Spersonalizowane implanty podokostnowe z tytanu i polieteroeteroketonu (PEEK): dwa nowatorskie podejścia do rehabilitacji znacznie zanikłego przedniego odcinka wyrostka zębodołowego szczęki

M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29183698/

Spersonalizowane implanty podokostnowe z tytanu i polieteroeteroketonu (PEEK): dwa nowatorskie podejścia do rehabilitacji znacznie zanikłego przedniego odcinka wyrostka zębodołowego szczęki

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Spersonalizowane implanty podokostnowe z tytanu i polieteroeteroketonu (PEEK): dwa nowatorskie podejścia do rehabilitacji znacznie zanikłego przedniego odcinka wyrostka zębodołowego szczęki
• Autorzy: M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam
• Czasopismo naukowe: International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
• Rok publikacji: 2018
• DOI: 10.1016/j.ijom.2017.11.008

2. Kontekst naukowy

Leczenie pacjentów z zaawansowanym zanikiem przedniego odcinka szczęki pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. W przypadku znacznej utraty kości zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych często wymaga wcześniejszej odbudowy wyrostka zębodołowego przy użyciu procedur augmentacyjnych.

Choć techniki regeneracji kości znacząco poszerzyły możliwości terapeutyczne, wiążą się one zazwyczaj z wieloetapowym leczeniem, wydłużonym czasem terapii oraz ryzykiem powikłań chirurgicznych i biologicznych. W związku z tym stale poszukiwane są alternatywne rozwiązania umożliwiające rehabilitację protetyczną przy ograniczeniu liczby zabiegów chirurgicznych.

Rozwój technologii cyfrowych, planowania trójwymiarowego oraz systemów CAD/CAM stworzył nowe możliwości projektowania indywidualnych implantów dostosowanych do anatomii konkretnego pacjenta. W prezentowanym badaniu oceniono wykorzystanie spersonalizowanych implantów podokostnowych wykonanych z porowatego tytanu oraz polieteroeteroketonu (PEEK) w leczeniu ciężkiej atrofii przedniego odcinka szczęki.

3. Cel badania

Głównym celem badania była ocena dwóch nowych protokołów jednoetapowej rehabilitacji implantologicznej u pacjentów z zaawansowanym zanikiem przedniego odcinka wyrostka zębodołowego szczęki.

Autorzy analizowali wyniki kliniczne spersonalizowanych implantów podokostnowych wykonanych z porowatego tytanu lub PEEK, zaprojektowanych cyfrowo i wyprodukowanych z wykorzystaniem technologii CAD/CAM.

4. Metodologia

Badanie miało charakter jednoośrodkowego badania obserwacyjnego.

Do projektu włączono dziesięciu pacjentów z wieloma brakami zębowymi w przednim odcinku szczęki oraz znacznym niedoborem kości w wymiarze pionowym i poziomym. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup:

• Grupa 1: spersonalizowane implanty podokostnowe z porowatego tytanu.
• Grupa 2: spersonalizowane implanty podokostnowe z PEEK.

Przed zabiegiem wykonano tomografię komputerową, a uzyskane dane wykorzystano do stworzenia trójwymiarowych modeli szczęki. Na ich podstawie zaprojektowano indywidualne konstrukcje implantologiczne wraz z integralnymi filarami protetycznymi. Następnie implanty zostały wyprodukowane przy użyciu technologii wytwarzania addytywnego.

Po około miesiącu od zabiegu przeprowadzono obciążenie protetyczne za pomocą stałych mostów akrylowych. Okres obserwacji wynosił 12 miesięcy. Oceniano stabilność implantów, ich ruchomość, obecność infekcji, ekspozycję implantów, powikłania protetyczne oraz zmiany radiologiczne w obrębie kości podporowej.

5. Główne wyniki

W obu grupach leczenia uzyskano ogólnie korzystne wyniki kliniczne.

Jedynie u jednego pacjenta z grupy tytanowej wystąpiło rozejście się rany pooperacyjnej połączone z częściową ekspozycją implantu. Po zastosowaniu leczenia miejscowego i ścisłej kontroli higieny jamy ustnej proces gojenia przebiegł pomyślnie, co umożliwiło kontynuację rehabilitacji protetycznej.

Po 12 miesiącach wszystkie implanty pozostawały funkcjonalne i stabilne klinicznie. Nie odnotowano przypadków ruchomości implantów, zakażeń ani złamań prac protetycznych.

Porównanie zdjęć panoramicznych wykonanych bezpośrednio po zabiegu oraz po roku obserwacji nie wykazało istotnych zmian w poziomie kości otaczającej implanty podokostnowe. Zarówno implanty wykonane z porowatego tytanu, jak i z PEEK wykazały zadowalające wyniki krótkoterminowe.

6. Analiza kliniczna

Badanie jest interesujące, ponieważ przedstawia nowoczesne podejście do koncepcji implantów podokostnowych, które przez wiele lat pozostawały na marginesie implantologii. Historyczne problemy związane z tym typem implantów często wynikały z ograniczeń technologicznych, niedokładnego dopasowania konstrukcji oraz trudności związanych z ich długoterminową stabilnością.

Wykorzystanie tomografii komputerowej, projektowania cyfrowego i technologii CAD/CAM umożliwia obecnie znacznie dokładniejsze dopasowanie implantu do anatomii pacjenta. Może to potencjalnie ograniczać część problemów obserwowanych w starszych rozwiązaniach.

