieta obejmująca 552 pacjentów; szczegółowe dane przedstawiono dla 92 przypadków
• Okres obserwacji: Od 3 miesięcy do 6 lat, w zależności od opisywanego przypadku
• Główny oceniany parametr: Postępowanie w przypadku powikłań związanych z AMSJI® w szczęce
• Główny wynik: Poważne powikłania wydają się występować rzadko i wymagają leczenia dostosowanego do ich ciężkości
• Wniosek naukowy: Dobór pacjenta, higiena jamy ustnej oraz opieka pooperacyjna stanowią kluczowe elementy ograniczające ryzyko powikłań
• Potencjalne ograniczenia: Opinia ekspercka, brak bezpośredniego badania porównawczego, niski odsetek odpowiedzi w ankiecie oraz brak usystematyzowanej obserwacji podłużnej

10. Znaczenie naukowe

Publikacja ta wnosi wkład do wciąż stosunkowo młodej literatury poświęconej addytywnie wytwarzanym implantom podokostnowym. Jej główna wartość nie polega na wykazaniu nowej skuteczności klinicznej, lecz na stworzeniu uporządkowanych zasad postępowania w przypadku powikłań związanych z tą technologią.

Artykuł podkreśla szczególne wyzwania związane z rehabilitacją implantologiczną pacjentów z zaawansowaną atrofią szczęki oraz zwraca uwagę na rolę technologii cyfrowych w ograniczaniu ryzyka chirurgicznego. Dostarcza również praktycznych informacji dotyczących powikłań obserwowanych w codziennej praktyce klinicznej, które są często słabiej udokumentowane niż wskaźniki przeżywalności implantów.

Ostatecznie praca ta przyczynia się do dalszego rozwoju klinicznego AMSJI® poprzez identyfikację czynników ryzyka oraz strategii profilaktycznych, które mogą stanowić podstawę dla przyszłych, bardziej zaawansowanych badań prospektywnych.

11. Wniosek redakcyjny

Niniejsza opinia ekspercka stanowi użyteczne podsumowanie powikłań, które mogą wystąpić po wszczepieniu podokostnowych implantów AMSJI® w szczęce. Przedstawione dane sugerują, że profilaktyka opiera się przede wszystkim na starannej kwalifikacji pacjentów, precyzyjnym planowaniu cyfrowym oraz uważnej kontroli pooperacyjnej. Biorąc pod uwagę dostępny poziom dowodów oraz ujawniony konflikt interesów, wnioski te należy interpretować ostrożnie; niemniej jednak stanowią one wartościowy wkład w dyskusję kliniczną dotyczącą rozwiązań implantologicznych przeznaczonych dla pacjentów z ciężką atrofią szczęki.