Additief vervaardigde subperiostale implantaten voor de rehabilitatie van agenesie van de bovenste laterale snijtanden: een casusreeks

Marco Roy, Mauro Cerea, Wieslaw Hedzelek, Luigi Angelo Vaira, Barbara Dorocka-Bobkowska

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39870195/

Additief vervaardigde subperiostale implantaten voor de rehabilitatie van agenesie van de bovenste laterale snijtanden: een casusreeks

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Additively Manufactured Subperiosteal Implants for the Rehabilitations of Lateral Incisors Agenesis – A Case Series
• Auteurs: Marco Roy, Mauro Cerea, Wieslaw Hedzelek, Luigi Angelo Vaira, Barbara Dorocka-Bobkowska
• Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, Medicine, and Pathology
• Jaar van publicatie: 2025
• DOI: 10.1016/j.jormas.2025.102263

2. Wetenschappelijke achtergrond

Agenesie van de bovenste laterale snijtanden vormt een aanzienlijke uitdaging binnen de orale implantologie, vooral wanneer de congenitale afwezigheid van een tand gepaard gaat met een uitgesproken lokale atrofie van het alveolaire bot. In dergelijke situaties is het beschikbare botvolume vaak onvoldoende voor de plaatsing van conventionele endossale implantaten, zelfs wanneer botregeneratieve technieken worden toegepast. Hierdoor blijft een voorspelbare implantaatgedragen rehabilitatie in de esthetische frontregio moeilijk realiseerbaar.

De recente vooruitgang op het gebied van digitale behandelplanning en additieve productietechnieken heeft geleid tot een hernieuwde belangstelling voor patiëntspecifieke subperiostale implantaten. Deze implantaten worden individueel ontworpen op basis van de anatomie van de patiënt en kunnen een alternatief bieden wanneer conventionele implantologische oplossingen niet haalbaar zijn vanwege een ernstig bottekort. Deze studie onderzoekt de klinische prestaties van deze gepersonaliseerde benadering bij patiënten met agenesie van de bovenste laterale snijtanden die eerder een vroegtijdig falen van conventionele endossale implantaten hadden doorgemaakt.

3. Doel van de studie

Het doel van deze studie was het beoordelen van de klinische prestaties van patiëntspecifieke subperiostale implantaten die met behulp van additieve productietechnologie zijn vervaardigd voor de rehabilitatie van patiënten met agenesie van de bovenste laterale snijtanden en een uitgesproken lokaal botdefect. De auteurs wilden nagaan of deze gepersonaliseerde behandelstrategie een betrouwbaar alternatief kan vormen voor patiënten bij wie conventionele endossale implantaten eerder vroegtijdig waren mislukt. Daarbij werden implantaatstabiliteit, peri-implantaire weefselgezondheid, esthetische resultaten en prothetische prestaties gedurende de follow-up geëvalueerd.

4. Methodologie

Deze publicatie betreft een retrospectieve casusreeks met 12 patiënten (10 vrouwen en 2 mannen) met een gemiddelde leeftijd van 25 ± 2,3 jaar. In totaal werden 16 patiëntspecifieke subperiostale implantaten, vervaardigd via additieve productietechnologie, geplaatst voor de behandeling van agenesie van de bovenste laterale snijtanden. Alle geïncludeerde patiënten hadden eerder een vroegtijdig falen van conventionele endossale implantaten doorgemaakt.

Het chirurgische protocol omvatte de plaatsing van de subperiostale implantaten in combinatie met een botvervangend materiaal van boviene oorsprong en membranen van plaatjesrijk fibrine (PRF). Vervolgens werd gekozen voor onmiddellijke belasting om een optimale prothetische positionering in de esthetische frontregio van de bovenkaak te realiseren.

De follow-up varieerde van 18 tot 64 maanden, met een gemiddelde duur van 48 ± 6,7 maanden. De klinische evaluatie omvatte implantaatstabiliteit, de gezondheid van de peri-implantaire weefsels, sondeerdiepte, bloeding bij sonderen, esthetische parameters en eventuele prothetische complicaties. Verdere informatie over statistische analyses of inclusie- en exclusiecriteria wordt in het beschikbare abstract niet vermeld.

5. Belangrijkste resultaten

Gedurende de volledige follow-upperiode werd geen enkel implantaatverlies vastgesteld. Alle 16 patiëntspecifieke subperiostale implantaten bleven stabiel en functioneel tot aan de laatste klinische controle. De biologische evaluatie liet gunstige peri-implantaire omstandigheden zien, met een gemiddelde sondeerdiepte van 3 mm en slechts minimale tekenen van ontsteking.

Ook de esthetische resultaten waren positief. De gemiddelde Pink Esthetic Score (PES) bedroeg 12,3 ± 1,1, met individuele scores variërend van 10 tot 14, wat wijst op een bevredigende integratie van de peri-implantaire zachte weefsels in de esthetische zone.

