Pterygoidalne zakotwienie implantów podokostnowych: przegląd i opis przypadku klinicznego

Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40458381/

Pterygoidalne zakotwienie implantów podokostnowych: przegląd i opis przypadku klinicznego

1. Referencja naukowa

• Tytuł badania: Pterygoid Anchorage of Subperiosteal Implants: An Overview and Case Report
• Autorzy: Antoine Diss, Augustin Lerebours, Cyrille Grébonval, Laurine Birault
• Czasopismo naukowe: Cureus
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.7759/cureus.85175

Analizowane źródło: artykuł naukowy opublikowany w czasopiśmie Cureus w 2025 roku, dostępny na licencji Creative Commons Attribution CC-BY 4.0.

2. Kontekst naukowy

Rehabilitacja implantoprotetyczna szczęki z zaawansowanym zanikiem kości pozostaje jednym z najtrudniejszych zagadnień współczesnej implantologii stomatologicznej. U pacjentów z rozległą resorpcją kości szczęki, szczególnie w przypadkach odpowiadających klasie V i VI według klasyfikacji Cawooda i Howella, konwencjonalne leczenie implantologiczne może być ograniczone z powodu niewystarczającej ilości dostępnej tkanki kostnej.

W takich sytuacjach tradycyjne postępowanie często wymaga rozległych procedur augmentacji kości, które wiążą się ze zwiększoną złożonością chirurgiczną. Rozwój nowoczesnych implantów podokostnowych, wspieranych przez technologie cyfrowe, obrazowanie trójwymiarowe, projektowanie CAD/CAM oraz technologie przyrostowego wytwarzania tytanu, stworzył nowe możliwości leczenia pacjentów z ekstremalną atrofią szczęki.

Badanie Diss i współautorów analizuje możliwość wykorzystania dodatkowego zakotwienia pterygoidalnego w indywidualnie projektowanych implantach podokostnowych, aby zwiększyć liczbę dostępnych punktów podparcia w trudnych warunkach anatomicznych.

3. Cel badania

Głównym celem publikacji była ocena klinicznej wykonalności zastosowania zakotwienia pterygoidalnego w indywidualnie wykonanych implantach podokostnowych przeznaczonych do rehabilitacji skrajnie zanikowej szczęki.

Autorzy oceniali, czy okolica pterygoidalna może stanowić dodatkowy punkt stabilizacji mechanicznej implantu, uzupełniający klasyczne miejsca zakotwienia, takie jak okolica filarów kłów oraz okolica jarzmowa.

4. Metodyka

Publikacja jest opisem przypadku klinicznego wraz z prezentacją techniczną zastosowanej procedury.

W artykule przedstawiono leczenie 71-letniej pacjentki całkowicie bezzębnej w szczęce, u której stwierdzono ekstremalny zanik kości sklasyfikowany jako klasa VI według Cawooda i Howella.

Proces planowania obejmował cyfrowy przepływ pracy wykorzystujący tomografię komputerową wiązki stożkowej (CBCT), cyfrowe projektowanie uśmiechu oraz komputerowe modelowanie implantów.

Wykonano dwa indywidualne implanty podokostnowe z tytanu Ti-6Al-4V ELI klasy 23, wyprodukowane metodą bezpośredniego spiekania laserowego metalu (Direct Metal Laser Sintering – DMLS). Projekt implantów obejmował punkty mocowania w okolicy kłów, kości jarzmowej oraz regionie pterygoidalnym. Dodatkowo zaplanowano dwukorowe śruby stabilizujące przechodzące przez obszar szwu skrzydłowo-szczękowego.

5. Najważniejsze wyniki

Opisany przypadek wykazał, że zastosowanie zakotwienia pterygoidalnego w konstrukcji indywidualnego implantu podokostnowego było technicznie możliwe.

Po zakończeniu cyfrowego planowania oraz wykonaniu implantów przeprowadzono zabieg chirurgiczny z wykorzystaniem śrub osteosyntetycznych rozmieszczonych w zaplanowanych strukturach anatomicznych. Następnie zastosowano tymczasową stałą odbudowę protetyczną z metalową podbudową tytanową i elementami PMMA.

Autorzy opisali dobrą początkową stabilizację implantów oraz pozytywną ocenę leczenia przez pacjentkę. Zwrócili również uwagę, że rozszerzenie powierzchni podparcia implantu w kierunku tylnym może potencjalnie korzystnie wpływać na rozkład sił mechanicznych, szczególnie w przypadku przednich wsporników protetycznych występujących przy znacznym zaniku szczęki.

Należy jednak podkreślić, że przedstawione wyniki dotyczą wyłącznie jednego przypadku klinicznego i nie pozwalają na ocenę przewagi tej metody nad innymi rozwiązaniami terapeutycznymi.

6. Analiza kliniczna

Publikacja przedstawia interesujący kierunek rozwoju nowoczesnych implantów podokostnowych w leczeniu pacjentów z ciężką atrofią szczęki. Dzięki technologiom cyfrowym możliwe jest obecnie tworzenie indywidualnych konstrukcji implantologicznych dopasowanych do anatomii konkretnego pacjenta.

Potencjalna wartość kliniczna zakotwienia pterygoidalnego wynika z wykorzystania tylnej struktury anatomicznej, która może zapewnić dodatkowe podparcie nawet w sytuacjach znacznej utraty kości wyrostka zębodołowego. W przedstawionym przypadku autorzy sugerują, że takie rozszerzenie konstrukcji może poprawić stabilność mechaniczną całego układu implant–proteza.

