Implantaat-prothetische revalidatie van de atrofische posterieure mandibula met additief vervaardigde op maat gemaakte subperiostale implantaten: een cohortstudie

Implantaat-prothetische revalidatie van de atrofische posterieure mandibula met additief vervaardigde op maat gemaakte subperiostale implantaten: een cohortstudie

1. Wetenschappelijke referentie

• Volledige titel: Implantaat-prothetische revalidatie van de atrofische posterieure mandibula met additief vervaardigde op maat gemaakte subperiostale implantaten: een cohortstudie
• Auteurs: Luca Antonio Vaira, Antonio Biglio, Antonio Favro en medewerkers.
• Tijdschrift: International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
• Publicatiejaar: 2024
• Volume: 53
• Pagina’s: 533–540
• DOI: 10.1016/j.ijom.2024.01.003

2. Wetenschappelijke achtergrond

De implantologische revalidatie van ernstig geatrofieerde posterieure mandibulaire regio’s behoort tot de meest complexe situaties binnen de pre-implantaire chirurgie. Wanneer de resterende bothoogte boven het canalis alveolaris inferior onvoldoende wordt, zijn de conventionele oplossingen doorgaans gebaseerd op botaugmentatietechnieken, het gebruik van korte implantaten of lateralisatie van de nervus alveolaris inferior.

Deze benaderingen kennen echter bepaalde beperkingen. Bottransplantatieprocedures vereisen vaak meerdere chirurgische ingrepen en blijven geassocieerd met niet-verwaarloosbare faalpercentages. Implantaten die in gereconstrueerde gebieden worden geplaatst, kunnen bovendien hogere faalpercentages vertonen dan implantaten die in natuurlijk bot worden ingebracht. Lateralisatie van de zenuw blijft op haar beurt een technisch veeleisende procedure met een risico op blijvende neurosensorische complicaties.

De opkomst van nieuwe generatie op maat gemaakte subperiostale implantaten, ontworpen via driedimensionale digitale planning en vervaardigd uit titanium met behulp van additieve productietechnieken, biedt nieuwe perspectieven voor patiënten met ernstige mandibulaire atrofie zonder de noodzaak van bottransplantaties.

3. Doel van de studie

Het doel van deze studie was om retrospectief de klinische, radiologische en prothetische resultaten te evalueren van op maat gemaakte, via 3D-printing vervaardigde subperiostale implantaten voor de revalidatie van ernstig geatrofieerde posterieure mandibulaire regio’s.

De auteurs analyseerden specifiek:

• de chirurgische veiligheid;
• postoperatieve complicaties;
• de peri-implantaire botstabiliteit;
• het gedrag van de weke delen;
• het behoud van de implantaten gedurende de follow-upperiode.

4. Methodologie

Deze retrospectieve cohortstudie omvatte patiënten met ernstige posterieure mandibulaire atrofie, geclassificeerd als klasse V of VI volgens Cawood en Howell, die tussen september 2018 en augustus 2022 werden behandeld op de afdeling Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie van de Universiteit van Sassari, Italië.

Alle implantaten werden individueel ontworpen op basis van:

• CBCT-onderzoeken met hoge resolutie;
• intra-orale digitale scans;
• een voorlopig digitaal prothetisch ontwerp;
• patiëntspecifieke CAD/CAM-planning.

De implantaten werden vervaardigd uit titanium graad V met behulp van additieve lasersmelttechnologie en vervolgens met osteosyntheseschroeven aan het mandibulaire bot bevestigd.

De voorlopige prothese werd tien dagen na de operatie geplaatst, terwijl de definitieve restauratie na zes maanden weefselgenezing werd aangebracht.

5. Belangrijkste resultaten

Studiepopulatie

De analyse omvatte:

• 17 patiënten;
• 30 op maat gemaakte subperiostale implantaten;
• gemiddelde leeftijd: 60,4 jaar;
• gemiddelde follow-upduur: 22,5 maanden (7 tot 53 maanden).

Chirurgische complicaties

Er werden geen ernstige intraoperatieve complicaties waargenomen.

De belangrijkste postoperatieve bijwerking was matig oedeem, dat volledig verdween binnen minder dan tien dagen.

Tijdelijke hypo-esthesie in het verzorgingsgebied van de nervus mentalis werd waargenomen bij zes implantaten die onder het verloop van de zenuw waren geplaatst. Alle gevallen herstelden spontaan na gemiddeld 3,2 weken.

Implantaatoverleving

Tijdens de follow-upperiode werd geen enkel implantaat verloren.

De implantaatoverlevingsgraad in deze cohort bedroeg derhalve 100%.

Radiologische resultaten

Regelmatige CBCT-onderzoeken toonden aan:

• geen verplaatsing van implantaten;
• geen loslating van schroeven;
• geen significant botverlies onder de abutments;
• geen mobiliteit van de implantaatstructuren.

Statistische vergelijkingen tussen de verschillende follow-upmomenten toonden geen significante veranderingen aan ter hoogte van de bot-implantaatinterface onder de prothetische abutments.

