Revalidatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak met behulp van een CAD/CAM-ondersteund gepersonaliseerd subperiostaal implantaat: een casusrapport met een digitale workflow

Pablo Revuelta-Cortés, Dorsaf Sahli, Mónica Serrano Torrecilla, Natalia Martínez-Rodríguez, Juan Santos Marino, José María Martínez-González.

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41707925/ 

Revalidatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak met behulp van een CAD/CAM-ondersteund gepersonaliseerd subperiostaal implantaat: een casusrapport met een digitale workflow

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: CAD/CAM-assisted subperiosteal implant rehabilitation of a severely atrophic maxilla: A digital workflow case report.
• Auteurs: Pablo Revuelta-Cortés, Dorsaf Sahli, Monica Serrano Torrecilla, Natalia Martínez-Rodríguez, Juan Santos Marino en José María Martínez-González.
• Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Stomatology, Oral and Maxillofacial Surgery.
• Publicatiejaar: 2026.
• DOI: 10.1016/j.jormas.2026.102762.

2. Wetenschappelijke achtergrond

De implantologische revalidatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak blijft een van de grootste uitdagingen binnen de hedendaagse orale implantologie. Bij patiënten met uitgebreid botverlies als gevolg van gevorderde peri-implantitis is het resterende botvolume vaak onvoldoende voor de plaatsing van conventionele endossale implantaten. Hierdoor zijn complexe reconstructieve behandelingen noodzakelijk, die doorgaans gepaard gaan met een hogere morbiditeit en langere behandeltrajecten.

De ontwikkeling van digitale technologieën heeft nieuwe therapeutische mogelijkheden gecreëerd voor deze patiëntengroep. Door de combinatie van cone beam computertomografie (CBCT), intraorale scans en CAD/CAM-technologie kunnen tegenwoordig volledig gepersonaliseerde subperiostale implantaten worden vervaardigd, afgestemd op de individuele anatomie van de patiënt. Tegen deze achtergrond beschrijft dit casusrapport een volledig digitale workflow voor de revalidatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak na het falen van een eerdere implantologische behandeling ten gevolge van gevorderde peri-implantitis.

3. Doel van de studie

Het primaire doel van dit casusrapport is het beschrijven van het digitale behandelprotocol voor het ontwerpen, vervaardigen en plaatsen van een patiëntspecifiek subperiostaal implantaat met behulp van CAD/CAM-technologie, nadat niet-behoudbare implantaten als gevolg van gevorderde peri-implantitis waren verwijderd. Daarnaast presenteren de auteurs de daaropvolgende prothetische behandeling en de klinische resultaten gedurende de follow-upperiode.

4. Methodologie

Deze publicatie betreft een klinisch casusrapport van een 53-jarige vrouwelijke patiënt met gevorderde peri-implantitis rond meerdere implantaten die zeven jaar eerder in de bovenkaak waren geplaatst. De medische voorgeschiedenis bevatte geen relevante systemische aandoeningen, maar de patiënte rookte ongeveer vijftien sigaretten per dag. Als onderdeel van het behandelprotocol werd haar geadviseerd het tabaksgebruik te verminderen om de genezing van de weke delen en de peri-implantaire gezondheid te bevorderen.

De eerste behandelfase bestond uit het verwijderen van de implantaten met een ongunstige prognose, terwijl de stabiele posterieure implantaten behouden bleven om een tijdelijke vaste prothese tijdens de genezingsfase te ondersteunen. Na een genezingsperiode van zes maanden werden een CBCT-scan en een intraorale digitale scan uitgevoerd. De DICOM- en STL-bestanden werden vervolgens samengevoegd voor het ontwerpen van een patiëntspecifiek titanium subperiostaal implantaat via een CAD/CAM-workflow. De chirurgische ingreep werd uitgevoerd onder bewuste sedatie, waarbij het implantaat volgens de preoperatieve digitale planning met osteosyntheseschroeven werd gefixeerd. Na volledige genezing van de weke delen werd een definitieve hybride prothese vervaardigd met een titaniumstructuur en composietafwerking. De klinische en radiologische follow-up bedroeg twee jaar.

