Spersonalizowany implant podokostnowy do leczenia problemów z retencją całkowitej protezy szczęki

Papenhuijzen, E.A.J.M. Schulten, D.H. J. Jager, J.P.T.F. Ho 

Full text link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41778337/

Spersonalizowany implant podokostnowy do leczenia problemów z retencją całkowitej protezy szczęki

1. Dane bibliograficzne

• Tytuł badania: Patient-specific subperiosteal implant for the treatment of upper denture retention problems
• Autorzy: F. Papenhuijzen, E.A.J.M. Schulten, D.H. J. Jager, J.P.T.F. Ho
• Czasopismo naukowe: Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (NTVT)
• Rok publikacji: 2026
• DOI: 10.5177/ntvt.2026.03.25071

2. Kontekst naukowy

Leczenie pacjentów z rozległymi ubytkami kostnymi szczęki pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej implantologii stomatologicznej i chirurgii jamy ustnej. Znaczna utrata kości, będąca następstwem choroby lub zabiegu resekcyjnego, często uniemożliwia uzyskanie odpowiedniej stabilizacji i retencji całkowitej protezy ruchomej, co negatywnie wpływa na funkcję żucia oraz komfort życia pacjenta. W takich przypadkach zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych może być niemożliwe z powodu niewystarczającej ilości zachowanej tkanki kostnej.

W przedstawionym opisie przypadku wykorzystano indywidualnie zaprojektowany implant podokostnowy wykonany w oparciu o cyfrowy proces planowania obejmujący trójwymiarową tomografię komputerową oraz addytywną produkcję z tytanu. Badanie pokazuje możliwości wykorzystania spersonalizowanych rozwiązań implantologicznych w leczeniu szczególnie złożonych defektów szczęki.

3. Cel badania

Celem badania było przedstawienie klinicznego zastosowania spersonalizowanego implantu podokostnowego w celu poprawy retencji całkowitej protezy szczęki u pacjenta z rozległym ubytkiem kostnym po częściowej resekcji szczęki. Autorzy chcieli również zaprezentować praktyczną możliwość wykorzystania trójwymiarowego planowania cyfrowego oraz indywidualnej produkcji tytanowego implantu dostosowanego do anatomii pacjenta.

4. Metodologia

Publikacja ma charakter opisu przypadku klinicznego dotyczącego 66-letniego mężczyzny.

Na podstawie tomografii komputerowej (TK) wykonano trójwymiarową rekonstrukcję pozostałej części szczęki, która posłużyła do zaprojektowania indywidualnego implantu podokostnowego. Implant został wyprodukowany z tytanu metodą selektywnego topienia laserowego (Selective Laser Melting). Następnie zamocowano go do zachowanej kości za pomocą tytanowych śrub podczas zabiegu przeprowadzonego w znieczuleniu ogólnym. Ostateczną protezę osadzono po sześciu tygodniach od operacji.

Okres obserwacji klinicznej wynosił dwa lata. Dostępny abstrakt nie zawiera szczegółowych informacji dotyczących kryteriów oceny ani dodatkowych elementów metodologii.

5. Główne wyniki

Autorzy podają, że zarówno spersonalizowany implant podokostnowy, jak i wykonana na nim proteza funkcjonowały prawidłowo przez cały dwuletni okres obserwacji. Uzyskano zadowalającą stabilność protezy, a pacjent ocenił efekt leczenia jako bardzo satysfakcjonujący.

Opisany przypadek wskazuje, że indywidualnie zaprojektowany implant podokostnowy może skutecznie poprawić retencję protezy całkowitej u pacjentów z rozległymi ubytkami kostnymi szczęki powstałymi w następstwie procesu chorobowego. Autorzy sugerują, że najnowsza generacja spersonalizowanych implantów podokostnowych może stanowić jedną z możliwości leczenia pacjentów z ubytkami kości wynikającymi z patologii lub znacznej fizjologicznej resorpcji wyrostka zębodołowego.

W dostępnym streszczeniu nie przedstawiono danych liczbowych dotyczących przeżywalności implantów, częstości powikłań biologicznych lub mechanicznych ani innych ilościowych wskaźników klinicznych.

6. Analiza kliniczna

Przedstawiony przypadek podkreśla potencjał nowoczesnych technologii cyfrowych w leczeniu implantologicznym pacjentów z bardzo złożonymi ubytkami kostnymi szczęki. Indywidualne dopasowanie implantu do zachowanej anatomii może stanowić alternatywę w sytuacjach, w których zastosowanie klasycznych implantów śródkostnych nie jest możliwe z powodu znacznego zaniku kości.

Badanie pokazuje również, jak planowanie oparte na tomografii komputerowej, projektowanie CAD/CAM oraz addytywna produkcja implantów tytanowych mogą zostać połączone w spersonalizowany proces rekonstrukcyjny. W opisanym przypadku takie postępowanie umożliwiło odzyskanie odpowiedniej retencji protezy po częściowej resekcji szczęki wykonanej z powodu mukormykozy.

