Indywidualnie wykonywane implanty podokostnowe do segmentowej rehabilitacji znacznie zanikłych szczęk: nota techniczna

Luigi Angelo Vaira, Andrea Biglio, Giovanni Salzano, Alberto Pispero, Jerome R. Lechien, Giacomo De Riu

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40058765/

Indywidualnie wykonywane implanty podokostnowe do segmentowej rehabilitacji znacznie zanikłych szczęk: nota techniczna

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Custom-Fabricated Subperiosteal Implants for Sectional Rehabilitation of Severely Atrophic Maxillae: A Technical Note
• Autorzy: Luigi Angelo Vaira, Andrea Biglio, Giovanni Salzano, Alberto Pispero, Jerome R. Lechien, Giacomo De Riu
• Czasopismo naukowe: Journal of Oral and Maxillofacial Surgery (JOMS)
• Rok publikacji: 2025
• DOI:1016/j.joms.2025.02.007

2. Tło naukowe

Rehabilitacja implantologiczna tylnych odcinków szczęki z zaawansowanym zanikiem kości pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. U pacjentów częściowo uzębionych zastosowanie klasycznych metod leczenia bez augmentacji kości nie zawsze jest możliwe, natomiast procedury rekonstrukcyjne wiążą się z większą inwazyjnością, wydłużeniem leczenia oraz wzrostem złożoności postępowania chirurgicznego. Z tego względu coraz większe zainteresowanie budzą indywidualnie projektowane implanty podokostnowe, dostosowane do anatomii konkretnego pacjenta.

Przedstawione badanie koncentruje się na wykorzystaniu takich implantów w segmentowej odbudowie silnie zanikłych tylnych odcinków szczęki. Oceniono nie tylko przeżywalność implantów, lecz także stabilność struktur kostnych oraz stan tkanek miękkich wokół implantów, dostarczając danych dotyczących skuteczności tej spersonalizowanej metody leczenia.

3. Cel badania

Celem retrospektywnego badania była ocena wyników klinicznych uzyskanych po zastosowaniu indywidualnie wykonywanych implantów podokostnowych w segmentowej rehabilitacji tylnych odcinków szczęki z ciężkim zanikiem kości u pacjentów częściowo uzębionych. Analizowano przeżywalność implantów, skuteczność leczenia, zmiany radiologiczne kości oraz stan tkanek miękkich w okresie obserwacji.

4. Metodologia

Badanie miało charakter retrospektywnego badania obserwacyjnego. Do analizy włączono 16 kolejnych pacjentów z zanikiem szczęki odpowiadającym klasie V lub VI według klasyfikacji Cawooda i Howella. Łącznie wszczepiono 21 indywidualnie wykonanych implantów podokostnowych przeznaczonych do segmentowej rehabilitacji tylnych odcinków szczęki.

Mediana okresu obserwacji wynosiła 36 miesięcy, a zakres międzykwartylowy obejmował 24–48 miesięcy. Oceniano przeżywalność implantów, powodzenie leczenia, radiologiczną resorpcję kości pod filarami protetycznymi oraz stan tkanek miękkich wokół implantów, w tym występowanie krwawienia podczas sondowania. W dostępnym streszczeniu nie przedstawiono szczegółów dotyczących procedury chirurgicznej ani procesu wytwarzania implantów.

5. Główne wyniki

Autorzy odnotowali korzystne wyniki kliniczne zastosowania indywidualnie wykonywanych implantów podokostnowych. Przeżywalność oraz odsetek powodzenia implantów wyniosły 95,2% zarówno po roku, jak i po pięciu latach, przy jednoczesnym niewielkim odsetku powikłań.

Ocena radiologiczna wykazała dobrą stabilność kości pod filarami implantologicznymi. Średnia resorpcja kości po roku obserwacji wyniosła 0,18 mm.

Pozytywną tendencję zaobserwowano również w zakresie zdrowia tkanek miękkich. Krwawienie podczas sondowania występowało w 10% filarów po sześciu miesiącach, natomiast po czterech latach odsetek ten zmniejszył się do 2,5%, co wskazuje na poprawę stanu tkanek okołowszczepowych w czasie obserwacji.

Na podstawie uzyskanych wyników autorzy sugerują, że implanty podokostnowe wykonywane na zamówienie mogą stanowić alternatywę niewymagającą przeszczepów kości u odpowiednio dobranych pacjentów, jednocześnie podkreślając konieczność przeprowadzenia dalszych badań potwierdzających ich długoterminową skuteczność.

6. Analiza kliniczna

Badanie dotyczy bardzo wymagającej sytuacji klinicznej, jaką jest leczenie pacjentów częściowo uzębionych z zaawansowanym zanikiem tylnych odcinków szczęki. W takich przypadkach klasyczne leczenie implantologiczne bez odbudowy kości często okazuje się niewystarczające, a rozległe zabiegi augmentacyjne nie zawsze są najlepszym rozwiązaniem.