Toestand van de weke delen

Gedurende de volledige follow-upperiode werd geen gedeeltelijke of volledige blootstelling van implantaten waargenomen.

Bloeding bij sonderen bleef laag en nam in de loop van de tijd verder af, wat wijst op een goede stabiliteit van de peri-implantaire weefsels.

6. Klinische analyse

Deze studie levert bijzonder interessante gegevens over een indicatie die nog onvoldoende is gedocumenteerd: het gebruik van op maat gemaakte subperiostale implantaten in posterieure mandibulaire regio’s.

Een van de sterke punten van het protocol is de positionering van de abutments rechtstreeks op het basale bot, dat als minder gevoelig voor resorptie wordt beschouwd dan het resterende alveolaire bot. Deze benadering heeft als doel de progressieve botverliesprocessen te beperken die historisch hebben bijgedragen aan het falen van de eerste generatie subperiostale implantaten.

De auteurs benadrukken eveneens het belang van verschillende biomechanische principes:

• afstand houden tussen de implantaatstructuur en de incisielijn;
• positionering van de fixatieschroeven in gebieden met maximale mandibulaire weerstand;
• behoud van de nervus mentalis;
• verdeling van occlusale krachten over het onderliggende bot.

De volledige afwezigheid van implantaatblootstellingen is bijzonder opmerkelijk gezien de geschiedenis van oudere subperiostale implantaten, waarbij mucosale complicaties een van de belangrijkste oorzaken van langetermijnfalen vormden.

7. Klinische toepassingen

De resultaten van deze studie zijn voornamelijk relevant voor:

• patiënten met ernstige posterieure mandibulaire atrofie;
• situaties waarin korte implantaten niet haalbaar zijn;
• gevallen waarin botaugmentatie wordt geweigerd of gecontra-indiceerd is;
• patiënten die het aantal chirurgische ingrepen willen beperken;
• complexe implantaatgedragen revalidaties ondersteund door digitale technologieën.

Deze benadering kan een interessant alternatief vormen wanneer de resterende bothoogte boven het canalis alveolaris inferior onvoldoende is voor conventionele implantaatplaatsing.

8. Evidentieniveau en beperkingen

Deze publicatie betreft een retrospectieve cohortstudie uitgevoerd in één centrum.

Verschillende beperkingen moeten in aanmerking worden genomen:

• steekproefomvang beperkt tot 17 patiënten;
• ontbreken van een controlegroep;
• ontbreken van randomisatie;
• follow-upduur nog onvoldoende om zeer langetermijnresultaten te beoordelen;
• onmogelijkheid om het optimale implantaatontwerp te bepalen.

De auteurs benadrukken zelf de noodzaak van grootschalige prospectieve studies om deze voorlopige resultaten te bevestigen.

9. Kernpunten

• 17 patiënten en 30 implantaten werden geanalyseerd.
• Implantaatoverlevingsgraad van 100%.
• Geen infecties waargenomen tijdens de follow-up.
• Geen implantaatblootstellingen gemeld.
• Geen significant botverlies onder de abutments.
• Tijdelijke hypo-esthesieën verdwenen binnen enkele weken.
• Voorlopige prothetische revalidatie werd na 10 dagen geleverd.
• Volledig gepersonaliseerd ontwerp via CAD/CAM en 3D-printing.
• Potentieel alternatief voor bottransplantaties bij ernstige mandibulaire atrofie.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie draagt bij aan de hedendaagse ontwikkeling van op maat gemaakte subperiostale implantaten, waarvan de heropleving rechtstreeks verband houdt met vooruitgang in driedimensionale beeldvorming, digitaal ontwerp en additieve productie.

In tegenstelling tot historische systemen, die gekenmerkt werden door hoge percentages implantaatblootstelling en implantaatverlies, lijken de nieuwe generaties een verbeterde biomechanische en weefselintegratie te bieden dankzij een uiterst nauwkeurige anatomische aanpassing.

De gepresenteerde resultaten versterken het idee dat op maat gemaakte subperiostale implantaten een relevante therapeutische oplossing kunnen worden voor bepaalde patiënten met ernstige mandibulaire atrofie wanneer conventionele reconstructieve opties minder geschikt zijn.

11. Redactionele conclusie

Deze cohortstudie toont aan dat op maat gemaakte mandibulaire subperiostale implantaten, vervaardigd met behulp van 3D-printing, een betrouwbare oplossing kunnen vormen voor de revalidatie van ernstig geatrofieerde posterieure regio’s. De waargenomen resultaten zijn bijzonder bemoedigend, met een implantaatoverlevingsgraad van 100%, afwezigheid van implantaatblootstellingen en een opmerkelijke botstabiliteit gedurende de follow-up. Hoewel deze bevindingen nog moeten worden bevestigd door gecontroleerde prospectieve langetermijnstudies, bevestigen zij het potentieel van subperiostale implantaten van de nieuwe generatie als een geloofwaardig alternatief voor complexe botaugmentatieprocedures bij gevorderde mandibulaire atrofie.