Bibliografie
RETROSPECTIEF RADIOLOGISCH EN KLINISCH ONDERZOEK NAAR DIRECT BELASTBARE VOLLEDIGE VASTE PROTHESEN ONDERSTEUND DOOR OP MAAT GEMAAKTE 3D-GEPRINTE SUBPERIOSTALE TITANIUMIMPLANTATEN BIJ PATIËNTEN MET ERNSTIGE KAAKATROFIE: VOORSTEL VOOR EEN IMPLANTAAT-SUCCESCODE
Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40080050/
Retrospectief radiologisch en klinisch onderzoek naar direct belastbare volledige vaste prothesen ondersteund door op maat gemaakte 3D-geprinte subperiostale titaniumimplantaten bij patiënten met ernstige kaakatrofie: voorstel voor een implantaat-succescode
1. Wetenschappelijke referentie
- Titel van de studie: Retrospectief radiologisch en klinisch onderzoek naar direct belastbare volledige vaste prothesen ondersteund door op maat gemaakte 3D-geprinte subperiostale titaniumimplantaten bij patiënten met ernstige kaakatrofie: voorstel voor een implantaat-succescode
- Auteurs: Ernesto Vatteroni, Paolo Toti, Ugo Covani, Roberto Crespi, Saverio Cosola, Giovanni-Battista Menchini-Fabris
- Wetenschappelijk tijdschrift: The International Journal of Oral & Maxillofacial Implants
- Publicatiejaar: 2025
- DOI: 10.11607/jomi.11210
2. Wetenschappelijke achtergrond
De implantologische behandeling van patiënten met ernstige atrofie van de boven- of onderkaak blijft een van de meest complexe uitdagingen binnen de orale chirurgie en implantologie. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende is voor conventionele endossale implantaten, zijn vaak botopbouwende procedures noodzakelijk. Deze behandelingen kunnen de chirurgische belasting vergroten en de totale behandelduur verlengen.
De opkomst van digitale technologieën heeft geleid tot een hernieuwde belangstelling voor subperiostale implantaten. Dankzij driedimensionale beeldvorming, virtuele planning, CAD/CAM-technologie en 3D-printing kunnen tegenwoordig patiëntspecifieke implantaten worden vervaardigd die nauw aansluiten op de anatomie van de kaak.
Ondanks deze technologische vooruitgang bestaat er nog geen algemeen aanvaard systeem voor het beoordelen van succes, overleving en falen van subperiostale implantaten. Deze studie onderzoekt niet alleen de klinische en radiologische resultaten van dergelijke implantaten, maar introduceert ook een gestandaardiseerd beoordelingssysteem om toekomstige evaluaties te uniformeren.
3. Doel van de studie
Het primaire doel van deze retrospectieve studie was het evalueren van de klinische en radiologische resultaten van direct belaste volledige vaste prothesen die werden ondersteund door op maat gemaakte, 3D-geprinte subperiostale titaniumimplantaten bij patiënten met ernstige kaakatrofie.
Daarnaast wilden de onderzoekers een specifiek classificatiesysteem ontwikkelen waarmee succes, overleving en falen van subperiostale implantaatrevalidaties objectief konden worden beoordeeld. Hiervoor werd het SIO-systeem (Stability–Inflammation–Offset) voorgesteld.
4. Methodologie
Dit onderzoek werd uitgevoerd als een retrospectieve observationele studie.
De analyse omvatte 18 patiënten die tussen 2018 en 2021 werden behandeld met patiëntspecifieke subperiostale implantaten, ontworpen op basis van CT-beelden en vervaardigd via een digitaal CAD/CAM-proces.
In totaal werden 26 subperiostale implantaten geplaatst, waarvan 11 in de bovenkaak en 15 in de onderkaak. De gemiddelde follow-up bedroeg ongeveer twee jaar.
