Bibliografia
Pełnołukowa rehabilitacja znacznie zanikłej szczęki z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą przyrostową: wieloośrodkowe badanie retrospektywne
Full text links: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38871617/
Pełnołukowa rehabilitacja znacznie zanikłej szczęki z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą przyrostową: wieloośrodkowe badanie retrospektywne
1. Dane bibliograficzne
- Tytuł badania: Pełnołukowa rehabilitacja znacznie zanikłej szczęki z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą przyrostową: wieloośrodkowe badanie retrospektywne
- Autorzy: Luigi Angelo Vaira, Andrea Biglio, Marco Roy, Giovanni Salzano, Stefania Troise, Vincenzo Abbate, Miguel Mayo-Yanez, Jerome R. Lechien, Pasquale Piombino, Giacomo De Riu
- Czasopismo naukowe: Journal of Cranio-Maxillo-Facial Surgery
- Rok publikacji: 2024
- DOI: 10.1016/j.jcms.2024.06.016
2. Kontekst naukowy
Leczenie implantologiczne pacjentów ze znacznym zanikiem szczęki należy do najbardziej wymagających procedur w implantologii stomatologicznej oraz chirurgii jamy ustnej i chirurgii szczękowo-twarzowej. W zaawansowanych przypadkach utraty kości zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych bywa niemożliwe bez rozległych zabiegów augmentacyjnych, które wiążą się z większą inwazyjnością, wydłużonym czasem leczenia oraz zwiększonym obciążeniem dla pacjenta.
W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie budzą metody rehabilitacji protetycznej niewymagające przeszczepów kostnych. Celem takich rozwiązań jest skrócenie procesu leczenia i ograniczenie liczby procedur chirurgicznych przy jednoczesnym zachowaniu funkcjonalności i stabilności odbudowy.
Rozwój cyfrowego planowania leczenia, technologii CAD/CAM oraz metod wytwarzania przyrostowego umożliwił ponowne zainteresowanie implantami podokostnowymi nowej generacji. Dzięki indywidualnemu projektowaniu mogą one zostać dopasowane do anatomii pacjenta, stanowiąc potencjalną alternatywę terapeutyczną dla osób z ciężkim zanikiem kości szczęki.
3. Cel badania
Głównym celem badania była ocena wyników klinicznych pełnołukowej rehabilitacji implantoprotetycznej szczęki u pacjentów z ciężką atrofią kostną przy zastosowaniu indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonanych metodą przyrostową.
Autorzy skupili się na analizie przeżywalności implantów, odsetka sukcesu leczenia, częstości występowania powikłań, stanu tkanek okołowszczepowych oraz zmian kostnych obserwowanych wokół filarów protetycznych podczas okresu obserwacji.
4. Metodologia
Badanie miało charakter retrospektywny i wieloośrodkowy. Obejmowało pacjentów leczonych pomiędzy sierpniem 2018 roku a styczniem 2023 roku.
Do analizy włączono 36 kolejnych pacjentów z atrofią szczęki klasy V lub VI według klasyfikacji Cawooda i Howella. Łącznie oceniono 72 indywidualnie wykonane implanty podokostnowe przeznaczone do pełnołukowej rehabilitacji szczęki.
Planowanie leczenia opierało się na całkowicie cyfrowym protokole obejmującym badanie CBCT, skany cyfrowe, planowanie protetyczne oraz projektowanie CAD/CAM. Implanty wykonywano z tytanu klasy V przy użyciu technologii addytywnego topienia laserowego.
We wszystkich przypadkach zastosowano natychmiastowe obciążenie z wykorzystaniem przykręcanej pracy tymczasowej. Średni okres obserwacji wynosił 30,1 miesiąca, a zakres obserwacji obejmował od 12 do 64 miesięcy.
Oceniano przeżywalność implantów, skuteczność leczenia, krwawienie przy zgłębnikowaniu, ekspozycję elementów implantologicznych, powikłania mechaniczne oraz stabilność kości pod filarami protetycznymi.
5. Główne wyniki
W trakcie całego okresu obserwacji nie odnotowano utraty żadnego implantu. Oznacza to przeżywalność implantów na poziomie 100%.
Zgodnie z kryteriami sukcesu przyjętymi przez autorów całkowity wskaźnik powodzenia leczenia wyniósł 90,3%.
Ekspozycję klasy 1 stwierdzono w przypadku siedmiu implantów, co odpowiadało 9,7% wszystkich wszczepionych konstrukcji. Dotyczyła ona wyłącznie pionowej części filaru i nie była związana z objawami zapalenia.
Krwawienie przy zgłębnikowaniu utrzymywało się na stosunkowo niskim poziomie podczas całego okresu obserwacji. Występowało u 10,4% filarów po sześciu miesiącach, u 7,9% po roku, u 10% po dwóch latach, u 7% po trzech latach oraz u 11,4% po czterech latach.
Badania radiologiczne nie wykazały statystycznie istotnej resorpcji kości pod filarami protetycznymi w żadnym z ocenianych punktów czasowych.
Powikłania miały ograniczony charakter. Odnotowano jeden przypadek infekcji związanej z poluzowaniem śruby osteosyntezy w okolicy jarzmowej, który został skutecznie opanowany dzięki leczeniu antybiotykowemu i usunięciu śruby.
6. Analiza kliniczna
Przedstawione wyniki dostarczają istotnych informacji na temat współczesnych implantów podokostnowych wykonywanych na indywidualne zamówienie pacjenta. Szczególnie interesująca jest całkowita przeżywalność implantów odnotowana w tej grupie chorych, zwłaszcza że wszyscy pacjenci prezentowali zaawansowaną atrofię szczęki.