5. Belangrijkste resultaten

De digitale workflow maakte de vervaardiging mogelijk van een volledig patiëntspecifiek titanium subperiostaal implantaat, ontworpen op basis van de resterende anatomie van de bovenkaak. Volgens de auteurs zorgde deze individuele benadering voor een passieve pasvorm van het implantaat tijdens de chirurgische ingreep en maakte zij een implantaatgedragen revalidatie mogelijk zonder voorafgaande botaugmentatieprocedures.

Na plaatsing van het implantaat werd een tijdelijke vaste prothese aangebracht die werd ondersteund door zowel de behouden posterieure implantaten als de verbindingen van het nieuwe subperiostale implantaat. Na volledige genezing van de weke delen werd een definitieve hybride prothese vervaardigd, bestaande uit een titaniumstructuur met een esthetische composietopbouw. Voorafgaand aan de definitieve vervaardiging werd een PMMA-prototype klinisch geëvalueerd om de pasvorm, occlusie, functie en esthetiek van de toekomstige restauratie te verifiëren.

Gedurende de follow-up van twee jaar rapporteerden de auteurs geen complicaties van de weke delen en geen prothetische complicaties. Op basis van deze klinische ervaring concluderen zij dat CAD/CAM-vervaardigde patiëntspecifieke subperiostale implantaten een mogelijke behandelingsoptie kunnen vormen voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige maxillaire atrofie, wanneer conventionele endossale implantaten niet langer kunnen worden toegepast. Tegelijkertijd benadrukken de auteurs dat deze bevindingen gebaseerd zijn op één enkele casus en daarom met de nodige wetenschappelijke terughoudendheid moeten worden geïnterpreteerd.

6. Klinische analyse

De voornaamste waarde van deze publicatie ligt niet in het aantonen van een superioriteit van patiëntspecifieke subperiostale implantaten ten opzichte van andere implantologische behandelmethoden, maar in het illustreren hoe een volledig digitale workflow kan worden toegepast bij bijzonder complexe klinische situaties. De casus toont aan dat een combinatie van driedimensionale planning en CAD/CAM-technologie de ontwikkeling mogelijk maakt van een implantaat dat nauwkeurig is afgestemd op de resterende anatomie van de patiënt, waarbij chirurgische en prothetische doelstellingen vanaf het begin worden geïntegreerd.

Een belangrijk aspect van deze behandeling is de prothetisch gestuurde planning. Het implantaat werd ontworpen met de definitieve restauratie als uitgangspunt, zodat de positie van de prothetische verbindingen optimaal kon worden afgestemd op zowel functionele als esthetische vereisten. Deze benadering weerspiegelt de evolutie van de moderne digitale implantologie, waarin chirurgie en prothetiek niet langer als afzonderlijke fasen worden beschouwd, maar als onderdelen van één geïntegreerd behandelproces.

De casus onderstreept tevens de mogelijke rol van patiëntspecifieke subperiostale implantaten bij patiënten met ernstige botatrofie als gevolg van peri-implantitis, waarbij conventionele botopbouwprocedures of de plaatsing van nieuwe endossale implantaten weinig voorspelbaar of technisch niet uitvoerbaar kunnen zijn. In het beschreven geval kon botaugmentatie worden vermeden, maar omdat de studie geen vergelijking maakt met andere behandelingsstrategieën, kunnen geen conclusies worden getrokken over de relatieve effectiviteit van deze aanpak.

Daarnaast benadrukken de auteurs het belang van een zorgvuldige patiëntenselectie en een adequate beheersing van risicofactoren. Het elimineren van de infectie, de genezingsperiode na explantatie van de implantaten en het advies om het rookgedrag te verminderen maakten integraal deel uit van het beschreven behandelprotocol. Het gunstige klinische resultaat lijkt daarom niet uitsluitend te zijn toe te schrijven aan de digitale technologie, maar eveneens aan een zorgvuldige biologische voorbereiding en een nauwkeurige chirurgische planning.