De onderzoekers evalueerden:
- implantaatstabiliteit;
- de toestand van de peri-implantaire weke delen;
- chirurgische complicaties;
- prothetische resultaten;
- de nauwkeurigheid van de implantaatpositie ten opzichte van de virtuele planning.
Voor de radiologische analyse werden 189 osteosyntheseschroeven en fixatiehulzen onderzocht. Daarbij werd de virtueel geplande positie vergeleken met de daadwerkelijk bereikte postoperatieve positie.
5. Belangrijkste resultaten
Gedurende de volledige observatieperiode ging geen enkel implantaat verloren. Dit resulteerde in een cumulatief implantaatoverlevingspercentage van 100% na twee jaar.
Wat betreft het stabiliteitscriterium vertoonden vier mandibulaire implantaten tijdelijke micromobiliteit. In sommige gevallen moesten fixatieschroeven worden vervangen door schroeven met een grotere diameter of werden aanpassingen aan het fixatiesysteem uitgevoerd. Volgens de SIO-classificatie werden deze situaties beschouwd als overlevingsgevallen en niet als implantaatfalen.
Op biologisch vlak ontwikkelden twee patiënten mucosale recessie of weke-delen-dehiscentie rond het implantaat. Deze complicaties leidden niet tot implantaatverlies en vereisten geen verwijdering van het implantaat.
De radiologische analyse toonde een gemiddelde totale afwijking van 1,66 ± 0,99 mm tussen de geplande en de gerealiseerde implantaatpositie. Horizontale afwijkingen waren significant groter dan verticale afwijkingen.
Slechts één patiënt overschreed de vooraf vastgestelde tolerantiedrempels voor het Offset-criterium. Op basis van de SIO-classificatie werd een cumulatief succespercentage van 73,1% vastgesteld na twee jaar follow-up.
Er werden geen mechanische of functionele prothetische complicaties geregistreerd, wat resulteerde in een prothetisch succespercentage van 100%.
6. Klinische analyse
Een belangrijk aspect van deze studie is de introductie van een gestructureerde methode om de prestaties van subperiostale implantaten te beoordelen. In veel eerdere publicaties werd vooral gekeken naar implantaatoverleving, zonder onderscheid te maken tussen een functionerend implantaat en een implantaat dat volledig voldoet aan alle klinische succescriteria.
Het voorgestelde SIO-systeem brengt hierin verandering door drie essentiële dimensies te combineren: mechanische stabiliteit, gezondheid van de peri-implantaire weefsels en de nauwkeurigheid van de chirurgische uitvoering ten opzichte van de digitale planning.
De resultaten suggereren dat op maat gemaakte subperiostale implantaten een functionele oplossing kunnen bieden voor patiënten met ernstige botatrofie van de kaken. Bovendien blijkt dat bepaalde biologische of technische complicaties niet noodzakelijk leiden tot verlies van het implantaat, mits zij adequaat worden opgevolgd.
Een ander waardevol aspect van de studie is de objectieve meting van de afwijkingen tussen virtuele planning en postoperatieve positie. Deze gegevens kunnen bijdragen aan een betere chirurgische voorspelbaarheid en een hogere veiligheid bij behandelingen in anatomisch complexe regio’s.
De studie biedt echter geen vergelijking met conventionele endossale implantaten of andere behandelopties. Daarom kunnen de resultaten niet worden geïnterpreteerd als bewijs van superioriteit ten opzichte van bestaande therapieën.
7. Klinische toepassingen
De bevindingen van deze studie kunnen relevant zijn voor:
- patiënten met ernstige maxillaire of mandibulaire atrofie;
- volledig tandeloze patiënten met beperkte botbeschikbaarheid;
- complexe implantologische rehabilitaties;
- direct belastbare vaste volledige brugconstructies;
- digitale implantaatplanning op basis van CT-beeldvorming;
- CAD/CAM- en 3D-printtechnologie binnen de orale implantologie;
- situaties waarin uitgebreide botaugmentatie moeilijk uitvoerbaar of ongewenst is.
