Additief vervaardigde subperiostale titaniumimplantaten: een retrospectieve klinische langetermijnevaluatie van 10 patiënten met ernstige mandibulaire atrofie

Jan Łoginoff, Agata Majos, Marcin Elgalal

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41109674/

Additief vervaardigde subperiostale titaniumimplantaten: een retrospectieve klinische langetermijnevaluatie van 10 patiënten met ernstige mandibulaire atrofie

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Additively Manufactured Titanium Subperiosteal Implants: A Long-Term Retrospective Clinical Evaluation of 10 Patients with Severe Mandibular Atrophy
• Auteurs: Jan Łoginoff, Agata Majos, Marcin Elgalal
• Wetenschappelijk tijdschrift: Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, Medicine, and Pathology
• Jaar van publicatie: 2025
• DOI: 10.1016/j.jormas.2025.102621

2. Wetenschappelijke achtergrond

Ernstige mandibulaire atrofie vormt een aanzienlijke uitdaging binnen de orale implantologie en de orale en maxillofaciale chirurgie. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende is voor de plaatsing van conventionele endossale implantaten, zijn uitgebreide botopbouwprocedures vaak noodzakelijk of moeten alternatieve behandelstrategieën worden overwogen.

De ontwikkeling van driedimensionale beeldvorming, CAD/CAM-ontwerp en additieve productietechnieken heeft geleid tot een hernieuwde belangstelling voor patiëntspecifieke subperiostale implantaten. Dankzij deze digitale workflow kunnen implantaten nauwkeurig worden aangepast aan de anatomie van de individuele patiënt, waardoor implantologische rehabilitatie mogelijk wordt in situaties waarin conventionele implantaten geen haalbare optie zijn. Deze studie levert langetermijngegevens over de klinische prestaties van op maat gemaakte titanium subperiostale implantaten die zijn vervaardigd met Direct Metal Laser Sintering (DMLS), met bijzondere aandacht voor implantaatoverleving, biologische complicaties en botstabiliteit.

3. Doel van de studie

Het doel van deze retrospectieve studie was het beoordelen van de klinische en radiologische langetermijnresultaten van patiëntspecifieke titanium subperiostale implantaten die met behulp van DMLS-technologie werden vervaardigd bij patiënten met ernstige mandibulaire atrofie. Daarbij onderzochten de auteurs voornamelijk de implantaatoverleving, postoperatieve complicaties en de stabiliteit van het omliggende bot gedurende de follow-upperiode.

4. Methodologie

Deze retrospectieve klinische studie omvatte 10 patiënten met een Cawood en Howell klasse IV-VI mandibulaire atrofie. Voor iedere patiënt werd op basis van computertomografie (CT) een individueel implantaat ontworpen, waarna het implantaat uit een titaniumlegering werd vervaardigd met behulp van Direct Metal Laser Sintering (DMLS).

Na de chirurgische behandeling werden klinische en radiologische controles uitgevoerd om de implantaatoverleving, eventuele complicaties en de stabiliteit van het bot te beoordelen. De maximale gerapporteerde follow-up bedroeg 12 jaar. Het beschikbare abstract bevat geen aanvullende informatie over de chirurgische of prothetische protocollen, noch over de gebruikte radiologische beoordelingsmethoden.

5. Belangrijkste resultaten

Aan het einde van de follow-up waren 7 van de 10 implantaten nog steeds functioneel en klinisch stabiel, wat overeenkomt met een implantaatoverlevingspercentage van 70%.

Alle patiënten ontwikkelden in de vroege postoperatieve fase oedeem en pijn. Volgens de auteurs konden deze klachten succesvol conservatief worden behandeld zonder dat de functionaliteit van de implantaten hierdoor werd beïnvloed.

Bij drie patiënten traden late biologische complicaties op die uiteindelijk leidden tot verwijdering van het implantaat. De beschreven oorzaken waren botresorptie en de vorming van granulatieweefsel. Ondanks deze complicaties bleef het merendeel van de implantaten gedurende de lange observatieperiode klinisch stabiel, wat erop wijst dat patiëntspecifieke, met DMLS vervaardigde subperiostale implantaten een duurzame behandelingsoptie kunnen zijn voor zorgvuldig geselecteerde patiënten met ernstige mandibulaire atrofie.

6. Klinische analyse

Deze studie levert waardevolle langetermijngegevens over een behandelingsoptie voor patiënten met ernstige mandibulaire atrofie, waarbij conventionele endossale implantaten geen geschikte oplossing vormen. De studie weerspiegelt bovendien de toepassing van een volledig digitale workflow waarin CT-beeldvorming, CAD/CAM-ontwerp en additieve vervaardiging van titaniumimplantaten worden gecombineerd.

De resultaten tonen aan dat een meerderheid van de implantaten gedurende een langdurige follow-up functioneel bleef. Tegelijkertijd maken de gerapporteerde late biologische complicaties duidelijk dat deze behandeling niet vrij is van risico’s op lange termijn. Botresorptie en granulatieweefsel kunnen de stabiliteit van het implantaat beïnvloeden en in sommige gevallen explantatie noodzakelijk maken.