Op prothetisch vlak werden slechts beperkte complicaties gerapporteerd. Slechts twee kronen moesten na drie jaar opnieuw worden gecementeerd, zonder dat dit gepaard ging met implantaatverlies of andere relevante biologische complicaties.

Over de volledige observatieperiode rapporteerden de auteurs een succespercentage van 100%. Zij benadrukken echter dat deze resultaten met de nodige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd vanwege de beperkte onderzoekspopulatie en de noodzaak van een langere follow-up om de duurzaamheid van deze behandelstrategie op lange termijn te bevestigen.

6. Klinische analyse

Deze casusreeks toont het potentiële klinische belang aan van patiëntspecifieke subperiostale implantaten die met behulp van additieve productietechnologie zijn vervaardigd voor de behandeling van een bijzonder uitdagende klinische situatie: agenesie van de bovenste laterale snijtanden in combinatie met een uitgesproken lokaal bottekort en een voorgeschiedenis van vroegtijdig falen van conventionele implantaten. In dergelijke gevallen vormt een onvoldoende botvolume vaak een belangrijke beperking voor de toepassing van conventionele endossale implantaten, zelfs wanneer botaugmentatie wordt overwogen.

De gepresenteerde resultaten suggereren dat een implantaat dat volledig is afgestemd op de individuele anatomie van de patiënt een stabiele klinische rehabilitatie kan ondersteunen, terwijl tegelijkertijd gezonde peri-implantaire weefsels en gunstige esthetische uitkomsten behouden blijven gedurende de onderzochte follow-upperiode. De mogelijkheid tot onmiddellijke belasting is bovendien van bijzonder belang in de esthetische frontregio van de bovenkaak, waar zowel functionele als esthetische eisen hoog zijn.

Toch moeten deze bevindingen binnen de context van het onderzoeksdesign worden geïnterpreteerd. Aangezien het gaat om een retrospectieve casusreeks zonder controlegroep, kunnen geen uitspraken worden gedaan over de superioriteit van deze techniek ten opzichte van conventionele implantaatbehandelingen of alternatieve reconstructieve procedures. De studie levert vooral eerste klinische aanwijzingen dat deze gepersonaliseerde benadering haalbaar is bij zorgvuldig geselecteerde patiënten. Prospectieve, gecontroleerde onderzoeken met grotere patiëntenaantallen en een langere follow-up zijn noodzakelijk om de reproduceerbaarheid, biologische stabiliteit en langetermijnprestaties van deze techniek te bevestigen.

7. Klinische toepassingen

Op basis van de beschikbare gegevens kunnen patiëntspecifieke subperiostale implantaten, vervaardigd via additieve productietechnologie, een therapeutisch alternatief vormen voor patiënten met agenesie van de bovenste laterale snijtanden in combinatie met ernstige gelokaliseerde alveolaire botatrofie, met name wanneer conventionele endossale implantaten niet mogelijk zijn of eerder vroegtijdig hebben gefaald.

Het beschreven behandelprotocol combineert digitale behandelplanning, patiëntspecifiek implantaatontwerp, additieve productie, toepassing van een botvervangend materiaal en onmiddellijke prothetische belasting binnen een geïntegreerde, gepersonaliseerde workflow. Omdat de studie uitsluitend betrekking heeft op een zeer specifieke patiëntengroep, mogen de resultaten echter niet zonder meer worden geëxtrapoleerd naar andere vormen van maxillaire atrofie of naar andere implantologische indicaties. Verdere klinische studies met een hoger bewijsniveau zijn noodzakelijk om de plaats van deze techniek binnen de moderne orale implantologie nauwkeuriger te bepalen.

8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een retrospectieve casusreeks en vertegenwoordigt daarmee een laag niveau van wetenschappelijk bewijs binnen de hiërarchie van evidence-based geneeskunde. Hoewel een dergelijk onderzoeksdesign waardevol is om de klinische haalbaarheid en de eerste resultaten van een innovatieve behandelmethode te beoordelen, laat het geen uitspraken toe over causaliteit of superioriteit ten opzichte van conventionele behandelmethoden.

De auteurs wijzen op verschillende methodologische beperkingen. In de eerste plaats omvat de studie slechts 12 patiënten en 16 implantaten, waardoor de generaliseerbaarheid van de resultaten beperkt is. Daarnaast benadrukken zij de noodzaak van een langere klinische follow-up om de duurzaamheid van de behaalde resultaten op lange termijn te kunnen beoordelen. Het ontbreken van een controlegroep vormt eveneens een belangrijke beperking, aangezien hierdoor geen directe vergelijking mogelijk is met conventionele endossale implantaten of andere botreconstructieve behandelstrategieën.

