Bibliografie
Patiënttevredenheid en impact op de mondgezondheid na maxillaire revalidatie met een gepersonaliseerd additief vervaardigd subperiostaal kaakimplantaat (AMSJI)
Full text links: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36836531/
Patiënttevredenheid en impact op de mondgezondheid na maxillaire revalidatie met een gepersonaliseerd additief vervaardigd subperiostaal kaakimplantaat (AMSJI)
1. Wetenschappelijke referentie
- Titel van de studie: Patient Satisfaction and Impact on Oral Health after Maxillary Rehabilitation Using a Personalized Additively Manufactured Subperiosteal Jaw Implant (AMSJI)
- Auteurs: Casper Van den Borre, Björn De Neef, Natalie A. J. Loomans, Marco Rinaldi, Erik Nout, Peter Bouvry, Ignace Naert, Maurice Y. Mommaerts
- Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Personalized Medicine
- Publicatiejaar: 2023
- DOI: 10.3390/jpm13020297
2. Wetenschappelijke achtergrond
De behandeling van patiënten met ernstige maxillaire atrofie blijft een van de meest complexe uitdagingen binnen de implantaatrevalidatie. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende wordt om conventionele endossale implantaten te plaatsen, worden geavanceerde reconstructieve procedures zoals autologe bottransplantaties of jukbeenimplantaten vaak overwogen.
De ontwikkeling van digitale technologieën, driedimensionale planning en additieve titaniumproductie heeft geleid tot de heropleving van een historisch concept dat lange tijd in onbruik was geraakt: het subperiostale implantaat. Gepersonaliseerde subperiostale implantaten van de nieuwe generatie, ontworpen op basis van individuele radiologische gegevens, vormen tegenwoordig een potentieel alternatief voor patiënten met extreme botatrofie.
In deze context vormt de evaluatie van door patiënten gerapporteerde uitkomsten een essentieel onderdeel. Naast implantaatstabiliteit of prothetisch succes zijn orale levenskwaliteit en functionele tevredenheid belangrijke criteria geworden voor het beoordelen van de klinische waarde van een therapeutische strategie.
3. Doel van de studie
Het primaire doel van deze studie was het evalueren van de patiënttevredenheid en de impact op de mondgezondheid na revalidatie van de atrofische bovenkaak met behulp van een gepersonaliseerd subperiostaal implantaat vervaardigd via 3D-printing (AMSJI).
De auteurs wilden de mondgezondheidsgerelateerde levenskwaliteit en de algemene tevredenheid van patiënten na behandeling meten aan de hand van gevalideerde vragenlijsten en een follow-up op middellange termijn.
4. Methodologie
Dit betreft een internationale multicentrische retrospectieve studie met 40 patiënten die werden behandeld voor ernstige maxillaire atrofie (Cawood-Howell-classificatie ≥ 5). De deelnemers waren afkomstig uit België, Italië en Nederland.
Alle patiënten hadden ten minste één jaar vóór inclusie in de studie een bilaterale plaatsing van AMSJI ondergaan. De gemiddelde follow-up na implantaatplaatsing bedroeg 917 dagen.
De evaluatie was gebaseerd op twee gevalideerde instrumenten:
- de OHIP-14 (Oral Health Impact Profile-14), waarmee de mondgezondheidsgerelateerde levenskwaliteit wordt beoordeeld;
- de NRS-schaal (Numerical Rating Scale), gebruikt om verschillende aspecten van tevredenheid te meten, zoals esthetiek, kauwfunctie, comfort, spraak, onderhoud en algemene tevredenheid.
De statistische analyses werden uitgevoerd met behulp van de SPSS-software.
5. Belangrijkste resultaten
Alle geïncludeerde patiënten konden profiteren van een functionele prothetische revalidatie. Op het moment van de evaluatie maakten zij allen gebruik van hun vaste of uitneembare restauratie.
De gemiddelde OHIP-14-score bedroeg 4,20 ± 7,09. Deze lage score weerspiegelt een gunstige orale levenskwaliteit, aangezien hogere OHIP-waarden overeenkomen met een verslechtering van de mondgezondheidsgerelateerde levenskwaliteit.
Wat betreft tevredenheid bereikte de gemiddelde NRS-score 52,25 ± 4,00 op een theoretisch maximum van 60, wat wijst op een hoog niveau van patiënttevredenheid.
De hoogst gewaardeerde dimensies waren esthetisch voordeel (9,03/10), kauwfunctie (8,83/10), onderhoud (8,73/10) en comfort (8,63/10).
Er werden echter postoperatieve complicaties waargenomen. Twaalf patiënten vertoonden postoperatieve ontstekingsverschijnselen. Zes patiënten hadden een chirurgische exploratie of mechanische debridement nodig. Bij drie patiënten moest een abutment worden verwijderd wegens aanhoudende infecties. Ondanks deze gebeurtenissen kwamen de implantaatstabiliteit en de prothetische revalidatie niet in het gedrang. Bij 26 patiënten werd bovendien een gedeeltelijke blootstelling van bepaalde implantaatextensies waargenomen.
6. Klinische analyse
Deze studie biedt bijzonder interessante inzichten in een aspect dat in de literatuur vaak onvoldoende wordt gedocumenteerd: de perceptie van de behandeling door de patiënten zelf.
De resultaten suggereren dat patiënten met gevorderde maxillaire atrofie een aanzienlijke verbetering van hun orale comfort en tevredenheid kunnen bereiken na revalidatie met AMSJI. Er dient te worden benadrukt dat deze patiëntengroep vaak wordt geconfronteerd met aanzienlijke problemen met conventionele prothesen, met name op het gebied van stabiliteit, kauwfunctie en retentie.