Należy jednak zachować ostrożność podczas interpretacji przedstawionych wyników. Publikacja opisuje jedynie pojedynczy przypadek kliniczny i nie zawiera grupy kontrolnej ani porównania z innymi metodami rekonstrukcji. W związku z tym nie można wyciągać wniosków dotyczących powtarzalności wyników ani przewagi tej techniki nad innymi rozwiązaniami terapeutycznymi. Praca stanowi przede wszystkim potwierdzenie wykonalności klinicznej tej metody, a nie ostateczny dowód jej skuteczności. Dostępny abstrakt nie zawiera także szczegółowych danych dotyczących wyników biologicznych ani funkcjonowania implantu w dłuższej perspektywie czasowej.

7. Zastosowania kliniczne

Na podstawie dostępnych informacji metoda ta może być rozważana u starannie wyselekcjonowanych pacjentów z:

• rozległymi ubytkami kostnymi szczęki po przebytych chorobach lub zabiegach resekcyjnych,
• niewystarczającą retencją całkowitej protezy wynikającą z dużej utraty podłoża kostnego,
• potrzebą zastosowania indywidualnego cyfrowego planowania leczenia implantologicznego,
• procedurami wykorzystującymi technologie CAD/CAM oraz addytywne wytwarzanie implantów tytanowych.

Dostępny abstrakt nie pozwala na rozszerzenie tych wskazań na inne sytuacje kliniczne ani na porównanie tej metody z alternatywnymi technikami rekonstrukcyjnymi.

8. Poziom dowodów, ograniczenia i przejrzystość

Publikacja stanowi opis przypadku klinicznego, a więc reprezentuje niski poziom dowodów naukowych.

Najważniejszym ograniczeniem metodologicznym jest analiza jednego pacjenta bez grupy kontrolnej oraz bez porównania z innymi metodami leczenia. Chociaż autorzy przedstawili dwuletni okres obserwacji, dostępne dane są niewystarczające do oceny długoterminowej przewidywalności tej metody oraz możliwości jej uogólnienia na większą populację pacjentów.

W udostępnionych materiałach nie podano informacji dotyczących konfliktów interesów, źródeł finansowania ani powiązań autorów z producentami implantów.

Dlatego wyniki należy traktować jako obiecujące doświadczenie kliniczne, jednak niewystarczające do formułowania jednoznacznych zaleceń terapeutycznych.

9. Najważniejsze informacje o badaniu

• Rodzaj badania: Opis przypadku klinicznego.
• Poziom dowodów: Niski.
• Badana populacja: Jeden pacjent.
• Liczba pacjentów: 1.
• Okres obserwacji: 2 lata.
• Główny oceniany parametr: Funkcjonowanie spersonalizowanego implantu podokostnowego podtrzymującego całkowitą protezę szczęki.
• Najważniejszy wynik: Implant i proteza pozostawały funkcjonalne przez cały okres obserwacji, a pacjent zgłaszał wysoki poziom satysfakcji.
• Wniosek naukowy: Spersonalizowane implanty podokostnowe mogą stanowić opcję leczenia u wybranych pacjentów z rozległymi ubytkami kostnymi szczęki.
• Główne ograniczenia: Pojedynczy przypadek, brak grupy kontrolnej oraz ograniczone informacje metodologiczne.

10. Znaczenie naukowe

Publikacja wzbogaca piśmiennictwo dotyczące nowoczesnych, spersonalizowanych implantów podokostnowych projektowanych z wykorzystaniem cyfrowego planowania oraz technologii addytywnych. Zamiast przedstawiać wyniki badań porównawczych, autorzy prezentują praktyczną możliwość zastosowania indywidualnie dopasowanego implantu u pacjenta z rozległym ubytkiem kostnym, dla którego klasyczne rozwiązania implantologiczne mogły być niewystarczające.

Z naukowego punktu widzenia praca stanowi przede wszystkim dowód wykonalności klinicznej. Pomimo ograniczonego poziomu dowodów wskazuje ona na potencjał spersonalizowanych technologii w rekonstrukcji szczękowo-twarzowej oraz implantologii. Konieczne są jednak badania obejmujące większe grupy pacjentów, aby określić wskazania, wyniki długoterminowe oraz miejsce tej metody we współczesnej rehabilitacji implantoprotetycznej.

11. Wniosek redakcyjny

Opisany przypadek pokazuje, że spersonalizowany implant podokostnowy wykonany z wykorzystaniem w pełni cyfrowego procesu projektowania i produkcji może poprawić retencję całkowitej protezy u pacjenta z rozległym ubytkiem szczęki po przebytym leczeniu mukormykozy. Korzystne wyniki uzyskane po dwóch latach obserwacji są obiecujące, jednak należy je interpretować ostrożnie ze względu na niski poziom dowodów naukowych. Badanie podkreśla potencjał indywidualnie projektowanych rozwiązań implantologicznych w leczeniu najbardziej wymagających przypadków rekonstrukcyjnych.