Het beschikbare abstract vermeldt geen informatie over belangenconflicten, financiering of mogelijke banden met implantaatfabrikanten. Daarom kunnen hierover geen conclusies worden getrokken. De bevindingen dienen te worden beschouwd als voorlopige klinische gegevens die bevestiging vereisen door prospectieve, gecontroleerde studies met een robuuster onderzoeksdesign.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Studietype: Retrospectieve casusreeks.
• Bewijsniveau: Laag (beschrijvende observationele studie).
• Onderzochte populatie: 12 patiënten met agenesie van de bovenste laterale snijtanden en een voorgeschiedenis van vroegtijdig falen van conventionele endossale implantaten.
• Aantal implantaten: 16 patiëntspecifieke subperiostale implantaten vervaardigd met additieve productietechnologie.
• Gemiddelde leeftijd van de patiënten: 25 ± 2,3 jaar.
• Follow-upduur: 18 tot 64 maanden (gemiddeld: 48 ± 6,7 maanden).
• Belangrijkste uitkomstmaten: Implantaatstabiliteit, gezondheid van de peri-implantaire weefsels, esthetische resultaten en prothetische prestaties.
• Belangrijkste resultaat: Tijdens de follow-up ging geen enkel implantaat verloren, wat overeenkomt met een succespercentage van 100% binnen deze casusreeks.
• Biologische resultaten: Gemiddelde sondeerdiepte van 3 mm met minimale tekenen van peri-implantaire ontsteking.
• Esthetische resultaten: Gemiddelde Pink Esthetic Score (PES) van 12,3 ± 1,1 (bereik: 10–14).
• Prothetische complicaties: Twee kronen moesten na drie jaar opnieuw worden gecementeerd; er werden geen implantaatverliezen of relevante biologische complicaties gerapporteerd.
• Wetenschappelijke conclusie: Patiëntspecifieke subperiostale implantaten vervaardigd via additieve productietechnologie kunnen een veelbelovend alternatief vormen voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met een ernstig gelokaliseerd botdefect en een voorgeschiedenis van vroegtijdig falen van conventionele implantaten.
• Belangrijkste beperkingen: Kleine steekproef, retrospectief onderzoeksdesign, ontbreken van een controlegroep en behoefte aan langetermijnonderzoek.

10. Wetenschappelijke betekenis

Deze studie levert een eerste bijdrage aan de wetenschappelijke literatuur over het gebruik van patiëntspecifieke subperiostale implantaten, vervaardigd met behulp van additieve productietechnologie, voor de behandeling van een zeer specifieke indicatie: agenesie van de bovenste laterale snijtanden in combinatie met een uitgesproken lokaal botdefect. In tegenstelling tot veel eerdere publicaties over subperiostale implantaten, die zich vooral richten op uitgebreide maxillaire atrofieën, concentreert deze studie zich op de esthetische frontregio, waar zowel functionele als esthetische eisen bijzonder hoog zijn.

De resultaten onderstrepen de toenemende rol van digitale implantologie, waarin driedimensionale behandelplanning, computerondersteund ontwerp (CAD) en additieve productie worden gecombineerd om volledig gepersonaliseerde implantaten te ontwikkelen. Deze technologie vergroot de therapeutische mogelijkheden voor patiënten bij wie conventionele implantologische oplossingen anatomisch niet haalbaar zijn.

De wetenschappelijke waarde van deze bevindingen moet echter worden beoordeeld binnen de context van het gebruikte onderzoeksdesign. Door het ontbreken van vergelijkende gegevens kunnen geen definitieve conclusies worden getrokken over de klinische voordelen ten opzichte van andere behandelopties. Niettemin vormt deze studie een belangrijke basis voor toekomstige prospectieve, multicentrische en vergelijkende onderzoeken naar implantaatoverleving, biologische stabiliteit, prothetische prestaties en de plaats van deze technologie binnen de moderne digitale implantologie.

11. Redactionele conclusie

Deze retrospectieve casusreeks presenteert veelbelovende klinische resultaten voor het gebruik van patiëntspecifieke subperiostale implantaten, vervaardigd via additieve productietechnologie, bij de rehabilitatie van patiënten met agenesie van de bovenste laterale snijtanden en ernstige gelokaliseerde alveolaire botatrofie. Gedurende de follow-up vertoonde het behandelingsprotocol een hoge implantaatstabiliteit, een gunstige gezondheid van de peri-implantaire weefsels, bevredigende esthetische resultaten en slechts een beperkt aantal prothetische complicaties.

Gezien het lage bewijsniveau, de beperkte steekproefomvang en het retrospectieve karakter van de studie dienen deze resultaten echter met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd. Desondanks levert deze publicatie een waardevolle bijdrage aan de verdere ontwikkeling van gepersonaliseerde implantologische oplossingen binnen de digitale tandheelkunde en vormt zij een belangrijk uitgangspunt voor toekomstig klinisch onderzoek met een sterker methodologisch ontwerp.