Neo pterygoid của implant dưới màng xương: Tổng quan và báo cáo ca lâm sàng

Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40458381/

Neo pterygoid của implant dưới màng xương: Tổng quan và báo cáo ca lâm sàng

1. Tài liệu tham khảo khoa học

• Tên nghiên cứu: Pterygoid Anchorage of Subperiosteal Implants: An Overview and Case Report
• Tác giả: Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault
• Tạp chí khoa học: Cureus
• Năm xuất bản: 2025
• DOI: 10.7759/cureus.85175

Nguồn phân tích: bài báo khoa học đăng trên Cureus năm 2025, được công bố theo giấy phép Creative Commons Attribution CC-BY 4.0.

2. Bối cảnh khoa học

Phục hình implant ở những bệnh nhân mất xương hàm trên nghiêm trọng vẫn là một trong những thách thức lớn của implant nha khoa hiện đại. Ở các trường hợp tiêu xương hàm trên mức độ nặng, đặc biệt thuộc nhóm V và VI theo phân loại Cawood và Howell, việc đặt implant thông thường có thể bị hạn chế do thể tích xương còn lại không đủ để đảm bảo điều kiện nâng đỡ.

Trong thực hành lâm sàng, các trường hợp này thường đòi hỏi những kỹ thuật tái tạo xương phức tạp như ghép xương hoặc nâng xoang, làm tăng mức độ can thiệp phẫu thuật. Sự phát triển của implant dưới màng xương thế hệ mới, kết hợp với công nghệ hình ảnh 3D, thiết kế CAD/CAM và sản xuất bồi đắp bằng titan, đã mở ra những hướng tiếp cận mới trong điều trị các trường hợp tiêu xương nghiêm trọng.

Nghiên cứu của Diss và cộng sự tập trung vào việc bổ sung neo giữ pterygoid trong thiết kế implant dưới màng xương cá thể hóa, nhằm tăng cường vùng nâng đỡ giải phẫu ở những bệnh nhân teo xương hàm trên cực kỳ nghiêm trọng.

3. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá tính khả thi trên lâm sàng của việc tích hợp neo giữ pterygoid vào implant dưới màng xương được thiết kế riêng cho bệnh nhân có tình trạng teo xương hàm trên nghiêm trọng.

Các tác giả muốn xác định liệu vùng pterygoid có thể trở thành một điểm cố định bổ sung nhằm cải thiện sự ổn định cơ học của implant, bên cạnh các vùng neo giữ truyền thống như trụ nanh và vùng xương gò má.

4. Phương pháp nghiên cứu

Đây là một báo cáo ca lâm sàng kết hợp mô tả kỹ thuật điều trị.

Nghiên cứu trình bày trường hợp một bệnh nhân nữ 71 tuổi mất răng toàn bộ hàm trên, có tình trạng tiêu xương cực kỳ nghiêm trọng, được phân loại Cawood và Howell độ VI.

Quy trình điều trị dựa trên luồng kỹ thuật số toàn diện bao gồm chụp CT cone beam (CBCT), thiết kế nụ cười kỹ thuật số và mô hình hóa implant bằng phần mềm thiết kế hỗ trợ máy tính.

Hai implant dưới màng xương cá thể hóa được chế tạo từ hợp kim titan Ti-6Al-4V ELI cấp 23 bằng công nghệ thiêu kết laser kim loại trực tiếp (Direct Metal Laser Sintering – DMLS). Thiết kế implant bao gồm các điểm neo tại vùng trụ nanh, vùng xương gò má và vùng pterygoid. Ngoài ra, các vít cố định hai vỏ xương được thiết kế đi qua vùng khớp chân bướm – hàm nhằm tăng khả năng ổn định phía sau.

5. Kết quả chính

Ca lâm sàng cho thấy việc tích hợp neo giữ pterygoid vào implant dưới màng xương cá thể hóa có thể thực hiện được về mặt kỹ thuật.

