Ocena skuteczności klinicznej indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą druku 3D

Mustafa Ayhan, PhD, DDS, Merve Ozturk Muhtar, DDS,*Abdulsamet Kundakcioglu, PhD, DDS,Osman Kucukcakir, DDS,and Erol Cansiz, MD, PhD, DDS

Full text links: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38709056/

Ocena skuteczności klinicznej indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą druku 3D

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Ocena skuteczności klinicznej indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wytwarzanych metodą druku 3D
• Autorzy: Mustafa Ayhan, Merve Ozturk Muhtar, Abdulsamet Kundakcioglu, Osman Kucukcakir, Erol Cansiz
• Czasopismo naukowe: Journal of Craniofacial Surgery
• Rok publikacji: 2024
• DOI: 10.1097/SCS.0000000000010148
• PMID: 38709056

2. Kontekst naukowy

Zaawansowany zanik kości wyrostka zębodołowego stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. W wielu przypadkach stopień utraty tkanki kostnej uniemożliwia zastosowanie standardowych implantów śródkostnych bez wcześniejszej odbudowy podłoża kostnego. Poszukiwanie alternatywnych metod rehabilitacji protetycznej dla takich pacjentów pozostaje zatem istotnym kierunkiem rozwoju klinicznego.

Rozwój technologii cyfrowych, planowania trójwymiarowego oraz produkcji addytywnej przyczynił się do ponownego zainteresowania implantami podokostnowymi. Współczesne konstrukcje wykonywane są indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie obrazowania diagnostycznego, co pozwala na dopasowanie ich do istniejącej anatomii szczęki lub żuchwy.

Ocena wyników klinicznych oraz analiza możliwych powikłań mają kluczowe znaczenie dla określenia rzeczywistej wartości tej metody w leczeniu pacjentów z rozległą atrofią kostną.

3. Cel badania

Głównym celem badania była ocena wyników klinicznych uzyskiwanych po zastosowaniu indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych wykonanych w technologii druku 3D u pacjentów z zaawansowanym zanikiem kości wyrostka zębodołowego.

Autorzy analizowali również komplikacje występujące podczas zabiegu chirurgicznego oraz w okresie obserwacji pooperacyjnej, aby określić bezpieczeństwo i praktyczną przydatność tej metody leczenia w przypadkach, w których zastosowanie implantów śródkostnych jest niemożliwe.

4. Metodologia

W badaniu oceniono dane kliniczne i radiologiczne pacjentów leczonych za pomocą implantów podokostnowych z powodu zaawansowanej utraty kości wyrostka zębodołowego.

Początkowo do analizy zakwalifikowano 32 pacjentów. Jeden pacjent został wykluczony z badania ze względu na palenie tytoniu, dlatego ostateczna grupa obejmowała 31 osób. Wśród nich 27 pacjentów leczono z powodu całkowitego bezzębia, 3 po zabiegu maksylektomii, a 1 z powodu częściowej utraty uzębienia.

Łącznie wszczepiono 60 indywidualnie wykonanych implantów podokostnowych. Średni okres obserwacji wynosił 15 miesięcy.

Analizie poddano zdarzenia śródoperacyjne oraz powikłania biologiczne i protetyczne występujące podczas okresu kontrolnego. Szczegółowe kryteria sukcesu klinicznego nie zostały opisane w dostępnych materiałach.

5. Główne wyniki

Podczas zabiegów chirurgicznych odnotowano kilka trudności technicznych. Problemy związane z dopasowaniem implantu do powierzchni kostnej wystąpiły u 11 pacjentów. U jednego chorego doszło do złamania konstrukcji implantu, natomiast w dwóch przypadkach zaobserwowano utratę stabilizacji pierwotnej podczas mocowania za pomocą miniśrub.

We wczesnym okresie pooperacyjnym nie stwierdzono żadnych powikłań. W późniejszym etapie obserwacji pojawiły się jednak zarówno powikłania biologiczne, jak i mechaniczne.

Najczęściej obserwowanym problemem była retrakcja tkanek miękkich, która wystąpiła u 12 pacjentów. U sześciu osób ograniczała się ona do tkanek keratynizowanych, natomiast u kolejnych sześciu przekraczała ich granice. Zakażenia tkanek miękkich odnotowano u pięciu pacjentów. Opisano również jeden przypadek powstania przetoki ustno-zatokowej.

Do powikłań mechanicznych zaliczono poluzowanie miniśrub mocujących, które wystąpiło u trzech pacjentów.

Pomimo występowania tych zdarzeń autorzy uznali, że obserwowane komplikacje są możliwe do opanowania w praktyce klinicznej.

6. Analiza kliniczna

Badanie dostarcza cennych informacji na temat wykorzystania nowoczesnych implantów podokostnowych projektowanych indywidualnie przy użyciu technologii cyfrowych i druku 3D. Wyniki pokazują, że rozwiązanie to może znaleźć zastosowanie u pacjentów z bardzo ograniczoną ilością tkanki kostnej, dla których klasyczne leczenie implantologiczne nie stanowi realnej opcji terapeutycznej.

Szczególną uwagę zwraca liczba zgłoszonych powikłań. Problemy związane z dopasowaniem konstrukcji do podłoża kostnego wskazują na kluczowe znaczenie precyzyjnego planowania cyfrowego oraz dokładności procesu produkcyjnego. Jednocześnie występowanie powikłań dotyczących tkanek miękkich podkreśla znaczenie długoterminowej stabilności biologicznej w leczeniu z wykorzystaniem implantów podokostnowych.

