Bibliografie
Volledige rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak met additief vervaardigde, patiëntspecifieke subperiostale implantaten: een multicentrische retrospectieve studie
Full text links: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38871617/
Volledige rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak met additief vervaardigde, patiëntspecifieke subperiostale implantaten: een multicentrische retrospectieve studie
1. Wetenschappelijke referentie
- Titel van de studie: Full-arch rehabilitation of severely atrophic maxilla with additively manufactured custom-made subperiosteal implants: A multicenter retrospective study
- Auteurs: Luigi Angelo Vaira, Andrea Biglio, Marco Roy, Giovanni Salzano, Stefania Troise, Vincenzo Abbate, Miguel Mayo-Yanez, Jerome R. Lechien, Pasquale Piombino, Giacomo De Riu
- Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Cranio-Maxillo-Facial Surgery
- Jaar van publicatie: 2024
- DOI: 10.1016/j.jcms.2024.06.016
2. Wetenschappelijke achtergrond
De implantaatgedragen rehabilitatie van patiënten met een ernstig geatrofieerde bovenkaak behoort tot de meest complexe uitdagingen binnen de orale implantologie en de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie. Wanneer het botverlies vergevorderd is, zijn conventionele endossale implantaten vaak moeilijk of onmogelijk te plaatsen zonder uitgebreide botopbouwprocedures. Dergelijke behandelingen gaan doorgaans gepaard met langere behandeltijden, meerdere chirurgische ingrepen en een verhoogde belasting voor de patiënt.
De laatste jaren is er toenemende belangstelling ontstaan voor graftloze rehabilitatieconcepten die het mogelijk maken om patiënten te behandelen zonder omvangrijke bottransplantaties. Hoewel zygomatische implantaten momenteel tot de meest onderzochte oplossingen behoren voor ernstige maxillaire atrofie, vereisen zij een hoge chirurgische expertise en kunnen zij gepaard gaan met specifieke complicaties.
Dankzij de vooruitgang in digitale behandelplanning, CAD/CAM-technologie en additieve productie zijn moderne, patiëntspecifieke subperiostale implantaten ontwikkeld. Deze implantaten worden ontworpen op basis van de individuele anatomie van de patiënt en bieden mogelijk een alternatieve behandelingsoptie voor complexe gevallen van ernstige botatrofie.
3. Doel van de studie
Het doel van deze studie was het evalueren van de klinische resultaten van volledige bovenkaakrevalidaties uitgevoerd met additief vervaardigde, patiëntspecifieke subperiostale implantaten bij patiënten met ernstige maxillaire atrofie.
De onderzoekers onderzochten onder meer implantaatoverleving, implantaatsucces, biologische en chirurgische complicaties, de gezondheid van de peri-implantaire weefsels en radiologische veranderingen ter hoogte van de prothetische pijlers gedurende de follow-upperiode.
4. Methodologie
Deze studie werd opgezet als een multicentrische retrospectieve observationele studie en omvatte behandelingen uitgevoerd tussen augustus 2018 en januari 2023.
In totaal werden 36 opeenvolgende patiënten met een klasse V- of VI-atrofie volgens de classificatie van Cawood en Howell geïncludeerd. De analyse omvatte 72 patiëntspecifieke subperiostale implantaten die werden gebruikt voor volledige rehabilitaties van de bovenkaak.
De behandelplanning was volledig digitaal en combineerde cone beam computertomografie (CBCT), digitale afdrukken, prothetische planning en CAD/CAM-ontwerp. De implantaten werden vervaardigd uit titanium van graad V met behulp van additieve lasertechnologie.
Bij alle patiënten werd een protocol van onmiddellijke belasting toegepast met een vastgeschroefde tijdelijke prothese. De gemiddelde follow-up bedroeg 30,1 maanden, met een spreiding van 12 tot 64 maanden.
De evaluatie richtte zich op implantaatoverleving, implantaatsucces, bloeding bij sonderen, implantaatblootstelling, mechanische complicaties en botstabiliteit onder de abutments.
5. Belangrijkste resultaten
Gedurende de volledige observatieperiode ging geen enkel implantaat verloren. Dit resulteerde in een implantaatoverlevingspercentage van 100%.
Op basis van de door de auteurs gehanteerde succescriteria werd een algemeen implantaatsucces van 90,3% vastgesteld.
Bij zeven implantaten (9,7%) werd een klasse 1-blootstelling waargenomen. Hierbij was uitsluitend het verticale gedeelte van het abutment zichtbaar. Deze blootstellingen traden op binnen het eerste jaar na de operatie en gingen niet gepaard met klinische ontstekingsverschijnselen.
Bloeding bij sonderen bleef gedurende de gehele follow-up relatief beperkt. Dit werd vastgesteld bij 10,4% van de abutments na zes maanden, 7,9% na één jaar, 10% na twee jaar, 7% na drie jaar en 11,4% na vier jaar.
De radiologische evaluatie toonde geen statistisch significante botresorptie onder de abutments tijdens de volledige observatieperiode.
Het aantal ernstige complicaties was beperkt. Eén patiënt ontwikkelde een infectie die verband hield met het loskomen van een fixatieschroef ter hoogte van de jukbeenregio. Deze complicatie werd succesvol behandeld met antibiotica en verwijdering van de betrokken schroef.
6. Klinische analyse
Deze studie levert waardevolle klinische gegevens over een behandelingsconcept dat dankzij moderne digitale technologieën opnieuw aan belangstelling wint.
Een van de meest opvallende bevindingen is het feit dat geen enkel implantaat verloren ging tijdens de follow-up. Gezien de ernst van de behandelde bovenkaakatrofieën suggereert dit dat patiëntspecifieke subperiostale implantaten een haalbare behandelingsoptie kunnen zijn voor patiënten met een zeer beperkt botvolume.
