Spersonalizowany implant podokostnowy do rehabilitacji stomatologicznej znacznie zanikłej szczęki: jednoośrodkowa seria przypadków

Nikita Chintalapudi, Andriy Yuzvyak, Arvin Kadempour, Andrea Torroni

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41524259/

Spersonalizowany implant podokostnowy do rehabilitacji stomatologicznej znacznie zanikłej szczęki: jednoośrodkowa seria przypadków

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Patient-specific Subperiosteal Implant for Dental Rehabilitation of Severe Atrophic Maxilla: A Single Institution Series
• Autorzy: Nikita Chintalapudi, Andriy Yuzvyak, Arvin Kadempour, Andrea Torroni
• Czasopismo naukowe: Nie podano w udostępnionych materiałach.
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.1097/SCS.0000000000012321

2. Tło naukowe

Leczenie implantologiczne pacjentów z zaawansowanym zanikiem szczęki pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej oraz chirurgii jamy ustnej i szczękowo-twarzowej. Znaczna utrata kości często uniemożliwia zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych, co wiąże się z koniecznością wykonywania rozległych zabiegów augmentacji kostnej lub innych procedur rekonstrukcyjnych. Rozwój technologii cyfrowych otworzył jednak nowe możliwości projektowania rozwiązań dostosowanych do indywidualnej anatomii pacjenta.

W przedstawionym badaniu oceniono zastosowanie spersonalizowanych implantów podokostnowych (IPS) u pacjentów z zanikiem szczęki klasy VI według klasyfikacji Cawooda i Howella. Autorzy wykorzystali w pełni cyfrowy proces obejmujący wirtualne planowanie zabiegu, projektowanie CAD/CAM oraz wytwarzanie implantów tytanowych metodą selektywnego stapiania laserowego. Badanie dostarcza wstępnych danych klinicznych dotyczących wykonalności i krótkoterminowych wyników tej indywidualizowanej metody rehabilitacji bez konieczności wykonywania przeszczepów kostnych.

3. Cel badania

Celem retrospektywnego badania była ocena wyników klinicznych stosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych u pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki. Autorzy analizowali możliwość zastosowania tej techniki w praktyce klinicznej, częstość występowania powikłań pooperacyjnych oraz wczesne efekty leczenia implantologicznego z wykorzystaniem indywidualnie zaprojektowanych implantów.

4. Metodologia

Badanie miało charakter retrospektywnej jednoośrodkowej serii przypadków. W latach 2021–2025 leczono ośmiu pacjentów z zanikiem szczęki klasy VI według klasyfikacji Cawooda i Howella.

Planowanie leczenia prowadzono we współpracy protetyków stomatologicznych oraz bioinżynierów z wykorzystaniem wirtualnego planowania chirurgicznego. Spersonalizowane implanty podokostnowe zostały zaprojektowane przy użyciu technologii CAD/CAM i wykonane z tytanu metodą selektywnego stapiania laserowego (Selective Laser Melting).

Okres obserwacji klinicznej wynosił od 2 do 20 miesięcy, ze średnim czasem obserwacji wynoszącym 8,6 miesiąca. Streszczenie nie przedstawia szczegółowych kryteriów oceny, opisując jedynie wyniki leczenia chirurgicznego, powikłania oraz postęp rehabilitacji protetycznej.

5. Najważniejsze wyniki

Wszystkie spersonalizowane implanty zostały wszczepione pomyślnie, bez wystąpienia poważnych powikłań śródoperacyjnych ani pooperacyjnych. W trakcie okresu obserwacji nie odnotowano przypadków zakażenia, ruchomości implantów ani objawów zapalenia.

W momencie przeprowadzania analizy czterech pacjentów zakończyło już ostateczną rehabilitację protetyczną, natomiast leczenie pozostałych czterech nadal trwało.

Odnotowane działania niepożądane miały niewielkie nasilenie. U jednego pacjenta wystąpiła niewielka recesja dziąsła, natomiast kilku pacjentów zgłaszało przemijającą hipoestezję w obrębie szczęki, która ustąpiła całkowicie lub wyraźnie zmniejszyła się w ciągu pięciu tygodni.

Na podstawie uzyskanych wyników autorzy sugerują, że spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić obiecującą metodę rehabilitacji pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki bez konieczności wykonywania przeszczepów kostnych. Jednocześnie podkreślają potrzebę przeprowadzenia badań z większą liczbą pacjentów oraz dłuższym okresem obserwacji.

6. Analiza kliniczna

Badanie dostarcza wstępnych danych klinicznych dotyczących wykorzystania spersonalizowanych implantów podokostnowych w jednej z najbardziej wymagających sytuacji klinicznych w implantologii stomatologicznej. Zastosowanie wirtualnego planowania zabiegów, technologii CAD/CAM oraz addytywnego wytwarzania implantów pozwala na opracowanie rozwiązań precyzyjnie dopasowanych do indywidualnej anatomii pacjenta.

Brak zakażeń, ruchomości implantów oraz powikłań zapalnych w okresie obserwacji można uznać za zachęcający wynik, świadczący o dobrej krótkoterminowej stabilności klinicznej tej metody. Również zgłoszone działania niepożądane miały charakter ograniczony i w większości przypadków były przemijające.

