Bibliografie
Pterygoïdale verankering van subperiostale implantaten: overzicht en casusrapport
Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault
Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40458381/
Pterygoïdale verankering van subperiostale implantaten: overzicht en casusrapport
1. Wetenschappelijke referentie
- Titel van de studie: Pterygoid Anchorage of Subperiosteal Implants: An Overview and Case Report
- Auteurs: Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault
- Wetenschappelijk tijdschrift: Cureus
- Publicatiejaar: 2025
- DOI: 10.7759/cureus.85175
Geanalyseerde bron: wetenschappelijk artikel gepubliceerd in Cureus in 2025, beschikbaar onder de Creative Commons Attribution-licentie CC-BY 4.0.
2. Wetenschappelijke context
De implantologische rehabilitatie van ernstig geatrofieerde bovenkaken blijft een complexe uitdaging binnen de orale implantologie. Bij patiënten met een vergevorderd botverlies van de maxilla, vooral bij situaties die overeenkomen met klasse V en VI volgens Cawood en Howell, kan conventionele implantaatplaatsing sterk worden beperkt door een onvoldoende beschikbaar botvolume.
Traditioneel vereisen dergelijke klinische situaties vaak uitgebreide botaugmentatieprocedures, zoals sinusliften of bottransplantaties. Deze behandelingen kunnen een grotere chirurgische belasting met zich meebrengen, vooral bij oudere patiënten. De ontwikkeling van moderne subperiostale implantaten, gecombineerd met digitale planning, CAD/CAM-technologie en additieve productie van titanium, heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor complexe rehabilitaties.
De studie van Diss en medewerkers onderzoekt de toevoeging van een pterygoïdale verankering aan individueel ontworpen subperiostale implantaten. Het doel is te beoordelen of de pterygoïdale regio kan functioneren als een bijkomend posterieur steunpunt bij patiënten met extreme maxillaire atrofie.
3. Doelstelling van de studie
Het hoofddoel van deze publicatie was het evalueren van de klinische haalbaarheid van een pterygoïdale verankering geïntegreerd in gepersonaliseerde subperiostale implantaten voor de behandeling van een extreem geatrofieerde bovenkaak.
De auteurs wilden nagaan of de pterygoïdale regio een bijkomend fixatiegebied kon vormen om de mechanische ondersteuning van het implantaat te verbeteren, naast de klassiek gebruikte verankeringszones ter hoogte van de hoektandspijlers en de jukbeenregio.
4. Methodologie
Het betreft een casusrapport met technische beschrijving van een innovatieve implantologische procedure.
De studie beschrijft de behandeling van een 71-jarige volledig tandeloze patiënte met een extreme maxillaire botresorptie, geclassificeerd als klasse VI volgens Cawood en Howell.
De behandeling werd voorbereid via een volledig digitale workflow met cone beam CT (CBCT), digitale smile planning en driedimensionale modellering van de implantaten met behulp van CAD/CAM-technologie.
Er werden twee patiëntspecifieke subperiostale implantaten ontworpen en vervaardigd uit Ti-6Al-4V ELI titanium graad 23 via Direct Metal Laser Sintering (DMLS). Het implantaatontwerp omvatte fixatiepunten in de caniene regio, de zygomatische regio en de pterygoïdale regio. Aanvullende bicorticale schroeven werden gepland richting de pterygomaxillaire regio om extra posterieure stabiliteit te verkrijgen.
5. Belangrijkste resultaten
Het beschreven klinische geval toont aan dat de integratie van een pterygoïdale verankering in een gepersonaliseerd subperiostaal implantaat technisch uitvoerbaar was.
Na digitale planning en productie van de implantaten werd de chirurgische plaatsing uitgevoerd met fixatie door middel van osteosyntheseschroeven in de vooraf bepaalde anatomische zones. Vervolgens werd een tijdelijke vaste prothese geplaatst, bestaande uit een titanium versterkte structuur met PMMA-componenten.
De auteurs rapporteerden een goede initiële stabiliteit van de implantaten en een positieve patiëntervaring na de behandeling. Daarnaast suggereren zij dat een uitbreiding van de implantaatondersteuning naar posterieure gebieden mogelijk kan bijdragen aan een gunstigere verdeling van mechanische krachten, vooral bij de aanwezigheid van anterieure cantilevers veroorzaakt door ernstige botresorptie.
Deze bevindingen zijn echter uitsluitend gebaseerd op één klinische casus en laten geen conclusies toe over superioriteit ten opzichte van andere behandelstrategieën.
6. Klinische analyse
Deze publicatie levert een interessante bijdrage aan de verdere ontwikkeling van moderne subperiostale implantaten bij patiënten met ernstige maxillaire atrofie. Dankzij digitale technologieën kunnen deze implantaten tegenwoordig nauwkeuriger worden aangepast aan de individuele anatomie van de patiënt.
Het mogelijke klinische voordeel van pterygoïdale verankering ligt in het benutten van een posterieur anatomisch gebied dat ondanks uitgebreide alveolaire botresorptie nog bruikbaar kan zijn als steunstructuur. In de beschreven casus stellen de auteurs dat deze uitbreiding van het implantaatoppervlak mogelijk een betere mechanische ondersteuning kan bieden.