Daarnaast is de waargenomen botstabiliteit onder de prothetische pijlers klinisch relevant. Historisch gezien vormde progressieve botresorptie een van de belangrijkste beperkingen van oudere generaties subperiostale implantaten. De afwezigheid van significante botafbraak in deze studie kan erop wijzen dat verbeterde implantaatontwerpen, digitale planning en geoptimaliseerde belastingsoverdracht bijdragen aan een gunstiger biologisch gedrag.
Ook de toestand van de peri-implantaire weke delen verdient aandacht. Hoewel implantaatblootstellingen voorkwamen, bleven deze meestal asymptomatisch en hadden zij geen negatieve invloed op de implantaatoverleving.
Toch moeten de resultaten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Door het ontbreken van een controlegroep kunnen geen directe vergelijkingen worden gemaakt met alternatieve behandelmethoden zoals zygomatische implantaten of uitgebreide botaugmentatieprocedures.
7. Klinische toepassingen
De resultaten van deze studie kunnen relevant zijn in de volgende klinische situaties:
- Volledige rehabilitatie van ernstig geatrofieerde bovenkaken.
- Behandeling van volledig tandeloze patiënten met onvoldoende botvolume voor conventionele implantaten.
- Situaties waarin uitgebreide botopbouwprocedures vermeden moeten worden.
- Digitale implantologische behandeltrajecten gebaseerd op CAD/CAM-technologie.
- Onmiddellijke belasting met vastgeschroefde implantaatgedragen prothesen.
- Complexe reconstructieve behandelingen binnen de mond-, kaak- en aangezichtschirurgie.
- Toepassing van patiëntspecifieke implantaatoplossingen vervaardigd via additieve productietechnieken.
De bevindingen van deze studie zijn uitsluitend van toepassing op ernstige atrofie van de bovenkaak.
8. Evidentieniveau, beperkingen en transparantie
Deze publicatie betreft een multicentrische retrospectieve observationele studie. Het evidentieniveau ligt daardoor lager dan dat van gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken of prospectieve vergelijkende studies.
De auteurs benoemen verschillende beperkingen, waaronder het retrospectieve karakter van de studie, het relatief beperkte aantal geïncludeerde patiënten, het ontbreken van een controlegroep en de nog beperkte follow-upduur voor de beoordeling van langetermijnresultaten.
Daarnaast wijzen de onderzoekers erop dat er momenteel geen universeel geaccepteerde succescriteria bestaan voor moderne subperiostale implantaten, wat de vergelijking tussen verschillende studies bemoeilijkt.
Wat transparantie betreft, verklaren de auteurs geen belangenconflicten te hebben. Het onderzoek werd gefinancierd door het onderzoeksfonds van de Universiteit van Sassari.
9. Belangrijkste punten van de studie
- Type studie: Multicentrische retrospectieve observationele studie
- Evidentieniveau: Retrospectieve klinische studie
- Onderzochte populatie: Patiënten met ernstige maxillaire atrofie (Cawood en Howell klasse V-VI)
- Aantal patiënten: 36
- Aantal implantaten: 72
- Gemiddelde follow-up: 30,1 maanden
- Primaire uitkomstmaat: Overleving en succes van patiëntspecifieke subperiostale implantaten
- Implantaatoverleving: 100%
- Implantaatsucces: 90,3%
- Botresultaten: Geen significante botresorptie onder de abutments
- Belangrijkste bevinding: Hoge implantaatoverleving en gunstige klinische en radiologische stabiliteit
- Belangrijkste beperkingen: Retrospectief ontwerp, beperkte steekproefomvang, geen controlegroep en gebrek aan langetermijngegevens
10. Wetenschappelijke impact
Deze studie levert een belangrijke bijdrage aan de nog relatief beperkte wetenschappelijke literatuur over moderne subperiostale implantaten die worden vervaardigd met additieve productietechnologieën. De resultaten bieden aanvullende klinische gegevens over een behandelingsoptie voor patiënten met ernstige botatrofie, een groep waarvoor de therapeutische mogelijkheden vaak beperkt zijn.
Een sterk punt van deze publicatie is de relatief homogene patiëntengroep, die uitsluitend bestaat uit patiënten die een volledige rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak ondergingen. Hierdoor ontstaat een duidelijker beeld van de prestaties van deze techniek binnen een specifieke klinische indicatie.
De bevindingen ondersteunen de hypothese dat digitale planning, gepersonaliseerd implantaatontwerp en moderne productietechnieken kunnen bijdragen aan het verbeteren van de klinische resultaten van subperiostale implantaten. Tegelijkertijd onderstrepen de auteurs de noodzaak van prospectieve studies met langere follow-upperioden om de duurzaamheid van deze resultaten op lange termijn te bevestigen.
11. Redactionele conclusie
Deze multicentrische retrospectieve studie laat zien dat additief vervaardigde, patiëntspecifieke subperiostale implantaten veelbelovende resultaten kunnen bieden voor de behandeling van patiënten met ernstige bovenkaakatrofie. De combinatie van een implantaatoverleving van 100%, stabiele botcondities en een beperkte incidentie van ernstige complicaties wijst op een gunstig klinisch profiel op korte tot middellange termijn. Desondanks vereisen de methodologische beperkingen van de studie en het ontbreken van uitgebreide langetermijngegevens een voorzichtige interpretatie van de resultaten. Verdere prospectieve onderzoeken zijn noodzakelijk om de plaats van deze techniek binnen de moderne implantologische praktijk definitief te bepalen.
