Cấy ghép dưới màng xương cá thể hóa bằng titan và polyether ether ketone (PEEK): Hai phương pháp mới trong phục hồi vùng mào xương hàm trên phía trước bị tiêu xương nghiêm trọng

M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29183698/

Cấy ghép dưới màng xương cá thể hóa bằng titan và polyether ether ketone (PEEK): Hai phương pháp mới trong phục hồi vùng mào xương hàm trên phía trước bị tiêu xương nghiêm trọng

1. Thông tin tài liệu khoa học

• Tên nghiên cứu: Cấy ghép dưới màng xương cá thể hóa bằng titan và polyether ether ketone (PEEK): Hai phương pháp mới trong phục hồi vùng mào xương hàm trên phía trước bị tiêu xương nghiêm trọng
• Tác giả: M. Mounir, M. Atef, A. Abou-Elfetouh, M.M. Hakam
• Tạp chí khoa học: International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery
• Năm xuất bản: 2018
• DOI: 10.1016/j.ijom.2017.11.008

2. Bối cảnh khoa học

Phục hồi chức năng cho bệnh nhân bị tiêu xương nghiêm trọng vùng phía trước hàm trên là một trong những thách thức lớn nhất trong lĩnh vực cấy ghép nha khoa và phẫu thuật miệng – hàm mặt. Khi thể tích xương còn lại không đủ để đặt các implant nội xương thông thường, bác sĩ thường phải thực hiện các thủ thuật ghép xương hoặc tái tạo xương trước khi tiến hành phục hình trên implant.

Mặc dù các kỹ thuật tái tạo xương đã mở rộng đáng kể chỉ định điều trị, chúng thường đi kèm với nhiều giai đoạn phẫu thuật, thời gian điều trị kéo dài và nguy cơ biến chứng sinh học hoặc phẫu thuật. Trong bối cảnh đó, sự phát triển của công nghệ hình ảnh ba chiều, thiết kế kỹ thuật số và quy trình CAD/CAM đã tạo điều kiện cho việc chế tạo các implant cá thể hóa phù hợp với giải phẫu riêng của từng bệnh nhân.

Nghiên cứu này đánh giá khả năng ứng dụng của implant dưới màng xương được thiết kế riêng bằng titan xốp và polyether ether ketone (PEEK) như một giải pháp thay thế tiềm năng cho các trường hợp tiêu xương hàm trên nghiêm trọng.

3. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá hai quy trình phục hồi implant một giai đoạn dành cho bệnh nhân có tình trạng tiêu xương nặng ở vùng mào xương ổ răng phía trước hàm trên.

Các tác giả khảo sát hiệu quả lâm sàng của implant dưới màng xương cá thể hóa được chế tạo bằng titan xốp hoặc PEEK thông qua quy trình thiết kế và sản xuất CAD/CAM.

4. Phương pháp nghiên cứu

Đây là một nghiên cứu lâm sàng quan sát được thực hiện tại một trung tâm điều trị.

Tổng cộng có 10 bệnh nhân bị mất nhiều răng vùng trước hàm trên và có tình trạng thiếu hụt xương theo cả chiều dọc lẫn chiều ngang được đưa vào nghiên cứu. Các bệnh nhân được phân ngẫu nhiên thành hai nhóm:

• Nhóm 1: implant dưới màng xương cá thể hóa bằng titan xốp.
• Nhóm 2: implant dưới màng xương cá thể hóa bằng PEEK.

Tất cả bệnh nhân được chụp CT để tạo mô hình giải phẫu ba chiều của vùng hàm trên. Dữ liệu này được sử dụng để thiết kế các implant cá thể hóa với các trụ phục hình tích hợp sẵn. Sau đó, implant được sản xuất bằng công nghệ chế tạo bồi đắp dựa trên mô hình kỹ thuật số.

