Spersonalizowane implanty podokostnowe w rehabilitacji jamy ustnej po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych: przegląd systematyczny opisów przypadków i serii przypadków

Nathan Estevão de Oliveira, Murilo Navarro de Oliveira, Cristiano Elias Figueiredo

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40707332/

Spersonalizowane implanty podokostnowe w rehabilitacji jamy ustnej po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych: przegląd systematyczny opisów przypadków i serii przypadków

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Personalized Subperiosteal Implants for Oral Rehabilitation Following Maxillofacial Tumor Resection: A Systematic Review of Case Reports and Case Series
• Autorzy: Nathan Estevão de Oliveira, Murilo Navarro de Oliveira, Cristiano Elias Figueiredo
• Czasopismo naukowe: Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology
• Rok publikacji: 2025
• DOI: 10.1016/j.oooo.2025.06.009

2. Tło naukowe

Rehabilitacja jamy ustnej u pacjentów po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej implantologii i chirurgii jamy ustnej. Rozległe ubytki kostne powstałe w wyniku leczenia onkologicznego często uniemożliwiają zastosowanie standardowych implantów stomatologicznych, co znacznie utrudnia odbudowę funkcji żucia oraz wykonanie stabilnego uzupełnienia protetycznego.

W ostatnich latach ponownie wzrosło zainteresowanie spersonalizowanymi implantami podokostnowymi, projektowanymi indywidualnie z wykorzystaniem cyfrowego planowania leczenia i technologii CAD/CAM. Niniejszy przegląd systematyczny podsumowuje dostępne dane kliniczne dotyczące zastosowania tej metody u pacjentów po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych. Oprócz zebrania wyników opublikowanych badań autorzy dokonali również oceny ich jakości metodologicznej, przedstawiając aktualny stan wiedzy w tym obszarze rekonstrukcyjnej implantologii.

3. Cel badania

Celem pracy było przeprowadzenie przeglądu systematycznego dostępnego piśmiennictwa dotyczącego zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych u pacjentów po resekcji szczękowo-twarzowej. Autorzy zamierzali również ocenić jakość metodologiczną dostępnych badań oraz podsumować przedstawione w nich wyniki kliniczne.

4. Metodologia

Badanie zostało przeprowadzone jako przegląd systematyczny, zgodnie z protokołem wcześniej zarejestrowanym w bazie PROSPERO (CRD42023468928). Przeszukiwanie literatury objęło sześć baz danych (Embase, LILACS, PubMed, SciELO, Scopus oraz Cochrane Library), uzupełnionych o dwa źródła tzw. szarej literatury (Mednar i ProQuest).

Do analizy kwalifikowano badania opisujące zastosowanie implantów podokostnowych u pacjentów po resekcji szczękowo-twarzowej, bez ograniczeń dotyczących języka publikacji, roku wydania ani statusu publikacyjnego. Ryzyko błędu systematycznego oceniono za pomocą Joanna Briggs Institute Critical Appraisal Checklist for Case Series. Spośród 3851 początkowo zidentyfikowanych publikacji kryteria włączenia spełniło 6 badań, obejmujących łącznie 31 pacjentów. W dostępnym streszczeniu nie podano liczby wszczepionych implantów, czasu obserwacji ani szczegółowych kryteriów oceny wyników leczenia.

5. Główne wyniki

Spośród 3851 odnalezionych publikacji jedynie 6 badań, opublikowanych w latach 2017–2022, spełniło kryteria kwalifikacji do przeglądu. Łącznie obejmowały one 31 pacjentów, w tym 17 mężczyzn i 14 kobiet.

Ocena jakości metodologicznej wykazała, że pięć badań charakteryzowało się niskim ryzykiem błędu systematycznego, natomiast jedno zostało zakwalifikowane jako obarczone umiarkowanym ryzykiem błędu. Ze względu na znaczną różnorodność metodologiczną autorzy nie mogli przeprowadzić metaanalizy.

Mimo tych różnic wszystkie włączone publikacje przedstawiały wyniki kliniczne uznane przez autorów za zadowalające. Dostępne streszczenie nie zawiera jednak informacji dotyczących przeżywalności implantów, częstości powikłań biologicznych lub mechanicznych, wyników protetycznych ani obserwacji długoterminowych. Wnioski opierają się zatem wyłącznie na opisach klinicznych przedstawionych w analizowanych badaniach.

6. Analiza kliniczna

Przegląd systematyczny dostarcza uporządkowanego obrazu aktualnych danych dotyczących wykorzystania spersonalizowanych implantów podokostnowych u pacjentów wymagających rehabilitacji jamy ustnej po leczeniu chirurgicznym nowotworów szczękowo-twarzowych. W tej grupie chorych rozległe ubytki kostne często ograniczają możliwość zastosowania klasycznych implantów śródkostnych, dlatego rozwiązania indywidualnie projektowane mogą stanowić wartościową alternatywę.

