Cấy ghép dưới màng xương được chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong phục hồi tình trạng thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên – Báo cáo loạt ca lâm sàng

Marco Roy, Mauro Cerea, Wieslaw Hedzelek, Luigi Angelo Vaira, Barbara Dorocka-Bobkowska

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39870195/

Cấy ghép dưới màng xương được chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong phục hồi tình trạng thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên – Báo cáo loạt ca lâm sàng

1. Thông tin tài liệu khoa học

• Tiêu đề gốc: Additively Manufactured Subperiosteal Implants for the Rehabilitations of Lateral Incisors Agenesis – A Case Series
• Tác giả: Marco Roy, Mauro Cerea, Wieslaw Hedzelek, Luigi Angelo Vaira, Barbara Dorocka-Bobkowska
• Tạp chí: Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, Medicine, and Pathology
• Năm xuất bản: 2025
• DOI: 10.1016/j.jormas.2025.102263

2. Bối cảnh khoa học

Thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên là một trong những thách thức lớn của cấy ghép nha khoa hiện đại, đặc biệt khi tình trạng thiếu răng bẩm sinh đi kèm với tiêu xương ổ răng nghiêm trọng tại chỗ. Trong những trường hợp này, thể tích xương còn lại thường không đủ để đặt các implant nội xương thông thường, ngay cả khi đã thực hiện các thủ thuật tái tạo xương, làm cho việc phục hồi vùng răng trước – nơi đòi hỏi tính thẩm mỹ cao – trở nên khó khăn.

Sự phát triển của lập kế hoạch điều trị kỹ thuật số và công nghệ sản xuất bồi đắp (additive manufacturing) đã mở ra khả năng chế tạo các implant dưới màng xương được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân. Những implant cá thể hóa này có thể trở thành một lựa chọn điều trị thay thế khi các giới hạn về giải phẫu khiến việc sử dụng implant nội xương truyền thống không còn khả thi. Nghiên cứu này đánh giá kết quả lâm sàng của phương pháp trên ở các bệnh nhân bị thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên và đã từng thất bại sớm với implant nội xương thông thường.

3. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả lâm sàng của các implant dưới màng xương được thiết kế theo từng bệnh nhân và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong điều trị bệnh nhân bị thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên kèm theo tình trạng thiếu hụt xương khu trú nghiêm trọng. Các tác giả muốn xác định liệu phương pháp điều trị cá thể hóa này có thể trở thành một giải pháp đáng tin cậy cho những bệnh nhân đã thất bại sớm với implant nội xương truyền thống hay không, thông qua việc đánh giá độ ổn định của implant, tình trạng mô quanh implant, kết quả thẩm mỹ và hiệu quả phục hình trong suốt thời gian theo dõi lâm sàng.

4. Phương pháp nghiên cứu

Đây là một nghiên cứu hồi cứu dạng báo cáo loạt ca lâm sàng, bao gồm 12 bệnh nhân (10 nữ và 2 nam), với độ tuổi trung bình 25 ± 2,3 tuổi. Tổng cộng 16 implant dưới màng xương được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp đã được đặt để phục hồi các trường hợp thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên. Tất cả bệnh nhân đều có tiền sử thất bại sớm với implant nội xương thông thường.

Quy trình phẫu thuật bao gồm đặt implant dưới màng xương kết hợp với vật liệu ghép xương có nguồn gốc từ bò và màng fibrin giàu tiểu cầu (PRF). Sau đó, phục hình được tải lực tức thì nhằm đạt được vị trí phục hình tối ưu ở vùng răng trước hàm trên.

Thời gian theo dõi lâm sàng dao động từ 18 đến 64 tháng, với thời gian trung bình 48 ± 6,7 tháng. Các tiêu chí đánh giá bao gồm độ ổn định của implant, tình trạng mô quanh implant, độ sâu thăm dò, chảy máu khi thăm dò, kết quả thẩm mỹ và các biến chứng phục hình nếu có. Phần tóm tắt hiện có không cung cấp thêm thông tin về phương pháp phân tích thống kê hoặc các tiêu chí lựa chọn và loại trừ bệnh nhân.

5. Kết quả chính

Trong toàn bộ thời gian theo dõi, không ghi nhận trường hợp nào thất bại implant. Tất cả 16 implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa đều duy trì được sự ổn định và chức năng cho đến lần tái khám cuối cùng. Về mặt sinh học, các mô quanh implant có tình trạng thuận lợi, với độ sâu thăm dò trung bình là 3 mm và chỉ xuất hiện các dấu hiệu viêm tối thiểu.

Kết quả thẩm mỹ cũng rất khả quan. Pink Esthetic Score (PES) đạt giá trị trung bình 12,3 ± 1,1, dao động từ 10 đến 14 điểm, cho thấy sự hòa hợp tốt của mô mềm quanh implant tại vùng thẩm mỹ phía trước.