Z klinicznego punktu widzenia badanie sugeruje, że indywidualnie wykonywane implanty podokostnowe mogą rozszerzyć możliwości rehabilitacji implantoprotetycznej u pacjentów z ciężką atrofią kości. Należy jednak zachować ostrożność przy interpretacji wyników, ponieważ okres obserwacji był stosunkowo krótki, a badanie nie obejmowało grupy kontrolnej.

Przed przeniesieniem tych wyników na szerszą populację pacjentów konieczne są dalsze badania z dłuższym okresem obserwacji i bardziej rygorystycznym projektem metodologicznym.

7. Zastosowania kliniczne

Wyniki badania mogą mieć znaczenie w następujących sytuacjach klinicznych:

• zaawansowana atrofia szczęki lub żuchwy,
• całkowite bezzębie wymagające rozległej rehabilitacji implantoprotetycznej,
• rekonstrukcje po maksylektomii,
• przypadki, w których implanty śródkostne nie mogą zostać zastosowane,
• procedury oparte na cyfrowym planowaniu leczenia, technologii CAD/CAM i druku 3D,
• indywidualnie projektowane rekonstrukcje w chirurgii szczękowo-twarzowej.

Badanie wskazuje, że implanty podokostnowe wykonywane na zamówienie mogą stanowić alternatywę terapeutyczną dla wybranych pacjentów z ograniczonymi możliwościami leczenia konwencjonalnego.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość

Na podstawie dostępnych informacji publikację można zaklasyfikować jako obserwacyjną serię przypadków opisującą doświadczenia jednego ośrodka klinicznego.

Poziom dowodów naukowych jest zatem niższy niż w przypadku randomizowanych badań klinicznych, badań prospektywnych z grupą kontrolną czy przeglądów systematycznych.

Do głównych ograniczeń należą stosunkowo niewielka liczba pacjentów, brak grupy kontrolnej, brak bezpośredniego porównania z innymi metodami leczenia oraz średni okres obserwacji wynoszący 15 miesięcy.

Dodatkowo w dostępnym streszczeniu nie przedstawiono szczegółowych kryteriów sukcesu klinicznego.

W udostępnionych materiałach nie podano informacji dotyczących konfliktów interesów, finansowania przez przemysł ani współpracy z producentami implantów. W związku z tym nie można ocenić potencjalnego wpływu tych czynników na wyniki badania.

9. Najważniejsze informacje ze badania

• Typ badania: obserwacyjna seria przypadków.
• Poziom dowodów: niski do umiarkowanego.
• Badana populacja: 31 pacjentów.
• Liczba implantów: 60 indywidualnie wykonanych implantów podokostnowych.
• Okres obserwacji: średnio 15 miesięcy.
• Główny oceniany parametr: skuteczność kliniczna oraz powikłania związane z implantami podokostnowymi drukowanymi w technologii 3D.
• Najważniejszy wynik: zaobserwowano powikłania śródoperacyjne i pooperacyjne, które według autorów były możliwe do skutecznego leczenia.
• Wniosek naukowy: implanty podokostnowe wykonywane indywidualnie mogą stanowić alternatywę terapeutyczną w przypadku znacznie zanikłych wyrostków zębodołowych, gdy zastosowanie implantów śródkostnych nie jest możliwe.
• Potencjalne ograniczenia: mała liczebność próby, brak grupy kontrolnej oraz stosunkowo krótki okres obserwacji.

10. Znaczenie naukowe

Badanie wnosi istotny wkład do rozwijającej się literatury dotyczącej nowoczesnych implantów podokostnowych wykonywanych z wykorzystaniem technologii cyfrowych i druku 3D. Szczególną wartością publikacji jest przedstawienie doświadczeń klinicznych związanych z leczeniem pacjentów cierpiących na zaawansowaną utratę tkanki kostnej, dla których dostępne opcje terapeutyczne są często ograniczone.

Na uwagę zasługuje szczegółowy opis powikłań biologicznych i mechanicznych. Dzięki temu badanie dostarcza bardziej zrównoważonego obrazu możliwości i ograniczeń tej metody niż publikacje skupiające się wyłącznie na skuteczności leczenia.

Choć przedstawione wyniki nie pozwalają na wyciąganie ostatecznych wniosków dotyczących długoterminowej skuteczności, stanowią wartościowy punkt odniesienia dla przyszłych badań. Jednocześnie podkreślają potrzebę prowadzenia większych analiz klinicznych z dłuższym okresem obserwacji.

11. Wniosek redakcyjny

Badanie przedstawia wstępne dane kliniczne dotyczące zastosowania indywidualnie projektowanych implantów podokostnowych drukowanych w technologii 3D u pacjentów z zaawansowaną atrofią kości. Uzyskane wyniki wskazują, że metoda ta może stanowić alternatywę terapeutyczną w sytuacjach, w których klasyczne implanty śródkostne nie mogą zostać zastosowane. Jednocześnie odnotowane powikłania biologiczne i mechaniczne oraz ograniczenia metodologiczne badania wymagają ostrożnej interpretacji rezultatów. Dalsze badania o wyższym poziomie wiarygodności naukowej będą niezbędne do pełnej oceny długoterminowej skuteczności tej technologii.