Het potentiële klinische belang van deze benadering ligt ook in het gepersonaliseerde karakter ervan. Digitale ontwerptechnieken en additieve productie maken een geïndividualiseerde anatomische aanpassing mogelijk, waardoor bepaalde beperkingen van historische subperiostale implantaten kunnen worden vermeden.
De auteurs benadrukken tevens dat deze strategie een alternatief vormt voor uitgebreide bottransplantaties of jukbeenimplantaten. De studie maakt het echter niet mogelijk om een klinische superioriteit tussen deze verschillende therapeutische opties vast te stellen. De vergelijkingen die in de discussie worden aangehaald, zijn voornamelijk gebaseerd op gegevens uit andere publicaties.
De waargenomen complicaties herinneren eraan dat deze techniek een complexe chirurgische ingreep blijft die zorgvuldige opvolging vereist. De gerapporteerde infectieuze gebeurtenissen tonen aan dat een hoge patiënttevredenheid niet mag worden geïnterpreteerd als de afwezigheid van biologisch risico.
7. Klinische toepassingen
De resultaten van deze studie kunnen van bijzonder belang zijn in de volgende situaties:
- ernstige maxillaire atrofie die de plaatsing van conventionele implantaten verhindert;
- edentate patiënten met gevorderde botresorptie;
- complexe implantaatrevalidatie die een gepersonaliseerde aanpak vereist;
- situaties waarin uitgebreide bottransplantatieprocedures moeilijk of ongewenst zijn;
- revalidatieprotocollen waarbij gebruik wordt gemaakt van digitale planning en CAD/CAM-technologieën;
- behandeling van patiënten die reeds botreconstructiefalen hebben ervaren.
De beschikbare gegevens hebben uitsluitend betrekking op de ernstig geatrofieerde bovenkaak en laten niet toe de resultaten naar andere indicaties te extrapoleren.
8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie
Deze publicatie betreft een retrospectieve multicentrische observationele studie gebaseerd op door patiënten gerapporteerde uitkomsten.
Het bewijsniveau moet daarom als matig tot laag worden beschouwd in vergelijking met prospectieve of gerandomiseerde gecontroleerde studies.
Verschillende beperkingen kunnen worden vastgesteld:
- retrospectief karakter van de studie;
- ontbreken van een controlegroep;
- ontbreken van preoperatieve metingen die een vergelijking vóór en na de behandeling mogelijk maken;
- beperkte steekproefomvang van 40 patiënten;
- vrijwillige deelname van patiënten en behandelaars, wat een selectiebias kan introduceren.
Met betrekking tot transparantie verklaren de auteurs dat er geen specifieke financiering was. Er wordt echter wel een belangenconflict gemeld: Maurice Mommaerts geeft aan werkzaam te zijn als innovatieconsultant voor CADskills BV. De overige auteurs melden geen belangenconflicten.
9. Kernpunten van de studie
- Type studie: Retrospectieve multicentrische studie
- Bewijsniveau: Observationele studie
- Geanalyseerde populatie: Patiënten met ernstige maxillaire atrofie
- Aantal patiënten: 40
- Aantal implantaten: Niet gespecificeerd in de verstrekte gegevens
- Duur van de follow-up: Gemiddeld 917 dagen
- Primair geëvalueerd criterium: Patiënttevredenheid en orale levenskwaliteit
- Belangrijkste resultaat: Gemiddelde OHIP-14-score van 4,20 en gemiddelde NRS-score van 52,25/60
- Wetenschappelijke conclusie: Patiënten rapporteren een hoog niveau van tevredenheid na maxillaire revalidatie met AMSJI
- Mogelijke beperkingen: Retrospectieve studie, ontbreken van een controlegroep en ontbreken van preoperatieve gegevens
10. Wetenschappelijke impact
Deze studie draagt bij aan de verrijking van een domein dat nog relatief beperkt gedocumenteerd is: de evaluatie van door patiënten gerapporteerde uitkomsten na het gebruik van gepersonaliseerde subperiostale implantaten vervaardigd via 3D-printing.
Terwijl de literatuur zich vaak richt op implantaatoverleving of chirurgische complicaties, levert deze publicatie gegevens die gericht zijn op levenskwaliteit en patiëntervaring. Daarmee draagt zij bij aan een meer globale benadering van implantaatrevalidatie in situaties van ernstige botatrofie.
De resultaten ondersteunen het potentiële klinische belang van digitale subperiostale implantaten bij complexe indicaties waarbij conventionele alternatieven belastend of technisch veeleisend kunnen zijn. Zij dragen eveneens bij aan de documentatie van de hedendaagse evolutie van een historische techniek die dankzij additieve productietechnologieën opnieuw vorm heeft gekregen.
Prospectieve gecontroleerde studies zullen echter noodzakelijk zijn om deze observaties te bevestigen en de plaats van AMSJI binnen het therapeutische arsenaal van de geavanceerde implantologie nader te bepalen.
11. Redactionele conclusie
Deze multicentrische studie toont een hoog niveau van tevredenheid en een gunstige orale levenskwaliteit aan bij patiënten die met AMSJI werden behandeld voor ernstige maxillaire atrofie. Hoewel biologische complicaties werden waargenomen, kon de prothetische revalidatie bij alle deelnemers succesvol worden voltooid.
Deze resultaten versterken de interesse in gepersonaliseerde subperiostale implantaten als optie voor implantaatrevalidatie in bijzonder complexe anatomische situaties, terwijl zij tegelijkertijd de noodzaak onderstrepen van vergelijkende prospectieve gegevens met een langere follow-upduur.