Na uwagę zasługuje również stabilność tkanek kostnych obserwowana wokół filarów protetycznych. W przeszłości jednym z głównych problemów związanych z implantami podokostnowymi była postępująca utrata kości pod konstrukcją. W omawianym badaniu nie zaobserwowano istotnych zmian kostnych, co może wskazywać na korzyści wynikające z cyfrowego planowania, indywidualnego projektu implantu oraz bardziej korzystnego rozkładu obciążeń biomechanicznych.
Istotne znaczenie kliniczne ma także ocena tkanek miękkich. Chociaż wystąpiły przypadki ekspozycji elementów implantu, były one ograniczone, bezobjawowe i nie prowadziły do utraty implantów.
Należy jednak zachować ostrożność podczas interpretacji wyników. Retrospektywny charakter badania oraz brak grupy kontrolnej uniemożliwiają bezpośrednie porównanie skuteczności tej metody z innymi technikami leczenia, takimi jak implanty jarzmowe czy procedury augmentacji kości.
7. Zastosowania kliniczne
Wyniki badania mogą mieć znaczenie w następujących sytuacjach klinicznych:
- pełnołukowa rehabilitacja pacjentów z ciężką atrofią szczęki;
- leczenie pacjentów całkowicie bezzębnych z niewystarczającą ilością kości do zastosowania klasycznych implantów;
- przypadki, w których rozległe zabiegi regeneracji lub przeszczepów kostnych są niewskazane lub nieakceptowane przez pacjenta;
- cyfrowo planowane procedury implantologiczne wykorzystujące technologie CAD/CAM;
- protokoły natychmiastowego obciążenia z zastosowaniem stałych prac protetycznych;
- zaawansowane rekonstrukcje w chirurgii szczękowo-twarzowej wymagające indywidualnych rozwiązań implantologicznych.
Wnioski autorów odnoszą się wyłącznie do pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki.
8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i transparentność
Badanie stanowi wieloośrodkowe retrospektywne badanie obserwacyjne. Jego poziom dowodów naukowych jest niższy niż w przypadku badań randomizowanych lub prospektywnych badań kontrolowanych.
Autorzy wskazują kilka ograniczeń metodologicznych, w tym retrospektywny charakter analizy, stosunkowo niewielką liczbę pacjentów, brak grupy kontrolnej oraz ograniczony okres obserwacji w kontekście oceny wyników długoterminowych.
Dodatkowo podkreślono brak powszechnie akceptowanych kryteriów sukcesu dla nowoczesnych implantów podokostnowych, co utrudnia porównywanie wyników pomiędzy badaniami.
Autorzy zadeklarowali brak konfliktów interesów. Badanie zostało sfinansowane ze środków badawczych Uniwersytetu w Sassari.
9. Kluczowe informacje o badaniu
- Typ badania: Wieloośrodkowe badanie retrospektywne
- Poziom dowodów: Badanie obserwacyjne retrospektywne
- Badana populacja: Pacjenci z ciężką atrofią szczęki (klasa V–VI wg Cawooda i Howella)
- Liczba pacjentów: 36
- Liczba implantów: 72
- Średni okres obserwacji: 30,1 miesiąca
- Główny oceniany parametr: Przeżywalność i sukces implantów podokostnowych wykonywanych indywidualnie
- Przeżywalność implantów: 100%
- Wskaźnik sukcesu: 90,3%
- Ocena kości: Brak istotnej resorpcji pod filarami protetycznymi
- Główny wynik: Wysoka przeżywalność implantów i korzystna stabilność kliniczna oraz radiologiczna
- Ograniczenia: Charakter retrospektywny, niewielka liczebność próby, brak grupy kontrolnej i ograniczone dane długoterminowe
10. Znaczenie naukowe
Badanie wnosi istotny wkład do rozwijającej się literatury dotyczącej nowoczesnych implantów podokostnowych wykonywanych metodami przyrostowymi. Mimo rosnącego zainteresowania tą technologią liczba dostępnych badań klinicznych pozostaje nadal ograniczona.
Szczególną wartością pracy jest analiza jednorodnej grupy pacjentów poddanych pełnołukowej rehabilitacji znacznie zanikłej szczęki. Pozwala to lepiej ocenić skuteczność omawianej metody w jasno określonym wskazaniu klinicznym.
Uzyskane wyniki wspierają koncepcję, że połączenie cyfrowego planowania leczenia, indywidualnego projektowania implantów oraz zaawansowanych technologii produkcyjnych może przyczynić się do poprawy wyników leczenia w porównaniu z ograniczeniami historycznie przypisywanymi implantom podokostnowym.
Jednocześnie autorzy podkreślają konieczność prowadzenia badań prospektywnych z dłuższym okresem obserwacji, aby potwierdzić trwałość uzyskanych rezultatów w perspektywie wieloletniej.
11. Wnioski redakcyjne
Przedstawione badanie sugeruje, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe wytwarzane metodą przyrostową mogą stanowić obiecującą opcję terapeutyczną dla pacjentów z ciężką atrofią szczęki. Wysoka przeżywalność implantów, brak istotnej utraty kości oraz ograniczona liczba poważnych powikłań wskazują na korzystne wyniki w krótkim i średnim okresie obserwacji. Ze względu na retrospektywny charakter badania oraz ograniczoną liczbę danych długoterminowych konieczne są jednak dalsze badania o wyższym poziomie wiarygodności naukowej.
