Wirtualnie planowane implanty podokostnowe: 3-letnia obserwacja. Praktyczne wskazówki i zalecenia techniczne dotyczące optymalnego postępowania klinicznego

Paolo Cariati, Fernando Pérez Salazar, Lydia Fraile Ruíz, Carlos Hugo Martínez Martínez, Ildefonso Martinez Lara

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40835492/

Wirtualnie planowane implanty podokostnowe: 3-letnia obserwacja. Praktyczne wskazówki i zalecenia techniczne dotyczące optymalnego postępowania klinicznego

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Virtual surgical planned subperiosteal implants. 3 years of follow up. Tips and tricks for a proper management
• Autorzy: Paolo Cariati, Fernando Pérez Salazar, Lydia Fraile Ruíz, Carlos Hugo Martínez Martínez, Ildefonso Martinez Lara
• Czasopismo naukowe: Journal of Cranio-Maxillofacial Surgery
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.1016/j.jcms.2025.08.008

2. Tło naukowe

Zaawansowany zanik kości szczęki stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej oraz chirurgii jamy ustnej. W przypadkach znacznej utraty podłoża kostnego standardowe leczenie często wymaga zabiegów augmentacji lub przeszczepów kości, co wiąże się z większą inwazyjnością, wydłużonym okresem gojenia oraz niekiedy koniecznością zastosowania znieczulenia ogólnego. Nie wszyscy pacjenci akceptują jednak takie postępowanie terapeutyczne.

Rozwój cyfrowego planowania leczenia, chirurgii wspomaganej komputerowo oraz technologii CAD/CAM ponownie zwiększył zainteresowanie indywidualnie projektowanymi implantami podokostnowymi. Dzięki wykorzystaniu obrazowania trójwymiarowego oraz projektowania cyfrowego możliwe jest wykonanie implantów dostosowanych do anatomii konkretnego pacjenta. W przedstawionym badaniu oceniono wyniki kliniczne takiego postępowania po trzech latach obserwacji oraz przedstawiono praktyczne wskazówki techniczne wynikające z doświadczeń autorów.

3. Cel badania

Głównym celem badania była ocena trzyletnich wyników klinicznych indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych planowanych w środowisku cyfrowym u pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki, którzy odmówili leczenia z zastosowaniem klasycznych implantów śródkostnych lub zabiegów augmentacji kości.

Autorzy zamierzali również przeanalizować częstość występowania powikłań oraz przedstawić zalecenia techniczne mogące usprawnić przebieg leczenia chirurgicznego.

4. Metodologia

Badanie miało charakter retrospektywnej serii przypadków.

Do analizy włączono dwunastu pacjentów z zanikiem szczęki zakwalifikowanym do klasy V lub VI według klasyfikacji Cawooda i Howella. Wszyscy chorzy odmówili leczenia z wykorzystaniem klasycznych implantów lub zabiegów przeszczepu kości.

Planowanie leczenia oparto na tomografii komputerowej oraz skanach wewnątrzustnych, które posłużyły do zaprojektowania indywidualnych konstrukcji podokostnowych. Po przygotowaniu podłoża kostnego implanty mocowano za pomocą wkrętów samogwintujących. U wszystkich pacjentów wykonano natychmiastowe obciążenie protetyczne w ciągu 24 godzin od zabiegu przeprowadzonego w znieczuleniu miejscowym.

Oceniano przeżywalność implantów po trzech latach oraz częstość występowania powikłań pooperacyjnych. Dodatkowe szczegóły metodologiczne nie zostały przedstawione w dostępnym streszczeniu.

5. Najważniejsze wyniki

U wszystkich dwunastu pacjentów udało się przeprowadzić planowaną natychmiastową rehabilitację protetyczną w ciągu 24 godzin od zabiegu chirurgicznego.

Powikłania odnotowano u czterech pacjentów. W dwóch przypadkach doszło do ekspozycji konstrukcji implantu, którą leczono zachowawczo. U jednego pacjenta przyjmującego leki przeciwzakrzepowe wystąpiło krwawienie pooperacyjne. Odnotowano również jedno niepowodzenie implantologiczne związane z niewystarczającym opracowaniem kości, które skutecznie skorygowano podczas zabiegu rewizyjnego.

Po trzech latach obserwacji zgłoszony wskaźnik przeżywalności implantów wyniósł 91,7%.

Chociaż powikłania wystąpiły u około jednej trzeciej pacjentów, autorzy podkreślają, że w większości przypadków były one możliwe do opanowania i nie wpłynęły istotnie na długoterminowe funkcjonowanie wykonanej rehabilitacji.

6. Analiza kliniczna

Badanie dostarcza kolejnych danych dotyczących zastosowania indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych jako alternatywy terapeutycznej dla pacjentów z zaawansowanym zanikiem szczęki, którzy nie wyrażają zgody na klasyczne procedury rekonstrukcji kości.

