Patiëntspecifieke subperiostale implantaten van titanium en polyetheretherketon (PEEK): twee innovatieve benaderingen voor de rehabilitatie van de ernstig geatrofieerde anterieure maxillaire kaam

M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29183698/

Patiëntspecifieke subperiostale implantaten van titanium en polyetheretherketon (PEEK): twee innovatieve benaderingen voor de rehabilitatie van de ernstig geatrofieerde anterieure maxillaire kaam

1. Wetenschappelijke referentie

• Titel van de studie: Patiëntspecifieke subperiostale implantaten van titanium en polyetheretherketon (PEEK): twee innovatieve benaderingen voor de rehabilitatie van de ernstig geatrofieerde anterieure maxillaire kaam
• Auteurs: M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam
• Wetenschappelijk tijdschrift: International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
• Publicatiejaar: 2018
• DOI: 10.1016/j.ijom.2017.11.008

2. Wetenschappelijke achtergrond

De rehabilitatie van patiënten met ernstige atrofie van de anterieure bovenkaak behoort tot de meest complexe uitdagingen binnen de orale implantologie en kaakchirurgie. Wanneer het resterende botvolume onvoldoende is voor conventionele endossale implantaten, zijn vaak voorafgaande botopbouwende procedures noodzakelijk. Dergelijke behandelingen kunnen echter gepaard gaan met meerdere chirurgische fasen, langere behandeltijden en een verhoogd risico op complicaties.

De ontwikkeling van digitale technologieën heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor de behandeling van patiënten met ernstige botdefecten. Dankzij geavanceerde beeldvorming, driedimensionale planning en CAD/CAM-gestuurde productie kunnen implantaatconstructies tegenwoordig volledig worden afgestemd op de anatomische kenmerken van de individuele patiënt.

Binnen deze evolutie is de belangstelling voor subperiostale implantaten opnieuw toegenomen. Deze studie onderzoekt de toepassing van patiëntspecifieke implantaten vervaardigd uit poreus titanium en polyetheretherketon (PEEK) als mogelijke oplossing voor de functionele rehabilitatie van een ernstig geatrofieerde anterieure maxilla.

3. Doel van de studie

Het primaire doel van deze studie was het evalueren van twee nieuwe behandelprotocollen voor de rehabilitatie van patiënten met ernstige atrofie van de anterieure maxilla.

De onderzoekers beoordeelden de klinische prestaties van op maat gemaakte subperiostale implantaten uit poreus titanium en PEEK, geproduceerd via een digitaal CAD/CAM-proces en toegepast binnen een eenfasige chirurgische en prothetische behandeling.

4. Methodologie

Dit onderzoek werd uitgevoerd als een monocentrische observationele klinische studie.

Tien patiënten met meerdere ontbrekende tanden in de anterieure bovenkaak en een uitgesproken horizontaal en verticaal botdefect werden geïncludeerd. De deelnemers werden willekeurig verdeeld in twee groepen:

• Groep 1: patiëntspecifieke subperiostale implantaten van poreus titanium.
• Groep 2: patiëntspecifieke subperiostale implantaten van PEEK.

Voor elke patiënt werd een CT-scan uitgevoerd om digitale driedimensionale modellen van de bovenkaak te creëren. Op basis van deze modellen werden individuele implantaatstructuren ontworpen, inclusief geïntegreerde abutments. De implantaten werden vervolgens vervaardigd met behulp van additieve productietechnologieën.

Ongeveer één maand na de chirurgische plaatsing werden vaste acrylbruggen geplaatst. De patiënten werden gedurende twaalf maanden klinisch en radiologisch opgevolgd. De evaluatiecriteria omvatten implantaatstabiliteit, mobiliteit, infectie, blootstelling van het implantaat, prothetische complicaties en veranderingen in het ondersteunende bot.

5. Belangrijkste resultaten

De postoperatieve genezing verliep in het algemeen gunstig in beide onderzoeksgroepen.

Bij één patiënt uit de titaniumgroep trad een wonddehiscentie op met gedeeltelijke blootstelling van het implantaat. Na lokale behandeling en strikte mondhygiëne kon de situatie succesvol worden gecontroleerd, waarna de geplande prothetische rehabilitatie werd voortgezet.

Na twaalf maanden waren alle implantaten nog steeds functioneel en klinisch stabiel. Er werden geen gevallen van implantaatmobiliteit, infectie of prothetische fracturen vastgesteld. De patiënten bleven hun vaste prothetische voorzieningen zonder functionele problemen gebruiken.

Vergelijking van de panoramische radiografieën die onmiddellijk postoperatief en één jaar later werden gemaakt, liet geen duidelijke veranderingen zien in het ondersteunende bot rondom de subperiostale implantaten. Zowel de implantaten van poreus titanium als die van PEEK vertoonden binnen de onderzoeksperiode een bevredigend klinisch resultaat.

6. Klinische analyse

Deze studie is bijzonder relevant omdat zij een klassiek implantologisch concept combineert met moderne digitale technologieën. Historisch gezien werden subperiostale implantaten vaak geassocieerd met beperkingen op het gebied van pasvorm, productieprecisie en langetermijnstabiliteit. De huidige mogelijkheden van digitale planning en gepersonaliseerde productie bieden echter nieuwe perspectieven voor deze behandelingsvorm.