Interpretując wyniki, należy jednak zachować ostrożność. Badanie obejmuje jedynie ośmiu pacjentów, ma charakter retrospektywny, nie zawiera grupy kontrolnej, a okres obserwacji jest stosunkowo krótki. W związku z tym nie można wyciągać wiążących wniosków dotyczących długoterminowego przeżycia implantów ani trwałości rehabilitacji protetycznej.

Publikację należy traktować przede wszystkim jako potwierdzenie technicznej wykonalności tej metody oraz źródło wstępnych danych klinicznych, które wymagają dalszego potwierdzenia w badaniach o wyższym poziomie wiarygodności.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki badania mogą mieć znaczenie dla leczenia pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki, u których zastosowanie konwencjonalnych implantów śródkostnych jest utrudnione z powodu znacznego niedoboru kości. Publikacja pokazuje również możliwości wykorzystania cyfrowego przepływu pracy w implantologii, obejmującego planowanie chirurgiczne, projektowanie CAD/CAM oraz produkcję indywidualnych implantów metodą selektywnego stapiania laserowego.

Na podstawie przedstawionych danych metoda ta może stanowić potencjalną alternatywę dla wybranych pacjentów, umożliwiając leczenie bez konieczności augmentacji kości. Badanie nie pozwala jednak na porównanie tej techniki z innymi metodami rekonstrukcyjnymi.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi retrospektywną jednoośrodkową serię przypadków, co odpowiada stosunkowo niskiemu poziomowi wiarygodności dowodów naukowych.

Do głównych ograniczeń metodologicznych należą niewielka liczba pacjentów, brak grupy kontrolnej oraz stosunkowo krótki okres obserwacji. Czynniki te ograniczają możliwość uogólnienia uzyskanych wyników oraz ocenę długoterminowej skuteczności leczenia.

Autorzy wyraźnie wskazują, że konieczne są badania obejmujące większe grupy pacjentów, które pozwolą potwierdzić długoterminowe wyniki oraz dopracować kryteria kwalifikacji chorych.

W udostępnionych materiałach nie podano informacji dotyczących konfliktów interesów ani powiązań autorów z producentami implantów.

9. Najważniejsze informacje

• Rodzaj badania: Retrospektywna jednoośrodkowa seria przypadków.
• Poziom dowodów: Niski (badanie obserwacyjne).
• Badana populacja: 8 pacjentów z zanikiem szczęki klasy VI według Cawooda i Howella.
• Liczba implantów: Nie podano w udostępnionych materiałach (co najmniej jeden implant na pacjenta).
• Okres obserwacji: Od 2 do 20 miesięcy (średnio 8,6 miesiąca).
• Główny oceniany parametr: Wyniki kliniczne spersonalizowanych implantów podokostnowych.
• Najważniejszy wynik: Skuteczne wszczepienie wszystkich implantów bez zakażeń, ruchomości ani powikłań zapalnych w okresie obserwacji.
• Wniosek naukowy: Spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić obiecującą metodę leczenia ciężkiego zaniku szczęki bez przeszczepów kostnych, jednak wymagają dalszej oceny w większych badaniach.
• Główne ograniczenia: Mała liczebność próby, retrospektywny charakter badania, jeden ośrodek, brak grupy kontrolnej oraz krótki okres obserwacji.

10. Znaczenie naukowe

Badanie wnosi nowe dane do rozwijającej się literatury dotyczącej zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych u pacjentów z zaawansowanym zanikiem szczęki. Najważniejszym wkładem pracy jest przedstawienie praktycznego zastosowania w pełni cyfrowego procesu leczenia, obejmującego planowanie chirurgiczne, projektowanie CAD/CAM oraz wytwarzanie implantów metodami addytywnymi.

Chociaż poziom dowodów pozostaje ograniczony, publikacja dostarcza cennych obserwacji klinicznych dotyczących możliwości wykorzystania tej technologii w szczególnie trudnych przypadkach implantologicznych.

Uzyskane wyniki wskazują również na rosnące znaczenie indywidualnie projektowanych rozwiązań implantologicznych w nowoczesnej stomatologii cyfrowej. Aby określić długoterminową skuteczność i optymalne wskazania do stosowania tej metody, konieczne będą badania prospektywne obejmujące większe grupy pacjentów i dłuższy okres obserwacji.

11. Wniosek redakcyjny

Przedstawiona retrospektywna seria przypadków dostarcza obiecujących wstępnych danych dotyczących zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych w rehabilitacji pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki. Połączenie wirtualnego planowania zabiegów, technologii CAD/CAM oraz addytywnego wytwarzania implantów umożliwia opracowanie wysoce zindywidualizowanego leczenia bez konieczności wykonywania przeszczepów kostnych. Ze względu jednak na ograniczenia metodologiczne badania uzyskane wyniki należy interpretować z ostrożnością. Większe badania prospektywne będą niezbędne do potwierdzenia długoterminowej skuteczności i bezpieczeństwa tej strategii terapeutycznej.