Interpretacja tych wyników wymaga jednak ostrożności. Badanie obejmuje pojedynczego pacjenta, nie zawiera grupy kontrolnej ani bezpośredniego porównania z innymi metodami, takimi jak implanty jarzmowe czy procedury augmentacji kości.

Publikacja stanowi więc przede wszystkim demonstrację możliwości technicznych, a nie dowód skuteczności klinicznej wystarczający do formułowania ogólnych zaleceń terapeutycznych. Konieczne są dalsze badania biomechaniczne, większe serie kliniczne oraz obserwacje długoterminowe.

7. Zastosowania kliniczne

Opisana technika może mieć znaczenie przede wszystkim u pacjentów z ekstremalną atrofią szczęki, u których klasyczne leczenie implantologiczne jest ograniczone z powodu niewystarczającej ilości kości.

Może być rozważana w ramach złożonych rehabilitacji implantologicznych wykorzystujących cyfrowe planowanie, technologie CAD/CAM, indywidualną produkcję tytanowych struktur oraz zaawansowane protokoły protetyczne.

Przedstawiony przypadek wskazuje również na potencjalne zastosowanie u pacjentów całkowicie bezzębnych wymagających stałej odbudowy protetycznej, szczególnie w sytuacjach, w których rozległe procedury odbudowy kości stanowią istotne ograniczenie.

Dokładne wskazania kliniczne, kryteria kwalifikacji pacjentów oraz przewidywalność długoterminowa tej metody wymagają jednak dalszego potwierdzenia naukowego.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i transparentność

Badanie jest opisem przypadku klinicznego z prezentacją techniczną, dlatego charakteryzuje się ograniczonym poziomem dowodów naukowych. Tego typu publikacja umożliwia przedstawienie wykonalności nowej techniki, ale nie pozwala potwierdzić jej przewagi klinicznej ani ustalić standardowych zaleceń terapeutycznych.

Główne ograniczenia metodologiczne obejmują pojedynczy przypadek pacjenta, brak grupy kontrolnej, brak bezpośredniego porównania z innymi metodami leczenia oraz brak długoterminowych danych klinicznych w przedstawionych informacjach.

Autorzy zadeklarowali również powiązania zawodowe: Augustin Lerebours pozostaje związany zawodowo z firmą Biotech Dental, a Cyrille Grébonval z firmą Glad Medical. W artykule wskazano także, że w marcu 2025 roku zgłoszono patent. Informacje te powinny być uwzględniane podczas obiektywnej interpretacji wyników.

9. Najważniejsze punkty badania

• Typ badania: Opis przypadku klinicznego z prezentacją techniczną
• Poziom dowodów: Niski poziom dowodów (pojedynczy przypadek kliniczny)
• Populacja: Jedna 71-letnia pacjentka całkowicie bezzębna z ciężką atrofią szczęki
• Liczba implantów: Dwa indywidualne implanty podokostnowe
• Czas obserwacji: Nie określono w dostępnych danych
• Główne oceniane kryterium: Możliwość zastosowania zakotwienia pterygoidalnego w implantach podokostnowych
• Główny wynik: Techniczna możliwość wykonania dodatkowego zakotwienia pterygoidalnego z uzyskaniem początkowej stabilności implantów
• Wniosek naukowy: Zakotwienie pterygoidalne może stanowić dodatkową opcję projektową dla implantów podokostnowych w przypadku ciężkiej atrofii szczęki
• Najważniejsze ograniczenia: Pojedynczy przypadek, brak porównania, brak walidacji długoterminowej

10. Znaczenie naukowe

Badanie wnosi wkład w rozwój nowoczesnych implantów podokostnowych poprzez wykorzystanie technologii cyfrowych i indywidualnego wytwarzania struktur tytanowych.

Najważniejszym elementem naukowym publikacji jest przedstawienie spersonalizowanego projektu implantu łączącego klasyczne miejsca podparcia z dodatkowym zakotwieniem w regionie pterygoidalnym.

Z perspektywy naukowej artykuł stanowi przede wszystkim pierwszą kliniczną demonstrację wykonalności tej koncepcji. Nie dostarcza jednak dowodów potwierdzających przewagę tej metody nad istniejącymi rozwiązaniami.

Przyszłe badania powinny określić, czy dodatkowe zakotwienie pterygoidalne rzeczywiście poprawia stabilność implantu, zachowanie biomechaniczne, funkcjonowanie protetyczne, częstość powikłań oraz wyniki odległe leczenia.

11. Wnioski redakcyjne

Publikacja Diss i współautorów przedstawia innowacyjne podejście do rehabilitacji skrajnie zanikowej szczęki poprzez połączenie indywidualnych implantów podokostnowych z dodatkowym zakotwieniem pterygoidalnym.

Opisany przypadek potwierdza techniczną możliwość wykonania takiej konstrukcji dzięki zastosowaniu cyfrowego planowania oraz technologii przyrostowego wytwarzania tytanu. Dostępne dane pozostają jednak wstępne i wymagają ostrożnej interpretacji.

Strategia ta stanowi interesujący kierunek rozwoju w zaawansowanej implantologii i chirurgii jamy ustnej, jednak dalsze badania kliniczne oraz obserwacje długoterminowe są konieczne, aby określić jej rzeczywistą rolę w codziennej praktyce leczenia pacjentów z ciężką atrofią szczęki.