Przedstawione wyniki sugerują, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe mogą zapewnić stabilną rehabilitację protetyczną przy jednoczesnym zachowaniu korzystnych parametrów radiologicznych oraz dobrej kondycji tkanek miękkich wokół implantów. Wskazuje to na potencjalne korzyści wynikające z wykorzystania cyfrowego planowania leczenia oraz personalizowanej konstrukcji implantów dostosowanych do anatomii pacjenta.

Interpretując te wyniki, należy jednak zachować ostrożność. Retrospektywny charakter badania, niewielka liczebność badanej grupy oraz brak grupy kontrolnej ograniczają możliwość wyciągania jednoznacznych wniosków lub porównywania tej metody z innymi technikami leczenia. Publikacja stanowi przede wszystkim potwierdzenie wykonalności klinicznej tej koncepcji i wskazuje kierunek dalszych badań prospektywnych.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki badania mogą mieć znaczenie w leczeniu pacjentów częściowo uzębionych z ciężkim zanikiem tylnych odcinków szczęki, zwłaszcza wtedy, gdy klasyczne procedury implantologiczne bez augmentacji kości nie mogą zostać zastosowane.

Publikacja podkreśla również potencjalną rolę indywidualnie wykonywanych implantów podokostnowych w nowoczesnych cyfrowych procesach planowania leczenia implantologicznego i rehabilitacji protetycznej. Zastosowanie tej metody powinno jednak ograniczać się do wskazań ocenianych w badaniu i nie powinno być rozszerzane na inne sytuacje kliniczne bez dodatkowych dowodów naukowych.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi retrospektywne badanie obserwacyjne, co odpowiada umiarkowanemu poziomowi dowodów naukowych.

Do głównych ograniczeń metodologicznych należą niewielka liczba pacjentów, retrospektywny charakter analizy oraz brak grupy kontrolnej. Autorzy wyraźnie wskazują również na potrzebę przeprowadzenia kolejnych badań w celu potwierdzenia skuteczności tej metody w długim okresie obserwacji.

W udostępnionym streszczeniu nie podano informacji dotyczących konfliktów interesów, finansowania przez przemysł ani powiązań autorów z producentami implantów. Dane te nie zostały określone w dostępnych materiałach.

9. Najważniejsze informacje ze badania

• Rodzaj badania: Retrospektywne badanie obserwacyjne.
• Poziom dowodów: Retrospektywne badanie kliniczne.
• Populacja: 16 pacjentów z zanikiem szczęki klasy V–VI według Cawooda i Howella.
• Liczba implantów: 21 indywidualnie wykonywanych implantów podokostnowych.
• Okres obserwacji: Mediana 36 miesięcy (zakres międzykwartylowy: 24–48 miesięcy).
• Główne oceniane parametry: Przeżywalność implantów, powodzenie leczenia, stabilność kości oraz stan tkanek miękkich wokół implantów.
• Najważniejszy wynik: Przeżywalność i powodzenie implantów na poziomie 95,2%, przy niewielkiej resorpcji kości i ograniczonej liczbie powikłań.
• Wniosek naukowy: Indywidualnie wykonywane implanty podokostnowe mogą stanowić obiecującą alternatywę dla leczenia bez augmentacji kości u wybranych pacjentów.
• Ograniczenia: Mała grupa badawcza, retrospektywny charakter badania, brak grupy kontrolnej oraz konieczność dalszych badań długoterminowych.

10. Znaczenie naukowe

Publikacja wnosi nowe dane do rozwijającej się literatury dotyczącej indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych stosowanych w leczeniu złożonych przypadków implantologicznych. W przeciwieństwie do wielu wcześniejszych prac dotyczących pełnych rehabilitacji łuków zębowych, autorzy skupili się na segmentowej odbudowie tylnej części szczęki u pacjentów częściowo uzębionych.

Przedstawione wyniki wskazują na możliwość uzyskania korzystnych rezultatów klinicznych dzięki zastosowaniu cyfrowego planowania i indywidualnej konstrukcji implantów. Chociaż poziom dowodów pozostaje ograniczony, badanie stanowi wartościowy wkład w rozwój spersonalizowanej implantologii i uzasadnia potrzebę dalszych badań prospektywnych z większą liczbą uczestników oraz bezpośrednim porównaniem z innymi metodami leczenia.

11. Wnioski redakcyjne

Badanie dostarcza obiecujących danych dotyczących zastosowania indywidualnie wykonywanych implantów podokostnowych w segmentowej rehabilitacji znacznie zanikłych szczęk. W analizowanej grupie pacjentów uzyskano wysoką przeżywalność implantów, ograniczoną utratę kości oraz korzystną ewolucję stanu tkanek miękkich wokół implantów. Ze względu na retrospektywny charakter badania i niewielką liczebność próby wyniki należy jednak traktować jako wstępne i wymagające potwierdzenia w dobrze zaprojektowanych badaniach prospektywnych.