De studie ondersteunt het potentieel van patiëntspecifieke subperiostale implantaten als behandeloptie voor geselecteerde patiënten, zonder daarbij definitieve therapeutische aanbevelingen te formuleren.
8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie
Deze publicatie betreft een retrospectieve observationele klinische studie, wat een lager bewijsniveau vertegenwoordigt dan prospectieve gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken.
De belangrijkste beperkingen zijn:
- een beperkte steekproefomvang van 18 patiënten;
- het ontbreken van een controlegroep;
- een follow-upduur van ongeveer twee jaar;
- mogelijke meetfouten door de superpositie van driedimensionale beeldgegevens;
- het retrospectieve karakter van het onderzoek.
De auteurs vermelden dat het onderzoek geen externe financiering heeft ontvangen en dat er geen belangenconflicten zijn gerapporteerd.
De resultaten moeten daarom worden beschouwd als veelbelovende klinische observaties die verdere bevestiging vereisen in grotere prospectieve studies.
9. Kernpunten van de studie
- Type studie: Retrospectieve observationele studie
- Bewijsniveau: Retrospectief klinisch onderzoek
- Onderzochte populatie: Patiënten met ernstige atrofie van de boven- en/of onderkaak
- Aantal patiënten: 18
- Aantal implantaten: 26 op maat gemaakte subperiostale implantaten
- Follow-upduur: Ongeveer 2 jaar
- Primair evaluatiecriterium: SIO-classificatie (Stability–Inflammation–Offset)
- Belangrijkste resultaat: 100% implantaatoverleving na twee jaar
- Succespercentage volgens SIO: 73,1%
- Prothetisch resultaat: Geen prothetische mislukkingen
- Wetenschappelijke conclusie: De SIO-classificatie biedt een gestandaardiseerd kader voor het beoordelen van succes, overleving en falen van subperiostale implantaten.
- Belangrijkste beperkingen: Kleine steekproef, geen controlegroep en retrospectief onderzoeksdesign.
10. Wetenschappelijke impact
Deze studie levert een waardevolle bijdrage aan de wetenschappelijke literatuur over moderne, digitaal ontworpen subperiostale implantaten. Het belangrijkste innovatieve element is niet uitsluitend het klinische resultaat, maar vooral de ontwikkeling van een gestructureerd beoordelingssysteem voor deze specifieke implantaatcategorie.
De introductie van de SIO-classificatie kan bijdragen aan een betere standaardisering van toekomstige onderzoeken en een meer uniforme rapportage van klinische uitkomsten. Hierdoor wordt vergelijking tussen studies eenvoudiger en kunnen onderzoeksresultaten betrouwbaarder worden geïnterpreteerd.
Daarnaast biedt de studie originele gegevens over de driedimensionale afwijkingen tussen virtuele planning en uiteindelijke implantaatpositie. Deze informatie kan van belang zijn voor de verdere optimalisatie van digitale workflows binnen de geavanceerde implantologie.
Hoewel aanvullend prospectief onderzoek noodzakelijk blijft, vormt deze publicatie een belangrijke stap richting een meer gestandaardiseerde evaluatie van patiëntspecifieke subperiostale implantaatrehabilitaties.
11. Redactionele conclusie
Deze retrospectieve studie toont aan dat op maat gemaakte, 3D-geprinte subperiostale titaniumimplantaten een haalbare rehabilitatieoptie kunnen vormen voor patiënten met ernstige kaakatrofie. De waargenomen implantaatoverleving was hoog gedurende de onderzochte follow-upperiode. De belangrijkste bijdrage van het onderzoek ligt echter in de introductie van de SIO-classificatie, die een meer gedifferentieerde en gestandaardiseerde beoordeling van klinische resultaten mogelijk maakt. Gezien de beperkte steekproefomvang en het retrospectieve karakter van de studie dienen de bevindingen voorzichtig te worden geïnterpreteerd, maar zij vormen een waardevolle basis voor toekomstig onderzoek binnen de digitale implantologie.