Na uwagę zasługuje połączenie cyfrowego planowania leczenia, projektowania implantów dostosowanych do anatomii pacjenta oraz możliwości natychmiastowego obciążenia protetycznego. Autorzy zwracają również uwagę na znaczenie odpowiedniej techniki chirurgicznej, zalecając między innymi unikanie cięć bocznych, stosowanie dwóch szablonów chirurgicznych oraz wcześniejsze wykonanie otworów pilotażowych pod śruby mocujące. Wskazówki te wynikają z doświadczeń zdobytych podczas leczenia analizowanej grupy pacjentów.

Wyniki należy jednak interpretować ostrożnie. Retrospektywny charakter badania, niewielka liczba uczestników oraz brak grupy kontrolnej uniemożliwiają bezpośrednie porównanie tej metody z augmentacją kości lub innymi technikami implantologicznymi. Badanie wskazuje przede wszystkim na możliwość klinicznego zastosowania tej technologii u starannie dobranych pacjentów, nie stanowiąc dowodu przewagi nad innymi metodami leczenia.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki badania mogą mieć znaczenie przede wszystkim u pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki, którzy nie akceptują przeszczepów kości, leczenia wymagającego znieczulenia ogólnego lub długiego okresu gojenia.

Publikacja podkreśla również potencjalną rolę cyfrowego planowania implantologicznego, chirurgii nawigowanej, technologii CAD/CAM oraz indywidualnych implantów podokostnowych w kompleksowej rehabilitacji implantoprotetycznej z natychmiastowym obciążeniem. Przedstawione zalecenia techniczne mogą być przydatne w podobnych sytuacjach klinicznych, zgodnych z populacją objętą badaniem.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi retrospektywną serię przypadków, co odpowiada niskiemu poziomowi wiarygodności dowodów naukowych w porównaniu z randomizowanymi badaniami klinicznymi lub przeglądami systematycznymi.

Do głównych ograniczeń metodologicznych należą niewielka liczebność badanej grupy, brak grupy kontrolnej oraz retrospektywny charakter analizy. Czynniki te ograniczają możliwość uogólnienia uzyskanych wyników oraz porównania ich z innymi metodami rehabilitacji implantologicznej.

W udostępnionych materiałach nie przedstawiono informacji dotyczących konfliktów interesów ani powiązań autorów z producentami implantów.

W związku z tym wyniki należy traktować jako obserwacyjne dane kliniczne uzyskane w starannie dobranej grupie pacjentów.

9. Najważniejsze informacje o badaniu

• Rodzaj badania: Retrospektywna seria przypadków.
• Poziom dowodów: Niski.
• Badana populacja: Pacjenci z zanikiem szczęki klasy V i VI według Cawooda i Howella.
• Liczba pacjentów: 12.
• Liczba implantów: Nie podano w dostępnych materiałach.
• Okres obserwacji: 3 lata.
• Główny punkt końcowy: Przeżywalność implantów oraz powikłania pooperacyjne.
• Najważniejszy wynik: 91,7% przeżywalności implantów po trzech latach oraz natychmiastowe obciążenie protetyczne u wszystkich pacjentów.
• Wniosek naukowy: Indywidualnie projektowane implanty podokostnowe planowane cyfrowo mogą stanowić alternatywną metodę leczenia u starannie wyselekcjonowanych pacjentów odrzucających klasyczne procedury rekonstrukcji kości, pod warunkiem precyzyjnego planowania i starannego wykonania zabiegu.
• Główne ograniczenia: Mała liczba pacjentów, retrospektywny charakter badania oraz brak grupy kontrolnej.

10. Znaczenie naukowe

Badanie wnosi dodatkowe dane dotyczące współczesnego zastosowania implantów podokostnowych w połączeniu z cyfrowym planowaniem leczenia. Nie przedstawia nowej koncepcji implantologicznej, lecz pokazuje, w jaki sposób nowoczesne technologie obrazowania i projektowania mogą zwiększyć możliwości wykorzystania znanej metody w leczeniu pacjentów z zaawansowanym zanikiem szczęki.

Oprócz wyników klinicznych publikacja zawiera praktyczne wskazówki chirurgiczne wynikające z doświadczeń autorów, które mogą wspierać doskonalenie protokołów leczenia w podobnych przypadkach. Ze względu na ograniczony poziom dowodów uzyskane obserwacje wymagają jednak potwierdzenia w większych badaniach prospektywnych z odpowiednimi grupami porównawczymi.

11. Wniosek redakcyjny

Przedstawiona retrospektywna seria przypadków sugeruje, że indywidualnie projektowane implanty podokostnowe planowane z wykorzystaniem technologii cyfrowych mogą stanowić realną opcję leczenia u wybranych pacjentów z ciężkim zanikiem szczęki, którzy nie akceptują klasycznych procedur augmentacji kości. Trzyletnie wyniki oraz praktyczne zalecenia chirurgiczne wskazują na potencjał tej metody, jednak ograniczony poziom dowodów naukowych wymaga ostrożnej interpretacji i dalszych badań o wyższej jakości metodologicznej.