Vanwege het retrospectieve karakter van de studie en de beperkte onderzoekspopulatie moeten de bevindingen met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Bovendien ontbreekt een controlegroep, waardoor geen vergelijking mogelijk is met andere reconstructieve of implantologische behandelmethoden. Desondanks draagt deze studie bij aan de nog beperkte klinische evidentie over gepersonaliseerde subperiostale implantaten en ondersteunt zij verder onderzoek naar de rol van digitale productietechnieken binnen de implantologische rehabilitatie.

7. Klinische toepassingen

De resultaten zijn vooral relevant voor patiënten met ernstige mandibulaire atrofie (Cawood en Howell klasse IV-VI) bij wie conventionele endossale implantaten gecontra-indiceerd zijn.

De studie onderstreept het potentieel van een volledig digitale behandelworkflow waarin CT-diagnostiek, CAD/CAM-planning en additieve titaniumproductie worden gecombineerd om patiëntspecifieke subperiostale implantaten te vervaardigen. Deze benadering kan een waardevolle optie zijn bij complexe implantologische rehabilitaties wanneer conventionele implantaattherapie niet mogelijk is. De bevindingen benadrukken eveneens het belang van langdurige klinische en radiologische follow-up om eventuele late biologische complicaties tijdig te herkennen. De beschikbare gegevens bevatten geen vergelijking met botaugmentatieprocedures of andere geavanceerde reconstructieve technieken.

8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een retrospectieve klinische studie en levert daarom een matig tot laag niveau van wetenschappelijk bewijs in vergelijking met prospectieve gecontroleerde klinische onderzoeken.

De belangrijkste methodologische beperkingen zijn de kleine steekproef (10 patiënten), het retrospectieve onderzoeksdesign en het ontbreken van een controlegroep. Hierdoor is de generaliseerbaarheid van de resultaten beperkt en kunnen geen directe vergelijkingen worden gemaakt met andere behandelmethoden.

Het beschikbare abstract bevat geen informatie over financiering, gedetailleerde statistische analyses of mogelijke belangenconflicten van de auteurs. Op basis van de verstrekte gegevens kunnen hierover daarom geen uitspraken worden gedaan.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Studietype: Retrospectieve klinische studie.
• Bewijsniveau: Matig tot laag.
• Onderzoekspopulatie: 10 patiënten met Cawood en Howell klasse IV-VI mandibulaire atrofie.
• Aantal implantaten: 10 patiëntspecifieke subperiostale titaniumimplantaten.
• Maximale follow-up: Tot 12 jaar.
• Primaire uitkomstmaat: Implantaatoverleving, klinische stabiliteit, biologische complicaties en botstabiliteit.
• Belangrijkste resultaat: Een implantaatoverlevingspercentage van 70%, waarbij zeven implantaten gedurende de follow-up functioneel bleven.
• Wetenschappelijke conclusie: Patiëntspecifieke subperiostale titaniumimplantaten vervaardigd met DMLS vormen een veelbelovende behandelingsoptie voor geselecteerde patiënten met ernstige mandibulaire atrofie wanneer conventionele implantaten niet mogelijk zijn.
• Beperkingen: Kleine steekproef, retrospectief design, geen controlegroep en geen vergelijking met alternatieve behandelstrategieën.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie levert een waardevolle bijdrage aan de beschikbare literatuur over additief vervaardigde patiëntspecifieke subperiostale implantaten. Hoewel digitale ontwerp- en productietechnieken zich de afgelopen jaren sterk hebben ontwikkeld, zijn langetermijngegevens over de klinische prestaties van dergelijke implantaten nog relatief schaars.

Met een follow-up van maximaal twaalf jaar biedt deze studie belangrijke informatie over de duurzaamheid van deze implantaten bij patiënten met ernstige mandibulaire atrofie. De resultaten tonen niet aan dat deze techniek superieur is aan andere reconstructieve behandelingen, maar ondersteunen wel de klinische haalbaarheid ervan bij zorgvuldig geselecteerde patiënten.

Daarnaast benadrukt de studie de noodzaak van grotere prospectieve onderzoeken met vergelijkende onderzoeksopzetten om de indicaties, prognostische factoren en de plaats van gepersonaliseerde subperiostale implantaten binnen de moderne digitale implantologie verder te verduidelijken.

11. Redactionele conclusie

Deze retrospectieve langetermijnstudie levert bemoedigende klinische gegevens over het gebruik van additief vervaardigde, patiëntspecifieke subperiostale titaniumimplantaten bij patiënten met ernstige mandibulaire atrofie. Hoewel bij een deel van de patiënten late biologische complicaties optraden die implantaatverwijdering noodzakelijk maakten, bleef het merendeel van de implantaten gedurende een langdurige follow-up functioneel. Vanwege de beperkte steekproefomvang en het observationele onderzoeksdesign moeten de resultaten zorgvuldig worden geïnterpreteerd. Niettemin vormt deze studie een waardevolle bijdrage aan de groeiende wetenschappelijke onderbouwing van digitaal ontworpen en additief vervaardigde subperiostale implantaten binnen complexe implantologische rehabilitatie.