Các biến chứng phục hình được ghi nhận ở mức rất thấp. Chỉ hai mão răng cần được gắn xi măng lại sau ba năm, và hiện tượng này không liên quan đến mất implant hoặc các biến chứng sinh học đáng kể.

Nhìn chung, các tác giả báo cáo tỷ lệ thành công 100% trong suốt thời gian theo dõi của nghiên cứu. Tuy nhiên, họ cũng nhấn mạnh rằng những kết quả này cần được diễn giải một cách thận trọng do số lượng bệnh nhân còn hạn chế và cần có thời gian theo dõi dài hơn để xác nhận tính ổn định lâu dài của phương pháp điều trị này.

6. Phân tích lâm sàng

Loạt ca lâm sàng này cho thấy tiềm năng của implant dưới màng xương được thiết kế riêng và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong điều trị một tình huống lâm sàng đặc biệt phức tạp: thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên kết hợp với tiêu xương khu trú nghiêm trọng và tiền sử thất bại sớm của implant nội xương truyền thống. Trong các trường hợp này, thể tích xương hạn chế thường khiến việc sử dụng implant nội xương trở nên khó khăn, ngay cả khi đã áp dụng các kỹ thuật tái tạo xương.

Những kết quả được báo cáo cho thấy implant được thiết kế phù hợp với giải phẫu riêng của từng bệnh nhân có thể mang lại sự ổn định lâu dài, duy trì sức khỏe mô quanh implant và đạt kết quả thẩm mỹ khả quan trong suốt thời gian theo dõi. Ngoài ra, khả năng tải lực tức thì là một ưu điểm đáng chú ý đối với phục hình vùng răng trước hàm trên, nơi các yêu cầu về chức năng và thẩm mỹ đều rất cao.

Tuy nhiên, các kết quả này cần được xem xét trong bối cảnh thiết kế nghiên cứu. Vì đây là nghiên cứu hồi cứu dạng loạt ca lâm sàng và không có nhóm đối chứng, nghiên cứu không cho phép kết luận rằng kỹ thuật này ưu việt hơn implant nội xương thông thường hoặc các phương pháp tái tạo xương khác. Những dữ liệu hiện có chủ yếu chứng minh tính khả thi ban đầu của phương pháp điều trị cá thể hóa này. Cần có các nghiên cứu tiền cứu, có đối chứng, với cỡ mẫu lớn hơn và thời gian theo dõi dài hơn để xác nhận khả năng tái lập kết quả, tính ổn định sinh học và hiệu quả lâm sàng lâu dài của kỹ thuật này.

7. Ứng dụng lâm sàng

Dựa trên các dữ liệu được trình bày, implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp có thể là một lựa chọn điều trị cho bệnh nhân bị thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên kèm theo tiêu xương khu trú nghiêm trọng, đặc biệt trong những trường hợp không thể đặt implant nội xương thông thường hoặc đã từng thất bại với phương pháp này.

Quy trình điều trị được mô tả kết hợp lập kế hoạch kỹ thuật số, thiết kế implant theo từng bệnh nhân, công nghệ sản xuất bồi đắp, sử dụng vật liệu ghép xương và phục hình tải lực tức thì trong một quy trình điều trị cá thể hóa hoàn chỉnh. Tuy nhiên, vì nghiên cứu chỉ bao gồm một nhóm bệnh nhân được lựa chọn rất đặc hiệu, các kết quả này không nên được ngoại suy cho những dạng tiêu xương hàm khác hoặc các chỉ định cấy ghép khác nếu chưa có thêm bằng chứng từ các nghiên cứu lâm sàng có mức độ chứng cứ cao hơn.

8. Mức độ chứng cứ, hạn chế và tính minh bạch

Công trình này là một nghiên cứu hồi cứu dạng báo cáo loạt ca lâm sàng (retrospective case series), vì vậy được xếp vào mức độ chứng cứ khoa học thấp trong hệ thống y học dựa trên bằng chứng. Mặc dù loại hình nghiên cứu này có giá trị trong việc đánh giá tính khả thi trên lâm sàng và các kết quả ban đầu của một kỹ thuật mới, nhưng không cho phép xác lập mối quan hệ nhân quả hoặc chứng minh tính ưu việt so với các phương pháp điều trị thông thường.

Các tác giả cũng chỉ ra một số hạn chế quan trọng về mặt phương pháp luận. Trước hết, nghiên cứu chỉ bao gồm 12 bệnh nhân với 16 implant, làm hạn chế khả năng khái quát hóa kết quả cho quần thể rộng hơn. Bên cạnh đó, các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của thời gian theo dõi dài hơn để đánh giá độ bền và tính ổn định lâu dài của phương pháp điều trị. Việc không có nhóm đối chứng cũng là một hạn chế đáng kể vì không thể so sánh trực tiếp với implant nội xương thông thường hoặc các phương pháp tái tạo xương khác.