Tot slot plaatsen de auteurs deze casus binnen de context van de beschikbare wetenschappelijke literatuur. Zij wijzen erop dat de kennis over CAD/CAM-vervaardigde subperiostale implantaten momenteel voornamelijk gebaseerd is op casusrapporten en kleine patiëntseries, met uiteenlopende succescriteria en beperkte langetermijngegevens. Daarom moet deze studie worden beschouwd als een beschrijvende klinische bijdrage die interessante perspectieven biedt, maar waarvan de bevindingen nog bevestigd moeten worden door onderzoek met een hoger evidenceniveau.

7. Klinische toepassingen

De resultaten van dit casusrapport suggereren dat CAD/CAM-vervaardigde patiëntspecifieke subperiostale implantaten een mogelijke therapeutische oplossing kunnen vormen voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige atrofie van de bovenkaak, vooral wanneer uitgebreid botverlies als gevolg van gevorderde peri-implantitis de plaatsing van conventionele endossale implantaten onmogelijk maakt. De auteurs presenteren deze techniek nadrukkelijk als een behandelingsoptie voor complexe situaties waarin traditionele implantologische benaderingen niet langer uitvoerbaar zijn.

De studie benadrukt tevens de meerwaarde van een volledig digitale behandelworkflow. Door CBCT-beeldvorming, intraorale scans, virtuele planning en CAD/CAM-technologie te combineren, kan een volledig gepersonaliseerd implantaat worden ontworpen dat nauwkeurig aansluit bij de resterende anatomie van de patiënt en tegelijkertijd rekening houdt met de toekomstige prothetische restauratie. Hierdoor kunnen de chirurgische en prothetische fasen beter op elkaar worden afgestemd en wordt een sterk geïndividualiseerde behandeling mogelijk gemaakt.

De auteurs benadrukken echter dat de bevindingen uit één enkele casus niet mogen worden beschouwd als algemeen toepasbare klinische aanbevelingen. De plaats van patiëntspecifieke subperiostale implantaten binnen de hedendaagse implantologie zal pas duidelijk kunnen worden vastgesteld op basis van prospectieve klinische studies met grotere patiëntengroepen, gestandaardiseerde evaluatiecriteria en langdurige follow-up.

8. Evidentieniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een klinisch casusrapport en vertegenwoordigt daarom een laag wetenschappelijk evidentieniveau. Hoewel het artikel een innovatief behandelprotocol en de klinische uitvoering ervan uitvoerig beschrijft, laat het onderzoeksdesign geen vergelijking met andere behandelingsmethoden toe en kunnen de resultaten niet worden gegeneraliseerd naar een bredere patiëntenpopulatie.

De auteurs wijzen zelf op verschillende belangrijke beperkingen. De beschikbare literatuur over patiëntspecifieke subperiostale implantaten bestaat voornamelijk uit casusrapporten en kleine patiëntseries, met uiteenlopende definities van implantaatsucces en implantaatoverleving en sterk variërende follow-upperioden. Bovendien ontbreken nog robuuste langetermijngegevens over de biologische prestaties en de duurzaamheid van deze implantaten. Daarom dienen de resultaten met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd.

Wat de wetenschappelijke transparantie betreft, verklaren de auteurs dat er geen financiële of persoonlijke belangenconflicten bestaan die de resultaten van het onderzoek zouden kunnen hebben beïnvloed. Daarnaast vermelden zij dat het onderzoek geen publieke of private financiering heeft ontvangen, wat de onafhankelijkheid van de studie ondersteunt.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Studietype: Klinisch casusrapport.
• Evidentieniveau: Laag.
• Onderzoekspopulatie: Eén 53-jarige vrouwelijke patiënt met ernstige atrofie van de bovenkaak na implantaatverlies als gevolg van gevorderde peri-implantitis.
• Aantal patiënten: 1.
• Aantal patiëntspecifieke subperiostale implantaten: 1.
• Follow-upduur: 2 jaar.
• Primair eindpunt: Evaluatie van de klinische haalbaarheid van revalidatie met een CAD/CAM-vervaardigd patiëntspecifiek subperiostaal implantaat, gevolgd door een vaste prothetische restauratie.
• Belangrijkste resultaat: Succesvolle vaste implantaatgedragen revalidatie zonder gerapporteerde complicaties van de weke delen of prothetische complicaties gedurende twee jaar follow-up.
• Wetenschappelijke conclusie: Binnen de beperkingen van een enkel casusrapport kunnen CAD/CAM-vervaardigde patiëntspecifieke subperiostale implantaten een mogelijke behandelingsoptie vormen voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige maxillaire atrofie wanneer conventionele endossale implantaten niet langer mogelijk zijn.
• Beperkingen van de studie: Eén enkele casus, geen controlegroep, beperkte generaliseerbaarheid, heterogene beschikbare literatuur en een gebrek aan klinische langetermijngegevens.