De resultaten suggereren dat patiëntspecifieke subperiostale implantaten een potentieel alternatief kunnen vormen voor patiënten met ernstige maxillaire atrofie die anders uitgebreide botaugmentatieprocedures zouden moeten ondergaan. Vooral in situaties waarin conventionele implantaatplaatsing niet haalbaar is vanwege een ernstig tekort aan botvolume, kan een dergelijke aanpak klinisch interessant zijn.

Daarnaast levert de studie voorlopige gegevens over twee verschillende biomaterialen. Poreus titanium werd gekozen vanwege zijn mechanische eigenschappen en potentiële vermogen tot botintegratie. PEEK werd onderzocht vanwege de elasticiteitsmodulus die dichter bij die van natuurlijk bot ligt, wat theoretisch kan bijdragen aan een gunstigere belastingsoverdracht.

Ondanks de positieve resultaten is voorzichtigheid geboden bij de interpretatie. De beperkte steekproefomvang en de relatief korte follow-upduur laten geen definitieve conclusies toe over de langetermijnvoorspelbaarheid van deze implantaatoplossingen.

7. Klinische toepassingen

De bevindingen van deze studie kunnen relevant zijn in de volgende klinische situaties:

• Ernstige atrofie van de anterieure bovenkaak.
• Onvoldoende botvolume voor conventionele implantaatplaatsing.
• Complexe implantaatrehabilitaties die normaal uitgebreide botopbouw vereisen.
• Patiënten die meerdere chirurgische procedures willen vermijden.
• Digitale behandelprotocollen gebaseerd op CAD/CAM-technologie.
• Vaste implantaatgedragen restauraties met patiëntspecifieke implantaatconstructies.

De beschikbare gegevens hebben uitsluitend betrekking op de anterieure maxilla. De resultaten kunnen daarom niet zonder meer worden geëxtrapoleerd naar andere anatomische regio’s.

8. Bewijsniveau, beperkingen en transparantie

Deze publicatie betreft een observationele klinische studie met een beperkt aantal deelnemers.

Vanuit het perspectief van evidence-based tandheelkunde is het bewijsniveau lager dan dat van gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken, systematische reviews of meta-analyses. De resultaten dienen daarom te worden beschouwd als voorlopige klinische gegevens.

Belangrijke methodologische beperkingen zijn:

• Kleine steekproefomvang van tien patiënten.
• Geen controlegroep behandeld met alternatieve therapieën.
• Follow-up beperkt tot twaalf maanden.
• Uitvoering binnen één klinisch centrum.

De auteurs vermelden dat het onderzoek zelf werd gefinancierd. In de verstrekte informatie worden geen belangenconflicten gemeld.

9. Belangrijkste punten van de studie

• Type studie: Monocentrische observationele klinische studie.
• Bewijsniveau: Prospectieve casusreeks met vergelijkende groepen.
• Onderzochte populatie: Patiënten met ernstige atrofie van de anterieure maxilla.
• Aantal patiënten: 10.
• Aantal implantaten: 10 patiëntspecifieke subperiostale implantaten.
• Follow-upduur: 12 maanden.
• Primair evaluatiecriterium: Klinische en radiologische implantaatstabiliteit.
• Belangrijkste resultaat: Alle implantaten bleven na één jaar functioneel en stabiel.
• Waargenomen complicatie: Eén postoperatieve wonddehiscentie in de titaniumgroep.
• Wetenschappelijke conclusie: Patiëntspecifieke subperiostale implantaten van poreus titanium en PEEK vertoonden gunstige klinische resultaten op korte termijn voor de rehabilitatie van ernstig geatrofieerde anterieure bovenkaken.
• Belangrijkste beperkingen: Kleine steekproef, korte follow-up en afwezigheid van een controlegroep.

10. Wetenschappelijke impact

Deze studie draagt bij aan de hernieuwde wetenschappelijke belangstelling voor subperiostale implantaten binnen de moderne digitale implantologie. Door de combinatie van CT-beeldvorming, virtuele planning, CAD/CAM-ontwerp en additieve productie toont het onderzoek de haalbaarheid van volledig gepersonaliseerde implantaatoplossingen voor complexe anatomische situaties.

Daarnaast levert de studie waardevolle voorlopige gegevens over twee verschillende biomaterialen binnen hetzelfde therapeutische concept. Hoewel geen uitspraken kunnen worden gedaan over de superioriteit van het ene materiaal ten opzichte van het andere, biedt het onderzoek een basis voor toekomstige vergelijkende studies.

De resultaten ondersteunen verder onderzoek naar patiëntspecifieke subperiostale implantaten, met grotere patiëntengroepen en langere observatieperioden, om hun langetermijnstabiliteit en klinische voorspelbaarheid beter te kunnen beoordelen.

11. Redactionele conclusie

Deze klinische studie onderzoekt een innovatieve benadering voor de behandeling van ernstige anterieure maxillaire atrofie met behulp van patiëntspecifieke subperiostale implantaten uit poreus titanium en PEEK. De resultaten tonen gedurende een follow-up van twaalf maanden een gunstige klinische en radiologische stabiliteit voor beide implantaattypes. Hoewel de huidige bewijskracht beperkt blijft, levert het onderzoek waardevolle voorlopige gegevens over het potentieel van digitaal ontworpen, gepersonaliseerde implantaatoplossingen voor complexe rehabilitatieve behandelingen.