Phần tóm tắt hiện có không cung cấp thông tin về nguồn tài trợ, xung đột lợi ích hoặc mối liên hệ giữa các tác giả với nhà sản xuất implant. Do đó, không thể đưa ra nhận định về các nguồn sai lệch (bias) tiềm ẩn. Các kết quả của nghiên cứu nên được xem như bằng chứng lâm sàng ban đầu và cần được xác nhận bằng các nghiên cứu tiền cứu, có đối chứng và được thiết kế với phương pháp luận chặt chẽ hơn.

9. Những điểm nổi bật của nghiên cứu

• Loại nghiên cứu: Báo cáo loạt ca lâm sàng hồi cứu.
• Mức độ chứng cứ: Thấp (nghiên cứu quan sát mô tả).
• Đối tượng nghiên cứu: 12 bệnh nhân bị thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên và có tiền sử thất bại sớm với implant nội xương thông thường.
• Số lượng implant: 16 implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp.
• Tuổi trung bình của bệnh nhân: 25 ± 2,3 tuổi.
• Thời gian theo dõi: Từ 18 đến 64 tháng (trung bình: 48 ± 6,7 tháng).
• Các tiêu chí đánh giá chính: Độ ổn định của implant, tình trạng mô quanh implant, kết quả thẩm mỹ và hiệu quả phục hình.
• Kết quả quan trọng nhất: Không ghi nhận trường hợp mất implant nào trong suốt thời gian theo dõi, tương ứng với tỷ lệ thành công 100% trong loạt ca này.
• Kết quả sinh học: Độ sâu thăm dò trung bình 3 mm với rất ít dấu hiệu viêm mô quanh implant.
• Kết quả thẩm mỹ: Pink Esthetic Score (PES) trung bình 12,3 ± 1,1 (dao động từ 10–14 điểm).
• Biến chứng phục hình: Hai mão răng cần gắn xi măng lại sau ba năm; không ghi nhận mất implant hoặc biến chứng sinh học nghiêm trọng.
• Kết luận khoa học: Implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa bằng công nghệ sản xuất bồi đắp có thể là một lựa chọn đầy triển vọng cho những bệnh nhân được lựa chọn cẩn thận có tình trạng thiếu hụt xương khu trú nghiêm trọng và từng thất bại với implant thông thường.
• Các hạn chế chính: Cỡ mẫu nhỏ, thiết kế hồi cứu, không có nhóm đối chứng và cần có thêm dữ liệu theo dõi dài hạn.

10. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu này đóng góp thêm bằng chứng lâm sàng ban đầu về việc ứng dụng implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa và chế tạo bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong một chỉ định rất đặc hiệu: phục hồi tình trạng thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên đi kèm với tiêu xương khu trú nghiêm trọng. Khác với nhiều nghiên cứu trước đây tập trung vào tình trạng tiêu xương lan rộng của xương hàm, công trình này hướng đến vùng răng trước – khu vực có yêu cầu rất cao về cả chức năng lẫn thẩm mỹ.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của implant nha khoa kỹ thuật số, kết hợp lập kế hoạch điều trị ba chiều, thiết kế có sự hỗ trợ của máy tính (CAD) và công nghệ sản xuất bồi đắp để tạo ra các implant hoàn toàn cá thể hóa. Cách tiếp cận này mở rộng các lựa chọn điều trị cho những bệnh nhân có điều kiện giải phẫu không phù hợp để sử dụng implant nội xương thông thường.

Tuy nhiên, ý nghĩa khoa học của các kết quả này cần được xem xét trong bối cảnh thiết kế nghiên cứu. Việc thiếu nhóm so sánh không cho phép khẳng định lợi thế của kỹ thuật này so với các phương pháp điều trị khác. Dẫu vậy, nghiên cứu tạo nền tảng quan trọng cho các nghiên cứu tiền cứu, đa trung tâm và có đối chứng trong tương lai nhằm đánh giá tỷ lệ sống còn của implant, sự ổn định sinh học, hiệu quả phục hình và vai trò của công nghệ này trong implant nha khoa kỹ thuật số hiện đại.

11. Kết luận biên tập

Loạt ca lâm sàng này cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn của implant dưới màng xương được thiết kế cá thể hóa bằng công nghệ sản xuất bồi đắp trong phục hồi bệnh nhân bị thiếu bẩm sinh răng cửa bên hàm trên và tiêu xương khu trú nghiêm trọng. Trong thời gian theo dõi, phương pháp điều trị cho thấy độ ổn định implant cao, mô quanh implant khỏe mạnh, kết quả thẩm mỹ thuận lợi và tỷ lệ biến chứng phục hình thấp.

Tuy nhiên, do mức độ chứng cứ còn thấp, cỡ mẫu nhỏ và thiết kế hồi cứu, các kết quả này cần được diễn giải một cách thận trọng. Công trình này vẫn là một đóng góp đáng giá cho sự phát triển của các giải pháp implant cá thể hóa dựa trên công nghệ số, đồng thời tạo tiền đề cho các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn hơn với thiết kế phương pháp luận mạnh hơn nhằm xác định chính xác vai trò của kỹ thuật này trong điều trị implant nha khoa hiện đại.