Wyniki sugerują, że spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić alternatywę terapeutyczną dla wybranych pacjentów z ciężką atrofią szczęki, zwłaszcza gdy procedury augmentacji kostnej są bardzo rozległe lub trudne do przeprowadzenia.

Na uwagę zasługuje również porównanie dwóch materiałów o odmiennych właściwościach biomechanicznych. Porowaty tytan został wybrany ze względu na swoje właściwości mechaniczne i potencjalne zdolności integracji z tkanką kostną. PEEK natomiast cechuje się modułem sprężystości bardziej zbliżonym do kości ludzkiej, co teoretycznie może wpływać na korzystniejszy rozkład obciążeń.

Należy jednak pamiętać, że niewielka liczebność grupy badanej oraz roczny okres obserwacji ograniczają możliwość formułowania daleko idących wniosków dotyczących skuteczności długoterminowej.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki badania mogą mieć znaczenie w następujących sytuacjach klinicznych:

• Zaawansowany zanik przedniego odcinka szczęki.
• Niedostateczna ilość kości do wszczepienia standardowych implantów śródkostnych.
• Złożone rehabilitacje implantologiczne wymagające rozległych procedur regeneracyjnych.
• Pacjenci, u których pożądane jest ograniczenie liczby etapów chirurgicznych.
• Leczenie wykorzystujące cyfrowe planowanie implantologiczne i technologie CAD/CAM.
• Stałe rekonstrukcje protetyczne oparte na indywidualnie projektowanych implantach.

Dostępne dane dotyczą wyłącznie przedniego odcinka szczęki, dlatego nie można bezpośrednio przenosić uzyskanych wyników na inne lokalizacje anatomiczne.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja przedstawia wyniki obserwacyjnego badania klinicznego przeprowadzonego na niewielkiej grupie pacjentów.

Z punktu widzenia medycyny opartej na faktach poziom dowodów jest niższy niż w przypadku randomizowanych badań kontrolowanych, przeglądów systematycznych czy metaanaliz. Wyniki należy zatem traktować jako wstępne dane kliniczne.

Do najważniejszych ograniczeń metodologicznych należą:

• Mała liczebność próby (10 pacjentów).
• Brak grupy kontrolnej leczonej alternatywną metodą.
• Okres obserwacji ograniczony do 12 miesięcy.
• Realizacja badania w jednym ośrodku klinicznym.

Autorzy podali, że badanie było finansowane ze środków własnych. W dostępnych materiałach nie zgłoszono konfliktów interesów.

9. Kluczowe informacje ze badania

• Typ badania: Jednoośrodkowe badanie kliniczne o charakterze obserwacyjnym.
• Poziom dowodów: Prospektywna seria przypadków z grupami porównawczymi.
• Badana populacja: Pacjenci z ciężką atrofią przedniego odcinka szczęki.
• Liczba pacjentów: 10.
• Liczba implantów: 10 spersonalizowanych implantów podokostnowych.
• Czas obserwacji: 12 miesięcy.
• Główne kryterium oceny: Stabilność kliniczna i radiologiczna implantów.
• Najważniejszy wynik: Wszystkie implanty pozostały funkcjonalne i stabilne po roku obserwacji.
• Zaobserwowane powikłanie: Jedno rozejście rany pooperacyjnej w grupie tytanowej.
• Wniosek naukowy: Spersonalizowane implanty podokostnowe z porowatego tytanu i PEEK wykazały korzystne wyniki kliniczne w krótkoterminowej rehabilitacji znacznie zanikłych szczęk przednich.
• Główne ograniczenia: Niewielka liczba pacjentów, krótki okres obserwacji oraz brak grupy kontrolnej.

10. Znaczenie naukowe

Badanie wnosi istotny wkład do współczesnej dyskusji na temat zastosowania implantów podokostnowych w erze cyfrowej implantologii. Wykorzystanie zaawansowanych metod obrazowania, projektowania CAD/CAM oraz technologii addytywnych pokazuje możliwość tworzenia indywidualnych rozwiązań dla pacjentów z bardzo trudnymi warunkami kostnymi.

Dodatkową wartością publikacji jest ocena dwóch różnych biomateriałów w ramach tego samego protokołu terapeutycznego. Chociaż badanie nie pozwala określić przewagi jednego materiału nad drugim, dostarcza pierwszych danych klinicznych dotyczących ich zastosowania w implantach podokostnowych wykonywanych na zamówienie.

Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę dalszych badań obejmujących większe grupy pacjentów i dłuższe okresy obserwacji, które pozwolą lepiej ocenić trwałość oraz przewidywalność tych rozwiązań klinicznych.

11. Wnioski redakcyjne

Przedstawione badanie analizuje innowacyjne podejście do rehabilitacji pacjentów z ciężką atrofią przedniego odcinka szczęki przy użyciu spersonalizowanych implantów podokostnowych wykonanych z porowatego tytanu lub PEEK. W okresie 12 miesięcy obserwacji obie konstrukcje wykazały zadowalającą stabilność kliniczną i radiologiczną. Mimo ograniczonego poziomu dowodów naukowych publikacja dostarcza wartościowych danych wstępnych dotyczących potencjału cyfrowo projektowanych implantów indywidualnych w leczeniu skomplikowanych przypadków implantologicznych.