De interpretatie van deze resultaten moet echter voorzichtig gebeuren. Het onderzoek omvat slechts één patiënt en bevat geen controlegroep of directe vergelijking met andere behandelingen zoals zygomatische implantaten of reconstructieve botaugmentaties.
De studie moet daarom voornamelijk worden gezien als een bewijs van technische haalbaarheid en niet als een definitieve onderbouwing voor routinematig klinisch gebruik. Verdere biomechanische analyses, vergelijkende studies en langdurige klinische opvolging zijn noodzakelijk om de werkelijke waarde van deze techniek binnen de implantologie te bepalen.
7. Klinische toepassingen
De beschreven techniek is voornamelijk relevant voor patiënten met extreme maxillaire atrofie, waarbij conventionele implantologische behandeling wordt beperkt door onvoldoende botvolume.
De toepassing past binnen complexe implantologische rehabilitaties waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale planning, CAD/CAM-ontwerp, patiëntspecifieke titaniumstructuren en geavanceerde prothetische workflows.
Het beschreven geval toont eveneens een mogelijke toepassing bij volledig edentate patiënten die een vaste implantaatgedragen prothese nodig hebben en waarbij uitgebreide botopbouwprocedures moeilijk uitvoerbaar kunnen zijn.
De exacte indicaties, selectiecriteria voor patiënten en voorspelbaarheid op lange termijn kunnen op basis van de huidige gegevens echter nog niet definitief worden vastgesteld.
8. Evidentieniveau, beperkingen en transparantie
Deze publicatie betreft een casusrapport met technische beschrijving en heeft daardoor een beperkt niveau van wetenschappelijke evidentie. Een dergelijke studie kan aantonen dat een nieuwe techniek uitvoerbaar is, maar kan geen definitieve uitspraken doen over werkzaamheid, superioriteit of algemene klinische aanbevelingen.
De belangrijkste methodologische beperkingen zijn het zeer beperkte aantal patiënten (één patiënt), het ontbreken van een controlegroep, het ontbreken van een directe vergelijking met andere implantologische technieken en het ontbreken van langetermijngegevens in de beschikbare informatie.
De auteurs vermelden daarnaast professionele relaties: Augustin Lerebours verklaart een professionele band met Biotech Dental en Cyrille Grébonval met Glad Medical. Tevens wordt vermeld dat in maart 2025 een patentaanvraag werd ingediend. Deze informatie moet worden meegenomen bij een transparante wetenschappelijke interpretatie van de resultaten.
9. Kernpunten van de studie
- Studietype: Casusrapport met technische beschrijving
- Evidentieniveau: Laag niveau van bewijs (individuele casus)
- Onderzoekspopulatie: Eén 71-jarige volledig tandeloze patiënte met ernstige maxillaire atrofie
- Aantal implantaten: Twee gepersonaliseerde subperiostale implantaten
- Opvolgingsduur: Niet vermeld in de beschikbare gegevens
- Belangrijkste evaluatiecriterium: Klinische haalbaarheid van pterygoïdale verankering bij subperiostale implantaten
- Belangrijkste resultaat: De pterygoïdale verankering kon technisch succesvol worden geïntegreerd in het implantaatontwerp
- Wetenschappelijke conclusie: Pterygoïdale verankering kan een aanvullende ontwerpoptie vormen voor subperiostale implantaten bij sterk geatrofieerde bovenkaken
- Belangrijkste beperkingen: Eén casus, geen vergelijkende gegevens, geen langetermijnvalidatie
10. Wetenschappelijke impact
Deze studie draagt bij aan de hernieuwde belangstelling voor moderne subperiostale implantaten door de combinatie van digitale implantologie, individuele CAD/CAM-planning en additieve titaniumproductie.
De belangrijkste wetenschappelijke bijdrage bestaat uit de beschrijving van een gepersonaliseerd implantaatontwerp waarin klassieke steungebieden, zoals de caniene en zygomatische regio, worden gecombineerd met een bijkomende pterygoïdale verankering.
Vanuit wetenschappelijk perspectief vormt dit artikel vooral een eerste klinische demonstratie van technische haalbaarheid. Het levert geen definitief bewijs dat deze aanpak betere resultaten biedt dan bestaande behandelingsmogelijkheden.
Toekomstig onderzoek zal moeten bepalen of deze techniek daadwerkelijk voordelen biedt op het gebied van implantaatstabiliteit, biomechanisch gedrag, prothetische prestaties, complicaties en resultaten op lange termijn.
11. Redactionele conclusie
Deze studie beschrijft een innovatieve benadering voor de rehabilitatie van ernstig geatrofieerde bovenkaken door de combinatie van gepersonaliseerde subperiostale implantaten en pterygoïdale verankering.
De gepresenteerde casus toont aan dat deze strategie technisch realiseerbaar is dankzij digitale planning en additieve titaniumproductie. De beschikbare wetenschappelijke onderbouwing blijft echter voorlopig en moet met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
De techniek vormt een interessant onderzoeksgebied binnen de geavanceerde implantologie en orale chirurgie, maar verdere klinische studies en langdurige opvolging zijn noodzakelijk om de definitieve plaats ervan binnen de dagelijkse praktijk te bepalen.