Sau quá trình lập kế hoạch kỹ thuật số và chế tạo implant, hai implant được đặt phẫu thuật và cố định bằng các vít kết hợp xương tại những vùng giải phẫu đã được dự kiến trước. Sau đó, phục hình tạm cố định được gắn với khung gia cường bằng titan và vật liệu PMMA.

Các tác giả ghi nhận implant đạt được độ ổn định ban đầu tốt và bệnh nhân có mức độ hài lòng tích cực sau điều trị. Nghiên cứu cũng đưa ra giả thuyết rằng việc mở rộng vùng nâng đỡ implant về phía sau có thể giúp phân bố lực cơ học thuận lợi hơn, đặc biệt trong những trường hợp xuất hiện lực đòn bẩy phía trước do tiêu xương hàm trên nghiêm trọng.

Tuy nhiên, các kết quả này chỉ dựa trên một trường hợp lâm sàng duy nhất và chưa cho phép kết luận về ưu thế của kỹ thuật này so với các phương pháp điều trị khác.

6. Phân tích lâm sàng

Nghiên cứu này cung cấp một góc nhìn mới về sự phát triển của implant dưới màng xương hiện đại trong điều trị teo xương hàm trên nặng. Nhờ các công nghệ kỹ thuật số, những implant này hiện có thể được thiết kế cá thể hóa dựa trên cấu trúc giải phẫu riêng của từng bệnh nhân.

Giá trị lâm sàng tiềm năng của neo giữ pterygoid nằm ở việc khai thác một vùng giải phẫu phía sau có thể vẫn còn khả năng nâng đỡ dù xương ổ răng đã bị tiêu giảm nghiêm trọng. Trong trường hợp được báo cáo, các tác giả cho rằng sự mở rộng này có thể cải thiện tính ổn định cơ học của hệ thống implant – phục hình.

Tuy nhiên, việc diễn giải kết quả cần thận trọng. Đây chỉ là một báo cáo ca bệnh, không có nhóm chứng và không có sự so sánh trực tiếp với các phương pháp khác như implant gò má (zygomatic implant) hoặc các kỹ thuật ghép xương tái tạo.

Do đó, nghiên cứu này chủ yếu chứng minh khả năng thực hiện kỹ thuật chứ chưa đủ bằng chứng để đưa ra khuyến cáo điều trị rộng rãi. Các nghiên cứu cơ sinh học, nghiên cứu lâm sàng với số lượng bệnh nhân lớn hơn và theo dõi dài hạn vẫn cần thiết để xác định vai trò thực sự của neo giữ pterygoid trong implant nha khoa nâng cao.

7. Ứng dụng lâm sàng

Kỹ thuật được mô tả có thể đặc biệt liên quan đến những bệnh nhân teo xương hàm trên cực kỳ nghiêm trọng, khi việc đặt implant thông thường bị hạn chế do thiếu thể tích xương.

Phương pháp này phù hợp với các trường hợp phục hình implant phức tạp sử dụng quy trình kỹ thuật số, thiết kế CAD/CAM, chế tạo titan cá thể hóa và phục hình cố định trên implant.

Ca lâm sàng cũng cho thấy khả năng ứng dụng ở bệnh nhân mất răng toàn bộ cần phục hình cố định nhưng gặp khó khăn với các phương pháp tái tạo xương rộng rãi.

Tuy nhiên, chỉ định chính xác, tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân và khả năng dự đoán kết quả lâu dài của kỹ thuật này vẫn cần được xác nhận qua các nghiên cứu bổ sung.

8. Mức độ bằng chứng, giới hạn và tính minh bạch

Đây là một báo cáo ca lâm sàng kèm mô tả kỹ thuật, do đó mức độ bằng chứng khoa học còn hạn chế. Loại nghiên cứu này có giá trị trong việc chứng minh khả năng thực hiện của một kỹ thuật mới nhưng không thể xác định hiệu quả vượt trội hoặc đưa ra khuyến cáo điều trị chính thức.