Khoảng một tháng sau phẫu thuật, các bệnh nhân được phục hình bằng cầu răng cố định bằng nhựa acrylic. Thời gian theo dõi kéo dài 12 tháng. Các tiêu chí đánh giá bao gồm độ ổn định của implant, sự di động, nhiễm trùng, tình trạng lộ implant, biến chứng phục hình và thay đổi xương trên phim X-quang.

5. Kết quả chính

Kết quả lâm sàng nhìn chung thuận lợi ở cả hai nhóm nghiên cứu.

Chỉ có một trường hợp trong nhóm titan xuất hiện hiện tượng tách mép vết thương sau phẫu thuật kèm lộ một phần implant. Sau khi được xử lý tại chỗ và áp dụng chế độ vệ sinh răng miệng nghiêm ngặt, vùng tổn thương đã lành tốt và bệnh nhân tiếp tục được phục hình theo kế hoạch.

Sau 12 tháng theo dõi, tất cả implant vẫn hoạt động ổn định và duy trì chức năng. Không ghi nhận trường hợp nào bị di động implant, nhiễm trùng hoặc gãy phục hình.

So sánh phim X-quang toàn cảnh ngay sau phẫu thuật với phim chụp sau một năm không cho thấy sự thay đổi đáng kể về mức xương nâng đỡ quanh implant dưới màng xương. Kết quả này cho thấy cả implant titan xốp và implant PEEK đều đạt được hiệu quả lâm sàng khả quan trong thời gian theo dõi ngắn hạn.

6. Phân tích lâm sàng

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu này là việc tái ứng dụng khái niệm implant dưới màng xương bằng các công nghệ kỹ thuật số hiện đại. Trong quá khứ, loại implant này từng gặp nhiều hạn chế liên quan đến độ chính xác khi chế tạo, khả năng thích ứng giải phẫu và độ ổn định lâu dài.

Sự kết hợp giữa chẩn đoán hình ảnh ba chiều, thiết kế CAD/CAM và công nghệ sản xuất cá thể hóa cho phép tạo ra các cấu trúc implant phù hợp hơn với giải phẫu của từng bệnh nhân. Điều này có thể góp phần khắc phục một số hạn chế từng được ghi nhận ở các thế hệ implant dưới màng xương trước đây.

Kết quả nghiên cứu cho thấy implant dưới màng xương cá thể hóa có thể là một lựa chọn điều trị tiềm năng đối với những bệnh nhân bị tiêu xương hàm trên nghiêm trọng, đặc biệt trong các trường hợp mà việc ghép xương hoặc tái tạo xương phức tạp khó thực hiện hoặc không được mong muốn.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng cung cấp dữ liệu ban đầu về hai vật liệu sinh học khác nhau. Titan xốp được lựa chọn nhờ đặc tính cơ học và tiềm năng tích hợp với mô xương, trong khi PEEK được quan tâm do có mô đun đàn hồi gần với xương tự nhiên hơn.

Tuy nhiên, cần thận trọng khi diễn giải các kết quả này. Cỡ mẫu nhỏ và thời gian theo dõi chỉ kéo dài một năm chưa đủ để đưa ra kết luận chắc chắn về hiệu quả lâu dài của phương pháp điều trị.

7. Ứng dụng lâm sàng

Các kết quả của nghiên cứu có thể hữu ích trong những tình huống lâm sàng sau:

• Tiêu xương nghiêm trọng vùng trước hàm trên.
• Không đủ thể tích xương để đặt implant nội xương thông thường.
• Các ca phục hồi implant phức tạp đòi hỏi ghép xương quy mô lớn.
• Bệnh nhân mong muốn hạn chế số lần phẫu thuật.
• Quy trình điều trị dựa trên lập kế hoạch kỹ thuật số và công nghệ CAD/CAM.
• Phục hình cố định nâng đỡ bởi các implant được thiết kế riêng theo từng bệnh nhân.

Dữ liệu hiện có chỉ liên quan đến vùng trước của hàm trên, do đó chưa thể suy rộng kết quả cho các vị trí giải phẫu khác.