Analizowane publikacje wskazują, że zastosowanie implantów podokostnowych jest technicznie możliwe i wiąże się z korzystnymi wynikami klinicznymi w opisanych przypadkach. Wyniki te należy jednak interpretować ostrożnie. Całość dostępnych dowodów naukowych opiera się na opisach przypadków i seriach przypadków obejmujących niewielką liczbę pacjentów.

Znaczna różnorodność metodologiczna uniemożliwiła wykonanie metaanalizy, co dodatkowo ogranicza możliwość formułowania jednoznacznych wniosków. Badanie potwierdza potencjał tej technologii w złożonych rekonstrukcjach szczękowo-twarzowych, jednak nie pozwala na ocenę jej długoterminowej skuteczności ani porównanie z innymi metodami rekonstrukcji. Autorzy pośrednio wskazują więc na potrzebę przeprowadzenia badań prospektywnych z większymi grupami pacjentów oraz ujednoliconymi protokołami leczenia.

7. Zastosowanie kliniczne

Wyniki przedstawionego przeglądu mogą mieć znaczenie przede wszystkim dla implantologów oraz chirurgów zajmujących się rekonstrukcją pacjentów po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych, zwłaszcza wtedy, gdy pozostała ilość kości nie pozwala na zastosowanie klasycznych implantów stomatologicznych.

Spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić jedną z możliwych opcji rekonstrukcyjnych w ramach cyfrowo planowanego leczenia. Dostępne dane nie pozwalają jednak na sformułowanie zaleceń dotyczących konkretnych technik chirurgicznych, procedur protetycznych ani przewidywalności wyników w długiej obserwacji.

8. Poziom dowodów naukowych, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja ma charakter przeglądu systematycznego, jednak opiera się wyłącznie na opisach przypadków i seriach przypadków, co oznacza ograniczony poziom dowodów naukowych pomimo starannie przeprowadzonego procesu wyszukiwania literatury.

Do najważniejszych ograniczeń należą niewielka liczba pacjentów (31) oraz znaczna heterogeniczność badań, która uniemożliwiła wykonanie metaanalizy. W dostępnym streszczeniu nie przedstawiono również informacji dotyczących długoterminowej obserwacji, szczegółowych powikłań ani porównań z alternatywnymi metodami rekonstrukcji.

W udostępnionych materiałach nie podano informacji o konfliktach interesów ani o powiązaniach autorów z producentami implantów.

9. Najważniejsze informacje

• Rodzaj badania: Przegląd systematyczny.
• Poziom dowodów: Przegląd systematyczny oparty na opisach przypadków i seriach przypadków.
• Liczba uwzględnionych badań: 6.
• Liczba pacjentów: 31.
• Liczba implantów: Nie podano w dostępnych danych.
• Okres obserwacji: Nie podano w dostępnych danych.
• Główny oceniany punkt końcowy: Wyniki kliniczne zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych po resekcji szczękowo-twarzowej.
• Najważniejszy wynik: Wszystkie uwzględnione badania wykazały zadowalające wyniki kliniczne i wspierały zastosowanie implantów podokostnowych u pacjentów po resekcji.
• Wniosek naukowy: Dostępne dane są obiecujące, jednak ich wartość ogranicza charakter oraz heterogeniczność analizowanych badań.
• Najważniejsze ograniczenia: Mała liczebność próby, różnice metodologiczne pomiędzy badaniami, brak możliwości przeprowadzenia metaanalizy oraz brak szczegółowych danych dotyczących obserwacji długoterminowej.

10. Znaczenie naukowe

Przegląd systematyczny stanowi uporządkowane podsumowanie aktualnej wiedzy dotyczącej zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych w rehabilitacji pacjentów po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych. Łącząc dostępne publikacje, pozwala lepiej określić obecny poziom wiedzy w dziedzinie, w której liczba badań klinicznych pozostaje nadal ograniczona.

Wyniki wskazują na spójny trend korzystnych efektów klinicznych, jednocześnie podkreślając, że dostępne dowody opierają się głównie na badaniach obserwacyjnych o niskim poziomie wiarygodności. Praca wzmacnia zainteresowanie indywidualnie projektowanymi rozwiązaniami implantologicznymi w rekonstrukcji szczękowo-twarzowej, jednocześnie wskazując na konieczność prowadzenia badań prospektywnych obejmujących większe grupy pacjentów, standaryzowane protokoły terapeutyczne oraz dłuższą obserwację kliniczną.

11. Wnioski redakcyjne

Przegląd systematyczny przedstawia aktualny obraz dostępnych dowodów naukowych dotyczących zastosowania spersonalizowanych implantów podokostnowych po resekcji nowotworów szczękowo-twarzowych. Opublikowane doświadczenia kliniczne są zachęcające, jednak opierają się wyłącznie na opisach przypadków i seriach przypadków, co ogranicza siłę wniosków. Zebrane dane wskazują na potencjał tej metody w złożonych rekonstrukcjach implantologicznych, podkreślając jednocześnie potrzebę przeprowadzenia badań klinicznych o wyższym poziomie wiarygodności w celu potwierdzenia jej skuteczności, bezpieczeństwa i przewidywalności w długoterminowej obserwacji.