Bibliografia
Rehabilitacja szczęki po następstwach niepowodzenia implantów jarzmowych z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych: opis przypadku
Full text link : https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39551184/
Rehabilitacja szczęki po następstwach niepowodzenia implantów jarzmowych z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych: opis przypadku
1. Dane bibliograficzne
- Tytuł badania: Rehabilitacja szczęki po następstwach niepowodzenia implantów jarzmowych z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych: opis przypadku
- Autorzy: Frederico Rodger Gomes Rodrigues Cardoso, Ricardo Grillo
- Czasopismo naukowe: Journal of Stomatology, Oral and Maxillofacial Surgery
- Rok publikacji: 2024
- DOI: 10.1016/j.jormas.2024.102154
2. Tło naukowe
Leczenie pacjentów z ciężką atrofią szczęki pozostaje jednym z najbardziej złożonych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. Gdy objętość pozostałej tkanki kostnej jest niewystarczająca do zastosowania implantów konwencjonalnych, można rozważyć różne strategie terapeutyczne, w tym przeszczepy kostne, implanty jarzmowe lub określone spersonalizowane rozwiązania oparte na technologiach cyfrowych.
Pojawienie się cyfrowych procesów projektowania, trójwymiarowego planowania wirtualnego oraz technologii przyrostowych znacząco zmieniło możliwości rehabilitacji implantologicznej. Innowacje te umożliwiają obecnie projektowanie implantów dostosowanych do indywidualnej anatomii każdego pacjenta.
Artykuł wpisuje się właśnie w ten szczególny kontekst technologiczny i kliniczny. Dotyczy wyjątkowo trudnej sytuacji rehabilitacyjnej, związanej z wcześniejszym niepowodzeniem implantów jarzmowych oraz przewlekłymi powikłaniami zapalnymi. Tego rodzaju przypadki stanowią istotne wyzwanie dla lekarzy zajmujących się następstwami złożonych niepowodzeń implantologicznych.
3. Cel badania
Celem autorów było przedstawienie przypadku klinicznego pacjentki, u której podejmowano liczne nieudane próby rehabilitacji szczęki, zanim została leczona za pomocą indywidualnie zaprojektowanego implantu podokostnowego wykonanego w technologii przyrostowej.
Badanie miało również na celu zilustrowanie potencjalnych korzyści tej metody w leczeniu ciężkiej atrofii szczęki oraz następstw związanych z niepowodzeniem implantów jarzmowych.
4. Metodologia
Jest to opis przypadku klinicznego (case report) opracowany zgodnie z wytycznymi CARE. Badanie dotyczy jednej 62-letniej pacjentki, palącej tytoń, bez zgłoszonych chorób współistniejących.
Pacjentka prezentowała ciężką atrofię szczęki oraz historię wielu wcześniejszych rehabilitacji protetycznych. Cztery implanty jarzmowe zostały wszczepione kilka lat wcześniej, jednak z czasem doprowadziły do przewlekłego stanu zapalnego, nawracających infekcji oraz utraty stabilności implantów.
Do planowania cyfrowego CAD/CAM wykorzystano tomografię komputerową oraz oprogramowanie 3-matic® (Materialise). Następnie wykonano indywidualnie zaprojektowany implant podokostnowy z tytanu przy użyciu technologii przyrostowej. Podczas jednego zabiegu chirurgicznego usunięto implanty jarzmowe i zastąpiono je implantem indywidualnym, który przymocowano do szczęki za pomocą tytanowych śrub.
Okres obserwacji wyniósł 18 miesięcy.
5. Główne wyniki
Wcześniej wszczepione implanty jarzmowe wykazywały znaczną ekspozycję kliniczną, utrzymującą się periimplantitis oraz wyraźną resorpcję kości. Pomimo wdrożonych procedur higienicznych sytuacji klinicznej nie udało się ustabilizować, co doprowadziło do konieczności ich usunięcia.
Po umieszczeniu indywidualnego implantu podokostnowego zaobserwowano powikłanie około dwóch tygodni po zabiegu: częściową ekspozycję implantu w ograniczonym obszarze szczęki. Wykonano drugi zabieg chirurgiczny w celu pokrycia odsłoniętego obszaru przy użyciu płata z wykorzystaniem poduszki tłuszczowej Bichata połączonego z przeszczepem tkanki łącznej.
Według autorów późniejsze gojenie umożliwiło wykonanie rehabilitacji protetycznej. Po 18 miesiącach obserwacji nie odnotowano ponownej ekspozycji implantu ani innych powikłań. Pacjentka zgłaszała znaczną poprawę funkcji oraz jakości życia.
6. Analiza kliniczna
Praca ta przedstawia interesującą perspektywę stosunkowo nowego wskazania do zastosowania indywidualnych implantów podokostnowych: leczenia następstw niepowodzeń implantów jarzmowych.
Główne znaczenie kliniczne tej metody polega na możliwości przeprowadzenia rehabilitacji bez konieczności stosowania rozległych procedur rekonstrukcji kostnej. W omawianym przypadku atrofia kostna była związana ze znaczną resorpcją oraz powikłaniami periimplantarnymi, które w istotnym stopniu ograniczały tradycyjne możliwości terapeutyczne.
Badanie podkreśla również znaczenie cyfrowego planowania implantologicznego. Projektowanie wirtualne w połączeniu z przyrostowym wytwarzaniem tytanu umożliwiło stworzenie konstrukcji dostosowanej do pozostałej anatomii pacjentki. Podejście to wydaje się ułatwiać mechaniczną stabilizację rehabilitacji pomimo niekorzystnych warunków anatomicznych.