Các hạn chế chính bao gồm số lượng bệnh nhân rất nhỏ (chỉ một trường hợp), không có nhóm đối chứng, không có so sánh trực tiếp với các phương pháp điều trị khác và chưa có dữ liệu theo dõi dài hạn trong thông tin được cung cấp.

Các tác giả cũng khai báo một số mối liên hệ nghề nghiệp: Augustin Lerebours có liên quan nghề nghiệp với Biotech Dental và Cyrille Grébonval với Glad Medical. Bài báo cũng cho biết một đơn đăng ký bằng sáng chế đã được nộp vào tháng 3 năm 2025. Những yếu tố này cần được xem xét trong quá trình đánh giá khoa học khách quan.

9. Các điểm chính của nghiên cứu

• Loại nghiên cứu: Báo cáo ca lâm sàng kèm mô tả kỹ thuật
• Mức độ bằng chứng: Thấp (nghiên cứu trên một trường hợp duy nhất)
• Đối tượng nghiên cứu: Một bệnh nhân nữ 71 tuổi mất răng toàn bộ hàm trên, teo xương hàm trên nghiêm trọng
• Số lượng implant: Hai implant dưới màng xương cá thể hóa
• Thời gian theo dõi: Không được nêu trong dữ liệu cung cấp
• Tiêu chí đánh giá chính: Tính khả thi lâm sàng của neo giữ pterygoid trong implant dưới màng xương
• Kết quả chính: Neo giữ pterygoid có thể được tích hợp về mặt kỹ thuật với độ ổn định ban đầu đạt yêu cầu
• Kết luận khoa học: Neo giữ pterygoid có thể là một lựa chọn bổ sung trong thiết kế implant dưới màng xương cho các trường hợp teo xương hàm trên nghiêm trọng
• Giới hạn chính: Một ca bệnh duy nhất, không có so sánh và chưa có xác nhận dài hạn

10. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu này góp phần làm mới sự quan tâm đối với implant dưới màng xương hiện đại thông qua việc kết hợp công nghệ kỹ thuật số và sản xuất titan cá thể hóa.

Đóng góp quan trọng nhất của bài báo là mô tả một thiết kế implant tùy chỉnh, kết hợp các vùng nâng đỡ truyền thống với một điểm neo bổ sung tại vùng pterygoid.

Về mặt khoa học, đây chủ yếu là bằng chứng ban đầu về khả năng thực hiện kỹ thuật, chứ chưa phải là bằng chứng xác nhận hiệu quả vượt trội của phương pháp.

Các nghiên cứu trong tương lai cần đánh giá liệu neo giữ pterygoid có thực sự cải thiện độ ổn định implant, khả năng chịu lực cơ học, hiệu quả phục hình, tỷ lệ biến chứng và kết quả điều trị lâu dài hay không.

11. Kết luận biên tập

Nghiên cứu của Diss và cộng sự giới thiệu một hướng tiếp cận mới trong phục hồi implant cho những bệnh nhân teo xương hàm trên nghiêm trọng bằng cách kết hợp implant dưới màng xương cá thể hóa với neo giữ pterygoid.

Ca lâm sàng chứng minh rằng chiến lược này có thể được thực hiện nhờ quy trình lập kế hoạch kỹ thuật số và công nghệ sản xuất titan tiên tiến. Tuy nhiên, mức độ bằng chứng hiện tại vẫn còn sơ bộ và cần được diễn giải một cách thận trọng.

Đây là một hướng nghiên cứu đáng chú ý trong implant nha khoa nâng cao và phẫu thuật miệng, nhưng cần thêm các nghiên cứu lâm sàng dài hạn để xác định vai trò thực tế của kỹ thuật này trong điều trị thường quy cho bệnh nhân teo xương hàm trên nặng.