10. Wetenschappelijke impact

Dit casusrapport levert een waardevolle bijdrage aan de groeiende wetenschappelijke literatuur over CAD/CAM-vervaardigde patiëntspecifieke subperiostale implantaten en illustreert hoe digitale technologieën nieuwe mogelijkheden kunnen bieden voor de behandeling van patiënten met ernstige atrofie van de bovenkaak. De belangrijkste innovatie van deze publicatie ligt niet in het opnieuw introduceren van het subperiostale implantaat als concept, maar in de toepassing van een volledig digitale workflow waarin driedimensionale beeldvorming, virtuele planning, patiëntspecifiek ontwerp en prothetisch georiënteerde implantaatplanning worden samengebracht.

Vanuit wetenschappelijk oogpunt beschrijft de studie een gedetailleerd klinisch protocol waarin CBCT, intraorale digitale scans, CAD/CAM-ontwerp en de vervaardiging van een individueel titaniumimplantaat worden geïntegreerd. Deze aanpak weerspiegelt de ontwikkeling van de moderne digitale implantologie, waarbij chirurgische en prothetische planning steeds meer als één geïntegreerd behandelproces worden beschouwd. Hierdoor ontstaat een behandeling die nauwkeuriger kan worden afgestemd op de anatomische en functionele kenmerken van de individuele patiënt.

Daarnaast onderstrepen de auteurs de beperkingen van de huidige wetenschappelijke evidentie. De beschikbare literatuur bestaat voornamelijk uit casusrapporten en kleine patiëntseries, met uiteenlopende definities van succes en overleving en een gebrek aan uniforme langetermijngegevens. Hierdoor is het momenteel nog niet mogelijk om de voorspelbaarheid en duurzaamheid van patiëntspecifieke subperiostale implantaten op betrouwbare wijze vast te stellen. De auteurs pleiten daarom voor prospectieve, multicentrische studies met grotere patiëntengroepen, gestandaardiseerde uitkomstmaten en langere follow-upperioden.

Alles overziend vormt deze publicatie een relevante bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de digitale implantologie. Zij toont aan dat een sterk gepersonaliseerde benadering technisch en klinisch uitvoerbaar is in een uiterst complexe situatie, terwijl tegelijkertijd wordt benadrukt dat aanvullende studies met een hoger evidentieniveau noodzakelijk zijn voordat deze techniek op grotere schaal kan worden aanbevolen.

11. Redactionele conclusie

Dit casusrapport beschrijft de revalidatie van een ernstig geatrofieerde bovenkaak met behulp van een CAD/CAM-vervaardigd patiëntspecifiek subperiostaal implantaat, toegepast na het falen van een eerdere implantologische behandeling als gevolg van gevorderde peri-implantitis. In de beschreven casus maakte de volledig digitale workflow een succesvolle vaste implantaatgedragen revalidatie mogelijk, zonder gerapporteerde biologische of prothetische complicaties gedurende een follow-up van twee jaar. Aangezien het hier om één enkele patiënt gaat, kunnen deze resultaten echter niet worden gegeneraliseerd en vormen zij geen bewijs dat deze behandelmethode superieur is aan andere therapeutische opties.

De studie benadrukt het potentieel van CAD/CAM-technologie en patiëntspecifieke implantaatontwerpen om de behandelmogelijkheden uit te breiden voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige maxillaire atrofie. Tegelijkertijd wijzen de auteurs op de noodzaak van prospectieve klinische onderzoeken met grotere patiëntencohorten, langere observatieperioden en gestandaardiseerde evaluatiecriteria om de werkzaamheid, veiligheid en langetermijnvoorspelbaarheid van deze implantologische benadering overtuigend vast te stellen.