8. Mức độ bằng chứng, hạn chế và tính minh bạch

Đây là một nghiên cứu lâm sàng quan sát với số lượng bệnh nhân tương đối nhỏ.

Xét theo y học dựa trên bằng chứng, mức độ bằng chứng của nghiên cứu thấp hơn so với các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng, tổng quan hệ thống hoặc phân tích gộp. Do đó, các kết quả nên được xem như dữ liệu ban đầu mang tính thăm dò.

Các hạn chế chính bao gồm:

• Chỉ có 10 bệnh nhân tham gia.
• Không có nhóm đối chứng điều trị bằng phương pháp khác.
• Thời gian theo dõi giới hạn trong 12 tháng.
• Nghiên cứu được thực hiện tại một trung tâm duy nhất.

Các tác giả cho biết nghiên cứu được tự tài trợ. Không có xung đột lợi ích nào được báo cáo trong các thông tin được cung cấp.

9. Những điểm nổi bật của nghiên cứu

• Loại nghiên cứu: Nghiên cứu lâm sàng quan sát đơn trung tâm.
• Mức độ bằng chứng: Chuỗi ca lâm sàng tiến cứu có các nhóm so sánh.
• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân tiêu xương nặng vùng trước hàm trên.
• Số lượng bệnh nhân: 10.
• Số lượng implant: 10 implant dưới màng xương cá thể hóa.
• Thời gian theo dõi: 12 tháng.
• Tiêu chí đánh giá chính: Độ ổn định lâm sàng và hình ảnh học của implant.
• Kết quả nổi bật: Tất cả implant vẫn ổn định và hoạt động sau một năm.
• Biến chứng ghi nhận: Một trường hợp tách mép vết thương trong nhóm titan.
• Kết luận khoa học: Implant dưới màng xương cá thể hóa bằng titan xốp và PEEK cho thấy kết quả lâm sàng thuận lợi trong ngắn hạn đối với các trường hợp tiêu xương nghiêm trọng vùng trước hàm trên.
• Hạn chế chính: Cỡ mẫu nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và không có nhóm đối chứng.

10. Tác động khoa học

Nghiên cứu này góp phần làm sống lại sự quan tâm đối với implant dưới màng xương trong kỷ nguyên implant nha khoa kỹ thuật số. Việc kết hợp chụp cắt lớp vi tính, thiết kế ảo, công nghệ CAD/CAM và sản xuất bồi đắp đã chứng minh tính khả thi của các giải pháp implant được cá thể hóa hoàn toàn.

Bên cạnh đó, nghiên cứu còn cung cấp dữ liệu lâm sàng sơ bộ về hai loại vật liệu khác nhau được sử dụng trong cùng một khái niệm điều trị. Mặc dù chưa thể xác định vật liệu nào ưu việt hơn, kết quả thu được tạo nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực này.

Nhìn chung, công trình này nhấn mạnh tiềm năng của các giải pháp implant cá thể hóa trong điều trị các trường hợp tiêu xương nghiêm trọng và mở ra hướng nghiên cứu mới cho implant dưới màng xương được thiết kế bằng công nghệ số.

11. Kết luận biên tập

Nghiên cứu lâm sàng này đánh giá một phương pháp phục hồi mới cho bệnh nhân bị tiêu xương nặng vùng trước hàm trên thông qua việc sử dụng implant dưới màng xương cá thể hóa bằng titan xốp hoặc PEEK. Trong thời gian theo dõi 12 tháng, cả hai loại implant đều cho thấy độ ổn định lâm sàng và hình ảnh học khả quan. Mặc dù bằng chứng hiện tại còn hạn chế, nghiên cứu cung cấp những dữ liệu ban đầu có giá trị về tiềm năng của các giải pháp implant cá thể hóa dựa trên công nghệ kỹ thuật số trong điều trị các trường hợp phục hồi phức tạp.