Wyniki należy jednak interpretować ostrożnie. Jest to pojedynczy przypadek, a uzyskanych wniosków nie można uogólniać na wszystkich pacjentów z ciężką atrofią szczęki. Ponadto wystąpiło powikłanie pooperacyjne wymagające dodatkowej interwencji chirurgicznej, co przypomina, że metoda ta nie jest wolna od ryzyka biologicznego.
Artykuł zwraca również uwagę na obecny brak solidnych danych klinicznych dotyczących indywidualnych implantów podokostnowych oraz na potrzebę prowadzenia badań wieloośrodkowych obejmujących większą liczbę pacjentów.
7. Zastosowania kliniczne
Przedstawione wyniki mogą mieć szczególne znaczenie w następujących sytuacjach:
- ciężka atrofia szczęki z niewystarczającą ilością kości do zastosowania implantów konwencjonalnych;
- następstwa niepowodzeń implantów jarzmowych;
- pacjenci wymagający złożonej rehabilitacji implantologicznej;
- przypadki, w których możliwe jest zastosowanie cyfrowego planowania CAD/CAM;
- sytuacje wymagające wysokiego stopnia indywidualizacji leczenia implantologicznego;
- rehabilitacja oparta na implantach u pacjentów z rozległymi ubytkami kostnymi szczęki.
Artykuł sugeruje, że indywidualne implanty podokostnowe mogą stanowić rozwiązanie ratunkowe w niektórych złożonych przypadkach, nie wykazując jednak ich przewagi nad innymi dostępnymi strategiami terapeutycznymi.
8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość
Poziom dowodów naukowych tej publikacji jest niski, ponieważ jest to opis przypadku obejmujący jedną pacjentkę. Wyniki odzwierciedlają indywidualne doświadczenie i nie pozwalają na wyciąganie wniosków dotyczących szerszej populacji.
Główne ograniczenia metodologiczne obejmują:
- brak grupy kontrolnej;
- próbę ograniczoną do jednej pacjentki;
- brak możliwości oceny powtarzalności wyników;
- brak bezpośredniego porównania z innymi metodami rehabilitacji.
Okres obserwacji wynoszący 18 miesięcy dostarcza danych średnioterminowych, jednak nie pozwala ocenić zachowania implantu w bardzo długim okresie.
W zakresie przejrzystości autorzy deklarują brak konfliktu interesów.
9. Kluczowe punkty badania
- Typ badania: Opis przypadku klinicznego (CARE Case Report)
- Poziom dowodów: Niski
- Populacja lub liczba analizowanych badań: 1 pacjentka
- Liczba pacjentów lub implantów: 1 pacjentka; indywidualny implant podokostnowy zastosowany po usunięciu czterech implantów jarzmowych
- Czas obserwacji: 18 miesięcy
- Główne oceniane kryterium: Rehabilitacja szczęki po niepowodzeniu implantów jarzmowych
- Główny wynik: Uzyskanie funkcjonalnej rehabilitacji przy zachowaniu indywidualnego implantu do końca okresu obserwacji
- Wniosek naukowy: Indywidualne implanty podokostnowe wydają się stanowić potencjalną opcję leczenia w wybranych złożonych przypadkach ciężkiej atrofii szczęki
- Potencjalne ograniczenia: Pojedynczy przypadek, brak grupy kontrolnej i brak danych porównawczych
10. Znaczenie naukowe
Publikacja ta wnosi wkład do wciąż ograniczonej literatury poświęconej nowej generacji indywidualnych implantów podokostnowych. Jej znaczenie polega mniej na wykazaniu skuteczności możliwej do uogólnienia, a bardziej na przedstawieniu strategii ratunkowej w szczególnie złożonym kontekście klinicznym.
Artykuł podkreśla integrację kilku technologii, które stały się kluczowe dla współczesnej chirurgii jamy ustnej: tomografii komputerowej, projektowania CAD/CAM, symulacji wirtualnej oraz metalowego druku przyrostowego. Narzędzia te umożliwiają opracowanie indywidualnych rozwiązań dla pacjentów o ograniczonych możliwościach terapeutycznych.
Sami autorzy podkreślają konieczność uzyskania dodatkowych danych klinicznych, szczególnie poprzez badania wieloośrodkowe i większe kohorty pacjentów.
Publikacja ta przyczynia się zatem do stopniowego poszerzania wiedzy na temat wskazań i ograniczeń indywidualnych implantów podokostnowych w rehabilitacji ciężko zanikłych szczęk.
11. Wniosek redakcyjny
Opisany przypadek kliniczny przedstawia złożoną rehabilitację szczęki przeprowadzoną z wykorzystaniem indywidualnego implantu podokostnowego wykonanego w technologii przyrostowej po niepowodzeniu implantów jarzmowych. Pomimo wystąpienia ekspozycji implantu wymagającej dodatkowego zabiegu chirurgicznego, 18-miesięczna obserwacja wykazała satysfakcjonującą stabilność kliniczną oraz poprawę funkcjonalną odczuwaną przez pacjentkę. Ze względu na niski poziom dowodów wynikający z pojedynczego przypadku, wyniki te należy traktować jako eksploracyjne, jednak ilustrują one potencjał spersonalizowanych rozwiązań cyfrowych w leczeniu ciężkiej atrofii szczęki.
